Orzeczenie · 2022-10-19

II FSK 780/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-10-19
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyCITkoszty uzyskania przychodówodszkodowaniarozwiązanie umowykapitalizacja odseteknieodpłatne świadczeniestrata podatkowaorzecznictwo NSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uwzględnił skargę spółki F. sp. z o.o. w likwidacji w sprawie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. Organ zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 1 ustawy o CIT poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wypłacone odszkodowania z tytułu przedterminowego rozwiązania umów mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Kwestionowano również uznanie, że spółka nie uzyskała przychodu z nieodpłatnego świadczenia w postaci dysponowania kwotą niespłaconych odsetek od pożyczki. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, uznał je za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że działania podatnika zmierzające do zmniejszenia kosztów, ograniczania strat czy eliminowania nierentownych przedsięwzięć, a więc dostosowania się do zmieniających się warunków rynkowych, powinny być uznawane za koszty uzyskania przychodów. Decyzja o sprzedaży nieruchomości i związana z tym konieczność przedterminowego rozwiązania umów o świadczenie usług, wraz z wypłatą odszkodowań, została uznana za racjonalną decyzję gospodarczą, mającą na celu zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Sąd uznał również, że kapitalizacja odsetek, polegająca na doliczeniu ich do kwoty głównej i dalszym oprocentowaniu, ma charakter odpłatny i nie generuje przychodu z nieodpłatnego świadczenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie zaliczania odszkodowań za przedterminowe rozwiązania umów do kosztów uzyskania przychodów w specyficznych sytuacjach gospodarczych oraz interpretacja kapitalizacji odsetek jako odpłatnego świadczenia.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny racjonalności gospodarczej poniesionych wydatków.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odszkodowania wypłacone z tytułu przedterminowego rozwiązania umów mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o CIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli są racjonalną decyzją gospodarczą zmierzającą do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działania podatnika zmierzające do zmniejszenia kosztów, ograniczania strat czy eliminowania nierentownych przedsięwzięć, a więc dostosowania się do zmieniających się warunków rynkowych, powinny być uznawane za koszty uzyskania przychodów. Decyzja o sprzedaży nieruchomości i związana z tym konieczność przedterminowego rozwiązania umów, wraz z wypłatą odszkodowań, została uznana za racjonalną decyzję gospodarczą.

Czy kapitalizacja odsetek od pożyczki generuje przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia na gruncie ustawy o CIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli kapitalizacja odsetek polega na doliczeniu ich do kwoty głównej i dalszym oprocentowaniu, co ma charakter odpłatny.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że kapitalizacja odsetek polega na powiększeniu kwoty należności głównej o kwotę niespłaconych odsetek, a następnie naliczaniu odsetek od całej tej kwoty. Tym samym kapitalizacja odsetek prowadzi do zwiększenia kwoty pożyczki, która nadal jest oprocentowana, co ma charakter odpłatny i nie stanowi nieodpłatnego świadczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Kosztem uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu osiągnięcia, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu. Działania zmierzające do zmniejszenia kosztów, ograniczania strat, eliminowania nierentownych przedsięwzięć, a więc dostosowania się do zmieniających się warunków rynkowych, powinny być uznawane za koszty uzyskania przychodów.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 12 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy przychodów z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Kapitalizacja odsetek nie jest traktowana jako nieodpłatne świadczenie.

u.p.d.o.p. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dotyczy przychodów z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Kapitalizacja odsetek nie jest traktowana jako nieodpłatne świadczenie.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odszkodowania z tytułu przedterminowego rozwiązania umów są kosztem uzyskania przychodów, jeśli są racjonalną decyzją gospodarczą. • Kapitalizacja odsetek od pożyczki nie stanowi przychodu z nieodpłatnego świadczenia.

Odrzucone argumenty

Odszkodowania z tytułu przedterminowego rozwiązania umów nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. • Kapitalizacja odsetek od pożyczki generuje przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Działania podatnika zmierzające do zmniejszenia kosztów i wydatków, dokonywanie oszczędności, ograniczanie strat, eliminowanie nierentownych przedsięwzięć, a więc generalnie rzecz biorąc działania zmierzające do dostosowania się przedsiębiorcy do zmieniających się warunków rynkowych, powinny być uznawane za koszty uzyskania przychodów. • Kapitalizacja odsetek ma więc charakter odpłatny, a ceną za pozostawienie kwoty odsetek do dyspozycji pożyczkobiorcy jest ich oprocentowanie zgodnie z warunkami wynikającymi z umowy w zakresie oprocentowania kwoty udzielonej pożyczki.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący

Antoni Hanusz

członek

Jolanta Strumiłło

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zaliczania odszkodowań za przedterminowe rozwiązania umów do kosztów uzyskania przychodów w specyficznych sytuacjach gospodarczych oraz interpretacja kapitalizacji odsetek jako odpłatnego świadczenia."

Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny racjonalności gospodarczej poniesionych wydatków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych związanych z kosztami uzyskania przychodów i przychodami z nieodpłatnych świadczeń, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i doradców podatkowych.

Odszkodowanie za zerwanie umowy to koszt uzyskania przychodu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst