Orzeczenie · 2024-03-26

II FSK 800/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodówopłaty licencyjneznak towarowyoptymalizacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniasztuczność transakcjiuzasadnienie gospodarcze

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki C. sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Spór dotyczył podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 rok, a konkretnie możliwości zaliczenia przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów wydatków na opłaty licencyjne za korzystanie ze znaku towarowego. Organ podatkowy zakwestionował te koszty, uznając, że transakcje związane ze znakiem towarowym miały na celu wyłącznie uzyskanie korzyści podatkowej i były sztuczne. WSA w Poznaniu podzielił to stanowisko, oddalając skargę spółki. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że WSA nie zbadał w sposób wystarczający przepisów dotyczących przeciwdziałania unikaniu opodatkowania (dział IIIa Ordynacji podatkowej), które weszły w życie w 2016 roku. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie odnosząc się do nowszych regulacji, które mogłyby mieć zastosowanie. NSA podkreślił, że choć organ i WSA prawidłowo zidentyfikowały potencjalny cel optymalizacji podatkowej, to brak było analizy pod kątem sztuczności działań i sprzeczności z celem przepisu ustawy podatkowej w świetle klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania w kontekście opłat licencyjnych za znaki towarowe, zwłaszcza w okresie przejściowym przed pełnym wdrożeniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2016 roku i specyfiki transakcji między podmiotami powiązanymi. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opłaty licencyjne za korzystanie ze znaku towarowego, poniesione w ramach transakcji między podmiotami powiązanymi, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., jeśli celem tych transakcji było głównie uzyskanie korzyści podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli transakcje te nie były pozorne, były skuteczne prawnie i nie można było zastosować przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA błędnie oparł się wyłącznie na art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie badając przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania (dział IIIa Ordynacji podatkowej), które weszły w życie w roku podatkowym. Brak analizy tych przepisów, mimo wskazania na sztuczność działań i cel optymalizacji podatkowej, stanowił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ustawy COVID, narusza prawo strony do jawnego rozpoznania sprawy i prawo do obrony?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zapewniono stronie możliwość ustosunkowania się na piśmie i nie doszło do naruszenia zasad sprawiedliwości proceduralnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że specyfika postępowania sądowoadministracyjnego oraz przepisy szczególne (ustawa COVID) dopuszczają rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, o ile nie narusza to prawa do wysłuchania i nie prowadzi do naruszenia zasad sprawiedliwości proceduralnej. W tym przypadku postępowanie przed NSA było jawne, a możliwość obrony była zapewniona.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA i decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone. Sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy z uwzględnieniem wskazówek NSA.

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

O.p. art. 119a

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 199a

Ordynacja podatkowa

ustawa COVID art. 15zzs4 § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zbadania przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania (dział IIIa Ordynacji podatkowej) w sytuacji, gdy mogły mieć one zastosowanie do stanu faktycznego sprawy. • Błędne zastosowanie przez WSA art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. jako jedynej podstawy prawnej, bez rozważenia nowszych regulacji dotyczących unikania opodatkowania.

Odrzucone argumenty

Pozbawienie strony prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (zarzut nieważności postępowania).

Godne uwagi sformułowania

brak analizy pod kątem sztuczności działań i sprzeczności z celem przepisu ustawy podatkowej w świetle klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania • Sąd pierwszej instancji nie zbadał w sposób wystarczający przepisów dotyczących przeciwdziałania unikaniu opodatkowania • nie została podważona ważność i skuteczność podjętych czynności prawnych

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

członek

Krzysztof Kandut

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania w kontekście opłat licencyjnych za znaki towarowe, zwłaszcza w okresie przejściowym przed pełnym wdrożeniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2016 roku i specyfiki transakcji między podmiotami powiązanymi. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia optymalizacji podatkowej i unikania opodatkowania, które jest stale aktualne dla przedsiębiorców. Pokazuje ewolucję przepisów i sposób ich stosowania przez sądy.

Czy opłaty za znak towarowy to legalna optymalizacja, czy unikanie opodatkowania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst