II FSK 776/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w tym art. 133 § 1, 134 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa poprzez oparcie się na niepełnym stanie faktycznym, naruszenie art. 122, 187 § 1 i 191 Op poprzez dowolną ocenę dowodów, naruszenie art. 123 § 1 Op poprzez brak czynnego udziału strony, a także naruszenie art. 121 § 1 Op. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 i 2 pkt 11 oraz art. 22 ust. 1 updof, dotyczące błędnego ustalenia przychodów i kosztów uzyskania przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ stanowiły polemikę ze stanowiskiem WSA, który zasadnie zaakceptował ustalenia faktyczne organu podatkowego. NSA wskazał, że w sytuacji, gdy skarżąca nie ujawniła przychodów i kosztów, nie przedstawiła ksiąg ani dokumentów źródłowych, organ podatkowy miał podstawy do oszacowania podstawy opodatkowania zgodnie z art. 23 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd zaznaczył, że zarzuty materialnoprawne były konsekwencją zarzutów procesowych i stanowiły nieuprawnioną polemikę z ustaleniami faktycznymi. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie możliwości oszacowania podstawy opodatkowania przez organ podatkowy w przypadku braku współpracy podatnika i nieprzedłożenia dokumentów. Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy podatnika. Ogólne zasady postępowania podatkowego i kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy może oszacować podstawę opodatkowania, gdy podatnik nie współpracuje i nie przedkłada wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może oszacować podstawę opodatkowania, gdy podatnik nie ujawnia przychodów i kosztów, nie przedkłada ksiąg podatkowych ani dokumentów źródłowych, a tym samym nie współpracuje w postępowaniu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że w sytuacji braku współpracy podatnika i nieprzedłożenia dokumentów, organ podatkowy ma prawo oszacować podstawę opodatkowania na podstawie dostępnych dowodów, realizując obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego (np. brak czynnego udziału strony, dowolna ocena dowodów) może stanowić podstawę do uchylenia decyzji, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę do uchylenia decyzji tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarżący kasacyjnie musi wykazać związek przyczynowy między uchybieniem procesowym a wynikiem sprawy, a samo przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów nie jest wystarczające.
Czy zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być skuteczne, jeśli opierają się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez organ podatkowy i zaakceptowanych przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, które mogłyby ewentualnie odnieść skutek wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że ocena naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone.
Przepisy (24)
Główne
Op art. 23 § 1
Ordynacja podatkowa
Wystąpiły przesłanki do oszacowania podstawy opodatkowania z uwagi na brak współpracy skarżącej i nieprzedłożenie dokumentów.
ppsa art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ppsa art. 174
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 133 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Op art. 123 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
updof art. 14 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
updof art. 14 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
updof art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
ppsa art. 193
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 209
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 207 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy prawidłowo oszacował podstawę opodatkowania z uwagi na brak współpracy podatniczki i nieprzedłożenie dokumentów. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ stanowiły polemikę ze stanowiskiem WSA i nie wykazano istotnego wpływu na wynik sprawy. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego były nieuzasadnione, gdyż opierały się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 133 § 1, 134 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa poprzez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organ podatkowy w sposób pełny. • Naruszenie art. 122, 187 § 1 i 191 Op poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 122 § 1 i art. 124 Op poprzez przeprowadzenie postępowania bez czynnego udziału skarżącej. • Naruszenie art. 121 § 1 Op poprzez niezastosowanie przepisu, a w konsekwencji działanie przez organy podatkowe w sposób podważający zaufanie do organów. • Naruszenie art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 11 updof poprzez błędne ustalenie przez organ, że skarżąca nie ujawniła i nie zadeklarowała do opodatkowania przychodów. • Naruszenie art. 22 ust. 1 updof poprzez błędne ustalenie przez organ, że skarżąca nie ujawniła i nie zadeklarowała kosztów uzyskania przychodów.
Godne uwagi sformułowania
skargę kasacyjną należało oddalić, zgodnie z art. 184 ppsa, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. • zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą być skutecznie uzasadnione próbą zwalczania ustaleń faktycznych • organ podatkowy z urzędu, mimo braku woli współpracy ze strony skarżącej, podjął inicjatywę dowodową • zasada swobodnej oceny dowodów • zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym • nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób, a także wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.
Skład orzekający
Artur Kot
sprawozdawca
Jan Rudowski
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości oszacowania podstawy opodatkowania przez organ podatkowy w przypadku braku współpracy podatnika i nieprzedłożenia dokumentów. Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy podatnika. Ogólne zasady postępowania podatkowego i kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, w tym konsekwencji braku współpracy podatnika. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem podatkowym.
“Brak współpracy z urzędem skarbowym może prowadzić do oszacowania podatku – NSA wyjaśnia konsekwencje.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.