II FSK 1665/06

I SA/Łd 818/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 67a § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr KO.400.430.2023 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu poszczególnych rat łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2020 - 2022 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: SKO lub Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania C. K. (dalej także: strona lub skarżący), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Będków z dnia 26 maja 2023 r. o odmowie umorzenia IV raty zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok w wysokości 110,00 zł, umorzenia II, III i IV raty zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 rok w wysokości 217,99 zł, umorzenia I, II, III i IV raty zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok w wysokości 365,00 zł.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 27 marca 2023 r. do organu podatkowego I instancji wpłynęło pismo z dnia 22 marca 2023 r., w którym C. K. odwołał się od decyzji Wójta Gminy Będków z dnia 25 stycznia 2023 r. ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 rok oraz jednocześnie wniósł o umorzenie zaległości na dzień 31 grudnia 2022 r. w kwocie 692,99 zł. W powyższym piśmie wskazał, iż grunty, od których naliczany jest podatek, są nieużytkiem wskutek szkód "schemizowania", silnego zachwaszczenia oraz zniszczonej melioracji. Grunty te są błędnie zewidencjonowane przez Starostwo Powiatowe w T., w związku z czym "żaden podatek się nie należy".
Rozpatrując wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowych organ ustalił, że na dzień 31 grudnia 2022 r. na koncie podatkowym C. K. figurują zaległości na łączną kwotę 692,99 zł wraz odsetkami za zwłokę w kwocie 71,00 zł. Na powyższą kwotę zaległości składa się: IV rata z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok w kwocie 110,00 zł, II, III i IV rata z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 rok w łącznej kwocie 217,99 zł oraz I, II III i IV rata z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok w łącznej kwocie 365,00 zł.
W odpowiedzi na wezwanie organu C. K. oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pobiera emeryturę w kwocie 1.606,57 zł brutto. Do pisma dołączył PIT-40A, kserokopię opłaty za lokal, kserokopie 3 paragonów fiskalnych z dnia 17 stycznia 2023 r., 6 lutego 2023 r. i 26 lutego 2023 r., wystawionych przez aptekę Dbam o Zdrowie na łączną kwotę 171,92 zł oraz kserokopie 3 paragonów fiskalnych dokumentujących kupno gazu w butli w okresie od 4 stycznia 2023 r. do 8 kwietnia 2023 r. na łączną kwotę 207,00 zł.
Wójt Gminy Będków po dokonaniu analizy dokumentacji zebranej w sprawie wskazał, że w 2023 r. podatnik miesięcznie uzyskuje dochód w wysokości 1.461,98 zł i dochód ten przekracza próg "interwencji socjalnej", tj. 776,00 zł. Organ uznał, że wydatki przedstawione przez C. K., wyłącznie na podstawie karty lokalu oraz paragonów fiskalnych wskazują, iż mają one charakter typowy i związane są z funkcjonowaniem każdej rodziny, w związku z czym nie mają cech nadzwyczajności. We wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, jak i w piśmie z dnia 12 kwietnia 2023 r. strona nie wykazuje okoliczności, które uzasadniałyby wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Koncentruje się głównie na opisie swoich gruntów.
Uwzględniając powyższe Wójt Gminy Będków decyzją z 26 maja 2023 r. odmówił C. K. umorzenia zaległości podatkowych we wnioskowanym zakresie stwierdzając, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek udzielenia ulgi.
Od powyższej decyzji C. K. wniósł odwołanie, w którym podniósł m.in., nie otrzymał żadnego odszkodowania za szkody na gruntach i zostało to pominięte w rozstrzygnięciu sprawy. Podniósł, że ewidencja gruntów prowadzona przez Starostwo Powiatowe w T. nie odpowiada rzeczywistości. Grunty, od których naliczany jest podatek są gruntami silnie zachwaszczonymi, "schemizowanymi" i posiadają zniszczoną meliorację. Są to grunty o "obniżonej całkowicie klasyfikacji glebowej". Podatnik zaznaczył także, że jest osobą z pierwszą grupą inwalidzką, wymagającą pomocy drugiej osoby. Według C. K. Urząd Gminy w Będkowie nie rozpatrzył wnikliwie sprawy i nie wziął pod uwagę wszystkich przedstawianych przez niego argumentów.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 30 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium podkreśliło, że to podatnik, który występuje z wnioskiem o zastosowanie ulgi podatkowej - w tym przypadku umorzenie zaległości podatkowych, powinien przedstawić wiarygodne dokumenty i wyjaśnienia, które uzasadniałyby wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie takich wyjaśnień i dowodów podatnik nie przedstawił, gdyż składane wyjaśnienia nie pozwalają na przyjęcie, że wystąpiła sytuacja, która zgodnie z przepisem art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.), dalej: O.p., daje podstawę do umorzenia zaległości podatkowych. Kolegium zatem zgodziło się z organem podatkowym I instancji, że okoliczności przedstawione przez Stronę (w tym w szczególności zarzuty dotyczące nieprawidłowego naliczenia podatku) nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności podatkowych.
Kolegium zaakceptowało pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przy stosowaniu przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. kierować się należy wyjątkowością instytucji umorzenia zaległości podatkowych, jako nieefektywnej formy wygaszania zobowiązań podatkowych i jako odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Kolegium z dnia 30 sierpnia 2023 r.
Skarżący w uzasadnieniu skargi zarzucił Kolegium wydanie decyzji niezgodnej z przepisami prawa i stanem faktycznym. Wskazał, że rozstrzygając sprawę Kolegium "świadomie pominęło fakt, iż prawidłowo nie można naliczyć należności podatkowych ze względu na brak podstawowych danych, dokumentów, które to są niezbędne by prawidłowo naliczyć należności podatkowe. A owe dokumenty były przecież w Urzędzie Gminy Będków i nie zostały przekazane ani do Archiwum, ani do Starostwa Powiatowego w T.,". Organy pominęły też, że "istnieje przepis o zaniechaniu należności podatkowych".
Skarżący podkreślił, że nie ma żadnego wsparcia ze strony Urzędu Gminy w Będkowie, ani SKO w Piotrkowie Trybunalskim, które to organy nie uwzględniły w swoich rozstrzygnięciach, że ma zniszczone grunty, ponosi szkody i nie otrzymał odszkodowania. Według skarżącego podatek nie musi być przymusem, a organ winien współpracować z podatnikiem..
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 10 stycznia 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w osobie adwokata poparł wniesioną przez stronę skargę podnosząc zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) - dalej k.p.a., przez odstąpienie od podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, odstąpienie od zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całości materiału dowodowego w sprawie. Niedostateczne wyjaśnienie okoliczności podanych przez skarżącego, które jego zdaniem miałyby świadczyć o braku zawinienia w uchybieniu terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną.
W piśmie zawarto wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej C. K. z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1665/06 – dostępny, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, oceniając stan faktyczny wywiedziony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem obowiązujących organ podatkowy reguł procedury administracyjnej.
Zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podzielając ocenę wywiedzioną przez organ I instancji i mając na uwadze przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., utrzymało w mocy decyzję tegoż organu o odmowie umorzenia : IV raty zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok w kwocie 110,00 zł, II, III i IV raty zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 rok w kwocie 217,99 zł oraz I, II, III i IV raty zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok w kwocie 365,00 zł.
Stosownie do wspomnianego przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl art. 67a § 2 O.p., umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.
Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (vide. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 230/21).
Z kolei, nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie przez organ podatkowy czy w określonym stanie faktycznym istnieje przesłanka interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Drugą zaś wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Tak więc organ podatkowy w każdej konkretnej sprawie powinien (w rozumieniu obowiązku) ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego kondycji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując ważenia obu tych wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa jak przede wszystkim: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Nie można więc pojęcia interesu publicznego ograniczać wyłącznie do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (vide. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 125/21).
Podkreślenia wymaga, iż instytucja umorzenia należności, o której mowa w art. 67a O.p. ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanych w hipotezie normy prawnej. Uznanie administracyjne przewidziane w art. 67a § 1 O.p. polega na tym, że organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może (ale nie musi) zastosować określoną ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji, w przypadku stwierdzenia przesłanki uprawniającej do zastosowania ulgi, zgodna z prawem może być zarówno decyzja pozytywna dla podatnika, jak i decyzja dla niego negatywna. Sedno uznania administracyjnego stanowi zatem luz decyzyjny organu administracji publicznej, w który sąd administracyjny wkraczać nie może (vide. wyrok NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III FSK 2506/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021r., sygn. akt I SA/Po 280/21).
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, a z taką niewątpliwie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 660/07; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2148/11).
W ocenie Sądu, w niniejszym przypadku takie przekroczenie granic uznania administracyjnego nie wystąpiło. W sprawie wyjaśniona została sytuacja strony skarżącej na tyle, na ile było to możliwe z uwagi na ograniczoną współpracę ze strony skarżącego oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia.
Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe dążyły do ustalenia sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej podatnika. W związku z powyższym pismem z dnia 31.03.2023 r. wezwano podatnika do przedłożenia dokumentów określających aktualny miesięczny dochód, dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, dowodów wskazujących na istnienie ważnego interesu podatnika oraz informacji, czy we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z wnioskodawcą pozostają inne osoby, a jeżeli tak to przedstawienie wszelkich dowodów obrazujących ich sytuację finansową, majątkową, rodzinną, tj. dochodów i wydatków. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 12.04.2023 r. (data wpływu : 17.04.2023 r.) skarżący poinformował jedynie, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pobiera emeryturę w kwocie 1.606,57 zł brutto. Do pisma dołączył PIT-40A, kserokopię opłaty za lokal, kserokopie 3 paragonów fiskalnych z dnia 17.01.2023 r., 06.02.2023 r. i 26.02.2023 r., wystawionych przez aptekę Dbam o Zdrowie na łączną kwotę 171,92 zł oraz kserokopie 3 paragonów fiskalnych dokumentujących kupno gazu w butli w okresie od 04.01.2023 r. do 08.04.2023 r. na łączną kwotę 207,00 zł. Ponadto przesłał kserokopię pisma KRUS znak: GE 0971889.
Zarówno we wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, jak i w ww. piśmie, podatnik nie wykazuje okoliczności, które uzasadniałyby wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Koncentruje się głównie na opisie swoich gruntów. Wskazuje, że grunty, które są jego własnością, są "nieużytkami produkcyjnymi" ze względu na silne "schemizowanie", zachwaszczenie oraz zniszczoną meliorację. Jest to główny argument podatnika, mający przemawiać za umorzeniem zaległości podatkowych. Przy czym, jak wynika z zaskarżonej decyzji, organ podatkowy zaznaczył, że wielokrotnie podatnik był informowany, iż powyższa okoliczność nie może stanowić uzasadnienia do umorzenia zaległości podatkowych.
Należy zatem zgodzić się z organami obu instancji, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności podatkowych w wysokości ok. 700 zł.
Zdaniem Sądu, rozstrzygając skargę nie można zapomnieć, że z brzmienia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wynika wprost, że podatnik, aby uzyskać zamierzony skutek, w postaci umorzenia zaległości, ma obowiązek uzasadnić wniosek, wskazując na kwalifikowane warunki zagrożenia swojego interesu. Powinien zatem wyjaśnić, co w praktyce rodzi problemy, okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają jego "ważny interes" lub "interes publiczny" i że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi. Oznacza to, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. W interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Do niego należy inicjatywa dowodowa i to on powinien przyczynić się do gromadzenia dowodów, w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego. On też ponosi konsekwencje zaniechań w tym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 268/19).
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na uzasadnienie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej.. Kolegium zasadnie przy tym podkreśliło, że to podatnik, który występuje z wnioskiem o zastosowanie ulgi podatkowej - w tym przypadku o umorzenie zaległości podatkowych - powinien przedstawić wiarygodne dokumenty i wyjaśnienia, które uzasadniałyby wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie takich wyjaśnień i dowodów podatnik nie przedstawił, gdyż składane wyjaśnienia nie pozwalają na przyjęcie, że wystąpiła sytuacja, która zgodnie z przepisem 67a § 1 pkt 3 O.p. daje podstawę do umorzenia zaległości podatkowych. W tej sprawie skarżący, aby przekonać, że ulga mu się należy, powoływał się przede wszystkim na okoliczność schemizowania i zachwaszczenia jego nieruchomości oraz zniszczenia melioracji.
