II FSK 782/22

II FSK 782/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Polańska
Anna Dumas /przewodniczący/
Antoni Hanusz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2109/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-23
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14b § 1, art. 14c § 1 i § 2, art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA - delegowany Alicja Polańska, , Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2109/21 w sprawie ze skargi R.L. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 czerwca 2021 r. nr 0114-KDIP3-1.4011.313.2021.4.LS w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz R.L. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 23 marca 2022 r., III SA/Wa 2109/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżoną przez R. L. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 czerwca 2021 r. nr 0114-KDIP3-1.4011.313.2021.4.LS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
2.Skargą kasacyjną pełnomocnik organu zaskarżył ww. rozstrzygnięcie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 oraz art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r, poz. 1426 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") przez błędną wykładnię i uznanie, że w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji prawa podatkowego, przychód z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości należącej do strony skarżącej, nie zostanie uzyskany w warunkach wypełniających dyspozycję art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. i należy go zakwalifikować jako przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., który Sąd błędnie zastosował, mimo że przedmiotowa sprzedaż spowoduje powstanie po stronie skarżącego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej i w konsekwencji błędne niezastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.,
2. przepisów prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 1 oraz art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: "o.p.") przez uwzględnienie skargi strony skarżącej i uchylenie zaskarżonej indywidualnej interpretacji, w wyniku przyjęcia, że w postępowaniu w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, przez niewyczerpujące i dowolne uzasadnienie negatywnego stanowiska, mimo że organ dokonał kompletnej oceny zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku, a zaskarżona interpretacja spełnia wszystkie wymogi określone w art. 14c § 1 i § 2 o.p., gdyż zawiera negatywną ocenę stanowiska wnioskodawcy oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z pełnym uzasadnieniem prawnym,
3. przepisów prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 146 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 57a p.p.s.a. przez rozpoznanie skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie poza granice skargi i powołaną przez stronę podstawę prawną, co doprowadziło Sąd do uchylenia wydanej przez organ interpretacji indywidualnej, choć powinien skargi obu skarżących oddalić.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie skargi skarżącego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpatrzenia, i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi kasacyjnej, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. Skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu. Współpraca z pośrednikiem nieruchomości stanowi wyłącznie nabycie usługi ułatwiającej sprzedaż nieruchomości z majątku prywatnego. Zasadniczo celem zaangażowania pośrednika jest odciążenie właściciela z wykonania wszystkich czynność, które musiałby wykonać osobiście w związku ze sprzedażą nieruchomości, tj. zamieszczania ogłoszeń o sprzedaży, oglądu nieruchomości przez potencjalnych nabywców, odbierania od nich telefonów itp. Również wystąpienie przez pośrednika w imieniu sprzedających o wydanie warunków zabudowy nieruchomości. Jak to miało miejsce w niniejszej sprawie jest standardem rynkowym, ponieważ bez posiadania wspomnianej decyzji administracyjnej w praktyce nie ma możliwości sprzedaży nieruchomości, do momentu, do kiedy nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na który skarżący nie miał wpływu. Powyższe czynności nie pozbawiają danej nieruchomości charakteru prywatnego.
W obecnych realiach rynkowych korzystanie z usług pośrednika/biura nieruchomości jest typową praktyką związaną z zarządem majątkiem prywatnym. Innymi słowy istnienie takich usług nie przesądza o wystąpieniu pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeśli zadaniem takiego pośrednika jest podjęcie działań w celu sprzedaży nieruchomości za jak najlepszą cenę, w tym podjęcie czynności zmierzających do uregulowania przeznaczenia nieruchomości. Co więcej, trudno, żeby umowy pośrednictwa nie przewidywały takich zapisów, skoro usługa powinna zostać wykonana na jak najwyższym poziomie.
Nie ulega wątpliwości, że zarówno osoba fizyczna zarządzająca majątkiem prywatnym, jak i przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, chcą osiągnąć jak najlepszą cenę w związku ze sprzedażą nieruchomości, jest to całkowicie normalne, uzasadnione i nie może stanowić przesłanki decydującej o zaistnieniu działalności gospodarczej. Tym samym zarzuty organu interpretacyjnego wobec wyroku WSA w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione. Należy zaznaczyć, że pełnomocnictwo nie zostało udzielone nabywcy w celu uatrakcyjnienia bądź "profesjonalizacji" czynności sprzedaży nieruchomości, przede wszystkim dlatego, że poprzez powyższej wymienione czynności nabywca nie będzie zobowiązany do podejmowania żadnych działań w celu podniesienia wartości nieruchomości przed transakcją sprzedaży. Przyjęcie odmiennego założenia byłoby irracjonalne.
Kolejno należy zwrócić uwagę, że pełnomocnictwo zostało udzielone w związku z zawartą umową przedwstępną. Wobec tego, co prawda deweloper dokonuje określonych czynności związanych z nieruchomością, niemniej dokonuje ich w ramach istniejącego stosunku zobowiązaniowego, tj. z założeniem, że transakcja sprzedaży dojdzie do skutku. Ponadto, wskazany zakres pełnomocnictwa świadczy o tym, że deweloper na bazie omawianego pełnomocnictwa dokonuje w zasadzie sprawdzenia stanu (w tym prawnego) nieruchomości będącej przedmiotem transakcji, przygotowując się jednocześnie na finalizację transakcji. Jest to całkowicie normalną praktyką rynkową.
Jednocześnie skarżący nie podejmował oraz nie będzie podejmować aktywnych działań, które świadczyłyby o zamiarze rozpoczęcia profesjonalnego obrotu nieruchomością, a także działań mających na celu podniesienie atrakcyjności bądź zwiększenie wartości nieruchomości. W szczególności skarżący w stosunku do przedmiotowej nieruchomości: nie uzyskał decyzji o uzbrojeniu terenu (nieruchomości); nie uzyskał decyzji o wydzieleniu dróg wewnętrznych; nie uzyskał decyzji o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy w celu nadania nieruchomości przeznaczenia pod zabudowę Jak również decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, w 2007 r., odpowiedni wniosek był składany ale został odrzucony bez rozpatrzenia z powodu braku dokumentów wstępnych warunków przyłącza wody i kanalizacji; nie uzyskał decyzji o przyłączeniu nieruchomości do infrastruktury technicznej (np. gazowej czy wodno-kanalizacyjnej). Jedynie wydana została decyzja o warunkach przyłącza energetycznego; nie zwiększał w inny sposób jej atrakcyjności dla potencjalnego kupującego (Jak np. wyrównania terenu, przeprowadzenia podziału geodezyjnego działki, scaleń z innymi nieruchomościami, wzniesienia obiektów budowlanych).
Powyżej wskazane powody sprzedaży nieruchomości potwierdzają, że transakcja nie jest wynikiem zorganizowanego działania, a zatem powinna być zakwalifikowana jako obrót majątkiem prywatnym. Współwłaściciele nieruchomości, w tym skarżący, nie mają w obecnej sytuacji innej alternatywy niż sprzedaż nieruchomości. Wobec braku możliwości zbudowania domów na własne potrzeby mieszkaniowe.
Nie można również w opisanym przypadku mówić o charakterze zarobkowym planowanej transakcji. Nie ulega wątpliwości, że aktualnie udział w nieruchomości należy do majątku prywatnego skarżącego nie była przy jej wykorzystaniu prowadzona jakakolwiek działalność gospodarcza. Również wydatki związane z nieruchomością nigdy nie były rozliczane w przeszłości w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W szczególności nieruchomość nie jest / nie była przedmiotem umowy dzierżawy, najmu, dożywocia, użyczenia ani żadnej innej umowy o podobnym charakterze. Co istotne, przyszła sprzedaż udziału w nieruchomości będzie jednostkową transakcją nieruchomościową po stronie skarżącego, tj. skarżący nie zajmuje się profesjonalnym obrotem nieruchomościami polegającym na zawieraniu wielu transakcji kupna/sprzedaży w tym zakresie. Planowana transakcja stanowi zwykły zarząd majątkiem prywatnym.
Co więcej, na brak charakteru zarobkowego wskazuje również fakt braku ponoszenia przez skarżącego dodatkowych nakładów i kosztów, zorientowanych na maksymalizację zysku ze sprzedaży, która to cechuje prowadzenie działalności gospodarczej. Brak jest również znamion ciągłego charakteru działalności w niniejszej sprawie.
Podsumowując, że nie spełniła przesłanek niezbędnych do uznania, że poprzez planowaną sprzedaż udziału w nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą. Nieruchomość nigdy nie była bowiem składnikiem przedsiębiorstwa, ani też żadne zachowanie skarżącego ukierunkowane na doprowadzenie do zawarcia jednorazowej transakcji sprzedaży majątku prywatnego nie pozwala na przyjęcie, że zbycie którego zamierza dokonać - będzie następowało w ramach profesjonalnego obrotu tj. w sposób zorganizowany i ciągły.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.