Z zebranego w sprawie materiału wynika, co wskazano już powyżej, że skarżący miesięcznie otrzymuje stałe świadczenie z ZUS w wysokości 1.606,57 zł brutto, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, za najem mieszkania płaci 288,56 zł miesięcznie, dodatkowo za gaz za 3 miesiące od 4 stycznia do 8 kwietnia 2023 r. zapłacił łącznie 207 zł, co daje kwotę ok. 70 zł miesięcznie. Skarżący kupuje też leki, przy czym przedstawił trzy paragony na kwotę 171,92 zł za 2 miesiące 2023 r., co daje kwotę ok. 85 zł miesięcznie. Nie przedstawił dowodu na okoliczność posiadania drugiej grupy inwalidzkiej. Nadto, jak wynika z wniosku o udzielenie prawa pomocy, skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 3,15 ha w miejscowości B., której dotyczy zaległość podatkowa. Powyższe ustalenia jednoznacznie świadczą o tym, że skarżący ma realną możliwość spłaty zaległości podatkowej za wskazane w decyzji okresy w kwocie łącznej 692,99 zł plus odsetki za zwłokę, jeżeli nie jednorazowo, to na raty.
Słusznie – zdaniem Sądu - organ odwoławczy uznał, że sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi. Pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej prowadziłoby w konsekwencji do uprzywilejowania skarżącego jako podatnika w stosunku do tych podatników, którzy mimo trudnej sytuacji finansowej, jednak ponoszą wydatki podatkowe bez udziału pomocy Skarbu Państwa, co pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami powszechności opodatkowania i równości, przejawiającymi się w jednolitym dla wszystkich systemie podatkowym.
Sąd zaznacza w tym miejscu, że okoliczność, że grunty podatnika nie są gospodarczo wykorzystywane, nie może stanowić uzasadnienia do zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej. Jeżeli bowiem podatnik samodzielnie nie może ich uprawiać, może grunty te przekazać do prowadzenia działalności rolniczej innemu podmiotowi, a sam czerpać z tego tytułu konkretne korzyści finansowe (rolnicy prowadzący gospodarstwa rolne otrzymują przy tym dopłaty unijne, które służyć mogą m.in. na pokrycie należności podatkowych). Natomiast kwestie ewentualnej zmiany w ewidencji gruntów nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o ulgę.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma także to, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona dochody, czy też wymaga jedynie ponoszenia wydatków. Podatek od nieruchomości jest w sposób bezpośredni normatywnie związany z posiadaniem nieruchomości, niezależnie od uzyskiwanych z niej (realnych czy potencjalnych) dochodów. Stąd ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości skutkujące ograniczeniami w np. uzyskiwaniu z niej pożytków zasadniczo nie determinują wysokości obciążeń podatkowych, jak i nie warunkują stosowania ulg płatniczych. Sygnalizowane przez skarżącego problemy związane z nieprodukcyjnością, schemizowaniem i zachwaszczeniem jego nieruchomości oraz zniszczoną melioracją, wielokrotnie powielane w kolejnych wnioskach o umorzenie zaległości podatkowych, nie mogą stanowić uzasadnienia do umorzenia zaległości podatkowych. Organ podatkowy dodał także, że okoliczności zaprzestania działalności produkcyjnej na gruntach zostały uwzględnione poprzez udzielenie podatnikowi zwolnienia w podatku rolnym na lata 2021-2023 (decyzja Wójta Gminy Będków z dnia 17.03.2021 r. znak: WP0.3121.2.7.2021, utrzymana w mocy decyzją Kolegium Odwoławczego z dnia 21.06.2021 r. znak: KO.400.389.2021). Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego. Tym bardziej, że ustawodawca oprócz ulgi w formie umorzenia zaległości przewidział również możliwość udzielenia ulgi w formie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę (art. 67a § 1 pkt 2 O.p.).
Dodać przy tym trzeba, że przedłożenie dowodów na poparcie wniosku o umorzenie nie stanowi nadmiernej uciążliwości, szczególnie że oczekując od organu podatkowego korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, które wiąże się z definitywnym pozbawieniem gminy należnych jej dochodów z tytułu podatku od nieruchomości, skarżący powinien wskazać zarówno powody wystąpienia z wnioskiem, jak również wiarygodne dowody umożliwiające organowi weryfikację jego twierdzeń o trudnej sytuacji w jakiej się znajduje. W tym aspekcie mieści się również rzetelne informowanie organu o swojej sytuacji życiowej i materialnej pozwalające organowi poddać ją ocenie z punktu widzenia ustawowych przesłanek umożliwiających zastosowanie wnioskowanej ulgi. Tej rzetelności po stronie skarżącego zabrakło. Za niewystarczające uznać należy powoływanie się na trudną sytuację materialną.
Reasumując, zważywszy na ustalony w sprawie stan faktyczny, przede wszystkim w kontekście wskazanej wyżej sytuacji majątkowej skarżącego zasadnie, zdaniem Sądu, Kolegium nie dopatrzyło się zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika stwierdzając, że nie widzi niebezpieczeństwa powstania skutków zapłaty zaległości podatkowej w wysokości 692,99 zł z odsetkami za zwłokę dla sytuacji osobistej czy rodzinnej skarżącego. Zapłata zaległości podatkowej wpłynie oczywiście na sytuację majątkową skarżącego, ale - w ocenie Sądu - nie w stopniu uzasadniającym przyjęcie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem uzasadnionym ważnym interesem podatnika. Analiza wynikającej z akt sprawy sytuacji majątkowej skarżącego, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że zapłata objętej niniejszym postępowaniem zaległości – jeżeli nie jednorazowo, to na raty - w żadnym stopniu nie grozi zaistnieniem niebezpieczeństwa zachwiania podstawami jego egzystencji. Ze względów, o których była już mowa wcześniej w tym uzasadnieniu, za nieistotną z punktu widzenia zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika uznać należy wskazywaną przez skarżącego przyczynę wystąpienia z wnioskiem, jaką jest fakt określenia jego działki jako nieużytku produkcyjnego polegającym na tym, że nie przynosi mu ona pożytku. Zasadnie zatem Kolegium stwierdziło, że niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się przypadku ważnego interesu podatnika w rozumieniu art. 67a O.p. uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej.
Na akceptację zasługują wnioski organów, iż w niniejszej sprawie nie mamy również do czynienia z przypadkiem uzasadnionym interesem publicznym, który umożliwiałby umorzenie zaległości podatkowej skarżącego. Wskazywana już w tym uzasadnieniu sytuacja skarżącego, co prawda niełatwa – nie zasługuje na zakwalifikowanie wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego okoliczności towarzyszących wystąpieniu przez skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych jako przypadku uzasadnionego interesem publicznym, czyli przesłanki odwołującej się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, w szczególności takich jak bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też zapewnienie sprawności funkcjonowania aparatu państwowego. Nie przesądzające, aczkolwiek nie pozbawione znaczenia z uwagi na ocenę spełnienia przesłanki interesu publicznego jest również zbadanie, czy zapłata zaległości podatkowych objętych wnioskiem o ich umorzenie w konsekwencji nie spowoduje konieczności sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. W tym zakresie również trzeba przyznać rację organom, iż w przedmiotowej sprawie takie niebezpieczeństwo nie występuje. Uiszczenie przez skarżącego zaległości w wysokości 692,99 zł z odsetkami za zwłokę nie zachwieje, jak wskazano powyżej, podstawami jego egzystencji przesądzając o konieczności zwrócenia się o pomoc materialną ze środków publicznych. Zdaniem Sądu, ani z zebrany w sprawie materiał dowodowy, ani też treść pism złożonych przez skarżącego, na okoliczności takie nie wskazują i nie podważają wyrażonej przez organy oceny.
W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym w sposób uprawniony organ podatkowy odmówił skarżącemu przyznania ulgi w przedmiocie umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej. Stanowisko organów podatkowych wprawdzie nie znajduje akceptacji skarżącego, to jednak – w ocenie Sądu - nie stanowi naruszenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 191 O.p.), która nie może być postrzegana w kategoriach obowiązku organów podatkowych przyjęcia jako zasadne nieusprawiedliwionych żądań podatnika. Należy mieć przy tym również na uwadze, że organy podatkowe wypełniając zasadę legalizmu (art. 120 O.p.) muszą wyciągać konsekwencje prawne na podstawie przepisów nakładających na podatników określone ciężary. Zatem, w badanej sprawie nie doszło także do naruszenia tej zasady, organ bowiem działał na podstawie i w granicach przepisów prawa.
W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 § 2 P.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia , sygn. akt SK 66/19.
Ake.