II FSK 771/06

SA/Rz 587/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-05-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Bożena Wieczorska
Małgorzata Niedobylska
Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygn. powiązane
II FSK 771/06 - Wyrok NSA z 2007-05-17
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 72 § 1 pkt.1 w związku z art. 2 § 1 pkt. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1994 nr 136 poz 705
§ 62 ust.1 pkt. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Maria Serafin-Kosowska- spraw. Sędziowie Bożena Wieczorska AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. Ś., A.M., L. Z., K. Ś. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej oddala skargę.
Uzasadnienie
SA/Rz 587/02
Uzasadnienie
Umową sprzedaży z dnia 2 czerwca 1998r. /zawartą w formie aktu notarialnego/ A.M. , L.Z., Z.Ś, K.Ś. sprzedali Okręgowej Izbie Lekarskiej w R. /zwaną dalej OIL/ zabudowaną nieruchomość położoną w R. za cenę 499.620 zł i od powyższej umowy notariusz pobrał opłatę skarbową w kwocie 25.180,70 zł od nabywcy tj. O I L zgodnie z ustaleniem stron zawartym w § 12 tejże umowy.
Następnie wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej i w tym postępowaniu Urząd Skarbowy w R. decyzją nr [...] z dnia [..] maja 2000r. stwierdził nadpłatę w opłacie skarbowej w kwocie 24.981,10 zł a jako podstawę prawną wskazał art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 z późn. zm./, art. 72 § 1 pkt. 2, art. 73 § 1, art. 74 § 1 pkt.2, art. 79 § 1, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./, § 62 ust.1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 136 poz. 705 z późn. zm./
Po rozpoznaniu odwołania zbywców od powyższej decyzji, Izba Skarbowa w R. utrzymała ją w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] września 2000r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 cyt. Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Izba Skarbowa wskazała, że z mocy art. 4 ust. 2 cyt. ustawy o opłacie skarbowej, obowiązek uiszczenia tejże opłaty ciąży solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnej ale z zastrzeżeniem wynikającym z art. 4 ust. 3 tejże ustawy na mocy którego zasada odpowiedzialności solidarnej została wyłączona w stosunku do podmiotów zwolnionych z tejże opłaty z mocy ustawy lub aktu wykonawczego i wówczas obowiązek uiszczenia tej opłaty obciąża pozostałe strony czynności. W przepisie § 62 ust.1 pkt. 2 cyt. wyżej Rozporządzeniu przewidziane zostało zwolnienie podmiotowe dla stron czynności cywilnoprawnych - osób prawnych, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, dobroczynności, ochrony zdrowia i opieki społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego, jeżeli w roku poprzedzającym rok, w którym powstał obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej, korzystały z całkowitego zwolnienia z podatku dochodowego pod warunkiem, że przedmiotem sprzedaży nie jest składnik przedsiębiorstwa prowadzonego przez te osoby lub, że zakupu dokonano nie dla takiego przedsiębiorstwa. Okręgowe izby lekarskie są jednostkami organizacyjnymi /posiadającymi osobowość prawną/ samorządu lekarzy i z mocy art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o izbach lekarskich /Dz.U. nr 30 poz. 158 z późn. zm./ do ich zadań należy między innymi działalność w zakresie ochrony zdrowia oraz działalność naukowa. Cele statutowe izby lekarskiej pokrywają się z celami zawartymi w cyt. wyżej § 62 ust.1 pkt. 2 Rozporządzenia a nadto OIL w R. korzystała w 1997r. ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust.1 pkt. 4 i pkt. 13 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 106 poz. 482 z 1993r. z późn. zm./. W nawiązaniu do powyższego zasadne jest stanowisko, że O I L spełnia przesłanki do zwolnienia jej od opłaty skarbowej w kwocie 24.981,10 zł pobranej od umowy sprzedaży nieruchomości a zatem ta opłata skarbowa została przez nią uiszczona nienależnie; natomiast opłata skarbowa w kwocie 199,60 zł pobrana przez płatnika od ustanowienia hipoteki nie jest tym zwolnieniem objęta. W tym stanie rzeczy wniosek OIL o zwrot opłaty skarbowej od umowy sprzedaży nieruchomości jest uzasadniony w oparciu o art. 79 § 1 cyt. Ordynacji podatkowej zgodnie z którym podatnik kwestionujący zasadność – albo wysokość- podatku pobranego przez płatnika, może wystąpić z żądaniem stwierdzenia nadpłaty podatku. Ustalenie dokonane przez strony tej czynności – umowy sprzedaży zawarte w § 12 cyt. umowy – według którego koszty opłaty skarbowej zobowiązała się ponieść OIL - nie ma żadnego znaczenia dla obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej, gdyż uiszczenia opłaty skarbowej nie można żądać od strony podmiotowo od tej opłaty zwolnionej. Porozumienie to ma więc jedynie znaczenie obligacyjne między stronami umowy i nie może wpływać na zakres obowiązków publicznoprawnych a takim obowiązkiem jest obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej zgodnie z przepisami prawa. Nadto Izba Skarbowa podkreśliła, że zwrot opłaty skarbowej nastąpił w konsekwencji wykonania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty jako podatku nienależnie uiszczonego a nie decyzji ustalającej istnienie przesłanek z art. 13 ust.1 pkt. 3 cyt. ustawy o opłacie skarbowej.
Na skutek skargi wniesionej przez A.M. , L.Z., Z.Ś, i K.Ś. – za pośrednictwem pełnomocnika – na powyższą decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 czerwca 2001r. sygn. SA/Rz 1943/00 uchylił opisaną wyżej decyzję Izby Skarbowej w R. .
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd naprowadził, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy o opłacie skarbowej w takim przypadku tj. dokonania czynności cywilnoprawnej - umowy sprzedaży, obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej ciąży solidarnie na stronach tej czynności z tym, że w przedmiotowej umowie sprzedaży z dnia 2 czerwca 1998r. obowiązek jej uiszczenia zadeklarowała OIL i od niej tę opłatę pobrał płatnik – notariusz z chwilą powstania obowiązku jej uiszczenia tj. z chwilą dokonania czynności /art. 5 pkt. 4 w związku z art. 7 ust.2 i art. 12 ust. 1 pkt. 1 cyt. ustawy/.
Sąd wyraził stanowisko, że zarzuty skarżących - zbywców dotyczące wyłączności stosowania art. 13 cyt. ustawy o opłacie skarbowej jako podstawy zwrotu i w związku z tym braku podstaw do stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ odnośnie stwierdzenia nadpłaty, nie mogą być uznane za zasadne.
W cyt. przepisie art. 13 zostały enumeratywnie wskazane przypadki, kiedy pobrana oplata skarbowa podlega zwrotowi i wobec tego na podstawie tego przepisu nie może być dokonany zwrot w innych sytuacjach, niż w nim określone. Jeśli chodzi o opłatę skarbową od czynności cywilno-prawnej - umowy sprzedaży nieruchomości, to podstawą zwrotu mogą być przesłanki określone w art. 13 ust.1 pkt. 3"a" tj. jeśli czynność ta jest nieważna albo jej nieważność stwierdzona została orzeczeniem sądu albo też skutki prawne oświadczenia woli zostały uchylone albo też nie spełnił się warunek zawieszający od którego uzależniono wykonanie tej czynności a w niniejszej sprawie na istnienie którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek nie wskazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy.
W ocenie Sądu sformułowanie przepisu art. 13 ust.1 pkt. 3 "a" cyt. ustawy wskazuje, że ma on – co do zasady – zastosowanie wówczas, kiedy przedmiotowo tj. co do charakteru czynności nie powstał obowiązek uiszczenia tej opłaty albo też opłata ta w chwili dokonania czynności została pobrana formalnie prawidłowo, jednakże stwierdzone następnie okoliczności wskazały na brak "przedmiotu" tej opłaty.
Jednakże z mocy art. 2 § 1 pkt. 3 cyt. Ordynacji do opłaty skarbowej mają zastosowanie przepisy tejże Ordynacji a więc między innymi także przepis art. 59 § 1 pkt. 2 o wygaśnięciu zobowiązania podatkowego /tj. w tym przypadku zobowiązania do uiszczenia opłaty skarbowej/ w przypadku pobrania tej należności przez płatnika, zaś wygaśnięcie zobowiązania /także w innych przypadkach wskazanych w ustawie/ powoduje, że odpada podstawa prawna tego świadczenia tzn. uprawniony organ nie może domagać się wykonania zobowiązania w tym zakresie. Wygaśniecie zobowiązania dotyczy jednakże zobowiązania, które istniało tj. miało swoją podstawę w obowiązujących przepisach prawnych i okolicznościach faktycznych, jeśli bowiem podstaw takich nie było, to nie mogło skutecznie powstać – i wygasnąć – zobowiązanie. Sąd stwierdził także, iż do opłaty skarbowej mają zastosowanie przepisy cyt. Ordynacji o nadpłacie, za którą między innymi uważa się kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości zawyżonej /art. 72 § 1 pkt.2/ . W ustawie powyższej nie zdefiniowano wprawdzie pojęcia podatku zapłaconego "nienależnie"/ czy innej należności do której te przepisy mają zastosowanie/, jednakże uzasadnione jest stwierdzenie, że chodzi tu o wpłatę należności bez istnienia ku temu podstawy prawnej, skoro z mocy art. 5 i 6 cyt. Ordynacji zobowiązanie podatkowe musi mieć swoje umocowanie w obowiązujących przepisach ustawowych. Według regulacji zawartej w art. 74 § 1 pkt. 2 cyt. Ordynacji, nadpłata powstaje z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego tj. nie mającego oparcia w obowiązującym prawie lub w wysokości większej od należnej a z mocy art. 79 § 1 cyt. Ordynacji podatnik ma prawo żądać stwierdzenia nadpłaty, jeśli kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku.
Sąd stwierdził jednak, że organ II instancji przyjmując tożsamość celów statutowych OIL z celami wymienionymi w § 62 ust.1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 136 poz. 705 z późn. zm./ nie uzasadnił jednak tej tożsamości, gdyż ani z materiału dowodowego zebranego w sprawie ani z uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wynika o jakie cele w niniejszym przypadku chodzi i jakiego rodzaju działalność OIL jest realizacją określonego celu /celów/ wymienionego w cyt. § 62 ust.1 Rozporządzenia, nie wiadomo zresztą też, które cele "ustawowe" działania okręgowych izb lekarskich organy uznają za tożsame z celami wymienionymi w przepisie wymienionym bezpośrednio wyżej. Ponadto organy wskazując na korzystanie przez OIL w 1997r. ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 4 i pkt. 13 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 106 poz. 482 z 1993r. z późn. zm./ oparły się na treści odręcznej notatki sporządzonej na wniosku OIL z dnia 30 czerwca 1998r. przez "Ref. pod. doch. od osób prawnych...." podpisanej nieczytelnie, nie zawierającej daty, co Sąd uznał za niewystarczające. Sąd zwrócił też uwagę na brak stanowiska organów odnośnie zarzutu skarżących, iż przedmiotowa nieruchomość /a zwłaszcza budynek/ zakupiona została przez OIL dla prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa.
W następstwie powyższego wyroku Izba Skarbowa w R. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001r. uchyliła w całości decyzję organu I instancji z dnia 31 maja 2000r. i przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazała na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych wymienionych w omówionym wyżej wyroku.
Po przeprowadzeniu stosownego postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2001r. nr [...] stwierdził nadpłatę opłaty skarbowej w kwocie 24.981,10 zł a Izba Skarbowa w R. decyzję tę utrzymała w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2002r.
W uzasadnieniu tej decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż OIL w R. spełnia warunki do zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie § 62 ust.1 pkt. 2 cyt. Rozporządzenia ponieważ do jej celów statutowych należy działalność naukowa, oświatowa i w zakresie ochrony zdrowia a cele te realizuje między innymi poprzez opiniowanie eksperymentów leczniczych lub badawczych, organizowanie szkoleń dla lekarzy stażystów, nadzorowanie indywidualnej i specjalistycznej praktyki lekarskiej, opiniowanie przepisów dotyczących ochrony zdrowia i wykonywania zawodu lekarza; ponadto za 1997 rok OIL korzystała z całkowitego zwolnienia od podatku dochodowego zaś zakupu przedmiotowej nieruchomości dokonała na swoją siedzibę a nie na potrzeby prowadzonego przedsiębiorstwa. Izba Skarbowa stwierdziła także, iż zasadne było zastosowanie przepisu art. 72 § 1 cyt. Ordynacji podatkowej o nadpłacie a nadto, że nie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej na skutek pobrania jej przez płatnika, skoro pobranie to nastąpiło od podmiotu zwolnionego od opłaty czyli w stosunku do tego podmiotu zobowiązanie to nie powstało i wobec tego nie mogło wygasnąć.
Z.Ś, K. Ś., A.M. i L.Z. – działając przez ustanowionego pełnomocnika- złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Izby Skarbowej w R. w z wnioskiem o jej uchylenie – oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji – jako wydanych z naruszeniem art. 59 § 1 pkt.2, art. 72 § 1, art. 122, art. 187§ 1 cyt. Ordynacji podatkowej, art. 5 pkt.4, art. 13 ust.1 pkt. 3 cyt. ustawy o opłacie skarbowej oraz § 62 ust.1 pkt. 2 cyt. Rozporządzenia.
Skarżący zarzucili, że ustalenia faktyczne oparte zostały przede wszystkim na rocznym zeznaniu podatkowym OIL za 1997 rok, które to zeznanie nie było weryfikowane przez organy podatkowe dla stwierdzenia czy cały dochód został przeznaczony na cele statutowe. Organy podatkowe nie ustaliły ani źródeł finansowania OIL ani też struktury jej wydatków /przeznaczenia tych wydatków/, nie uwzględniły też okoliczności, że nabycie przedmiotowego budynku przez OIL nastąpiło przynajmniej w części dla prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, skoro OIL prowadziła działalność gospodarczą polegającą na wydzierżawieniu pomieszczeń na Klub Lekarza z czego osiągała zyski. Skarżący zarzucili też, że art. 72 Ordynacji podatkowej jest przepisem o charakterze generalnym, zaś ustawy odnoszące się do poszczególnych rodzajów podatków konkretyzują pojęcie nadpłaty i odnośnie opłaty skarbowej takim przepisem szczególnym i wyczerpującym jest art. 13 ust.1 pkt.3 ustawy o opłacie skarbowej zawierający zamknięty katalog przypadków zwrotu opłaty skarbowej. Podnieśli także, iż przy składaniu oświadczeń woli objętych umową sprzedaży z dnia 2 czerwca 1998r. OIL nie złożyła oświadczenia o skorzystaniu z ewentualnie przysługującego jej zwolnienia od opłaty skarbowej a opłatę uiściła dobrowolnie i skoro opłata została pobrana przez płatnika – notariusza, to zobowiązanie w tym zakresie wygasło. Do zapłaty opłaty skarbowej OIL zobowiązała się w § 12 umowy sprzedaży co w świetle art. 393 kodeksu cywilnego było umową o świadczenie na rzecz osoby trzeciej i "stanowiło ważne zobowiązanie dla zwolnienia przez Okręgową Izbę Lekarską z opłaty skarbowej przynajmniej w części, która pozostawałaby do zapłaty wskutek rzekomej ulgi". Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego skarżący zarzucili również, iż z żądaniem nadpłaty może wystąpić tylko podatnik zaś podmiot nie będący podatnikiem może ewentualnie dochodzić zwrotu nienależnie uiszczonego świadczenia na drodze procesu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w R. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - powoływanej dalej jako p.s.a.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 p.s.a, kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze. Na wstępie zaznaczyć także należy, iż z mocy obowiązującego wówczas art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 z późn. zm./ organy podatkowe związane były oceną prawną zawartą w uzasadnieniu powyższego wyroku z dnia 7 czerwca 2001r, zaś w aktualnym postępowaniu Sąd także jest związany tą oceną prawną z mocy art. 99 cyt. ustawy – Przepisy wprowadzające...
Z powyższych względów – wobec braku innych ustaleń faktycznych- Sąd związany jest wyrażonym uprzednio stanowiskiem, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 13 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 z późn. zm./ - w związku z art. 14 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 86 poz. 959 z późn. zm./ - natomiast podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ i inne o których będzie mowa niżej.
W toku ponownego postępowania do akt dołączone zostało roczne zeznanie podatkowe OIL za 1997 rok /złożone w organie podatkowym I instancji w dniu 30 marca 1998r./w którym wykazano przychód w kwocie 517.857 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 433.045 zł i dochód w kwocie 84.812 zł, przy czym dochód ten wskazano jako wolny od podatku tj. kwota 66.819,30 zł jako "dochody wolne od podatku z art. 17 ust.1 pkt. 1-3, 11 i następne punkty tego ustępu" a kwota 17.992,70 zł jako " dochody wolne od podatku z art. 17 ust.1 pkt.4-8 ustawy, z wyjątkiem dochodów osiągniętych z działalności wymienionej w art. 17 ust. 1 a ustawy". Według ustaleń poczynionych n podstawie kontroli dokumentacji księgowej, w 1997r. OIL uzyskała przychody ze składek członkowskich i odsetek od ich nieterminowych wpłat /w przeważającej części/, dotacji z budżetu i z Naczelnej Izby Lekarskiej, odsetek od lokat bankowych, zapłaty za wynajem sali konferencyjnej, za reklamy umieszczone w Biuletynie Lekarskim i za udostępnienie firmom farmaceutycznym powierzchni wystawowej podczas zjazdu lekarzy itd. Ponosiła natomiast wydatki na opłaty za zużytą energię cieplną i elektryczną, wodę, telefony, usługi pocztowe, komunalne, na zakup materiałów biurowych, środków czystości, odzieży ochronnej, za wykonanie drobnych remontów, na wypłatę wynagrodzeń i kosztów delegacji, na fundusz szkoleniowy i pomocy koleżeńskiej, na utrzymanie biblioteki lekarskiej itd. W 1997r. – a także i w latach poprzednich – w przedmiotowym budynku wynajmowane były przez OIL kolejno różnym osobom fizycznym /J.T., M.K., J.R., M.R./ określone pomieszczenia na prowadzenie Klubu Lekarza i faktycznie najemcy nie płacili czynszu za wynajem – byli z niego zwalniani w zamian za obsługę posiedzeń OIL i innych organów samorządu lekarskiego; w 1997r. OIL nie poniosła żadnych wydatków związanych z pomieszczeniami tego Klubu. OIL dzierżawiła przedmiotowy budynek od 1992r. na swoją siedzibę a następnie dokonała na ten cel jego wykupu.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy organy podatkowe stanęły na stanowisku, iż OIL spełnia warunki przewidziane w § 62 ust.1 pkt.2 cyt. Rozporządzenia zgodnie z którym od opłaty skarbowej /między innymi od umowy sprzedaży nieruchomości lub prawa wieczystego użytkowania/ zwalnia się takie strony tej umowy, które są osobami prawnymi /określone wyłączenia podmiotowe nie mają w niniejszym przypadku zastosowania/ a ich celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo – techniczna, oświatowa, kulturalna, w zakresie dobroczynności, ochrony zdrowia i opieki społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów itd., jeżeli w roku poprzedzającym rok, w którym powstał obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej, korzystały z całkowitego zwolnienia od podatku dochodowego oraz pod warunkiem, że przedmiotem sprzedaży nie jest składnik przedsiębiorstwa prowadzonego przez te osoby lub że zakupu dokonano nie dla takiego przedsiębiorstwa. Zwolnienie od podatku dochodowego przewidziane w art. 17 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 106 poz. 482 z 1993r. z późn. zm./ dotyczy różnego rodzaju dochodów a między innymi dochody tych podatników, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa /w tym kształcenie studentów/, kulturalna, w zakresie ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów itd. – w części przeznaczonej na te cele /ust.1 pkt.4/ a także dochody ze składek członkowskich członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych /ust. 1 pkt. 13/.
Według art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o izbach lekarskich /Dz.U. nr 30 poz. 158 z późn. zm./, okręgowe izby lekarskie posiadają osobowość prawną jako jednostki organizacyjne samorządu lekarskiego a do zadań tego samorządu – zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy – w szczególności należy: sprawowanie nadzoru nad wykonywaniem zawodu lekarza, ustanawianie zasad etyki i deontologii zawodowej lekarzy i dbałość o ich przestrzeganie, reprezentowanie i ochrona zawodu lekarza oraz integrowanie środowiska lekarskiego, wyrażanie stanowiska w sprawach stanu zdrowotności społeczeństwa, polityki zdrowotnej i organizacji ochrony zdrowia, współpraca z towarzystwami naukowymi, szkołami wyższymi i jednostkami badawczo- rozwojowymi w kraju i za granicą, prowadzenie instytucji samopomocowych i innych form pomocy materialnej dla lekarzy i ich rodzin, zarządzanie majątkiem i działalnością gospodarczą izb lekarskich oraz wykonywanie innych zadań określonych w odrębnych przepisach.
Jak wynika z przytoczonych wyżej regulacji dla stwierdzenia, iż dany podmiot zwolniony jest od opłaty skarbowej koniecznym jest by jego cele statutowe odpowiadały celom wyżej wskazanym, by korzystał w poprzednim roku z całkowitego zwolnienia od podatku dochodowego i by dokonany zakup nie był przeznaczony dla przedsiębiorstwa przez tenże podmiot prowadzonego – w niniejszej sprawie organy podatkowe w ocenie Sądu prawidłowo przyjęły istnienie tych przesłanek po stronie OIL. Cele statutowe OIL / wynikające z cyt. ustawy o izbach lekarskich/ pokrywają się z celami wymienionymi w § 62 ust.1 pkt. 2 cyt. Rozporządzenia w szczególności w zakresie działalności w zakresie ochrony zdrowia . Taki zakres tej działalności jest bardzo szeroki a gdy się weźmie pod uwagę treść podejmowanych przez OIL uchwał / stwierdzanie prawa wykonywania zawodu lekarza, typowanie przedstawicieli do komisji konkursowych na stanowiska w służbie zdrowia, udział w zbiórce pieniędzy na rzecz chorych dzieci, organizowanie szkoleń dla lekarzy itd./ to przyjąć należy, że te działania w tym zakresie się mieszczą.
Nie budzi także w ocenie Sądu wątpliwości okoliczność, że zakupiony przez OIL budynek był jej siedzibą /także przed zakupem/ i OIL nie prowadziła tam własnej działalności gospodarczej /przedsiębiorstwa/. Za 1997 rok OIL wykazała także zwolnienie od podatku dochodowego i biorąc pod uwagę okoliczność, że złożone przez nią zeznanie podatkowe nie zostało zakwestionowane oraz uwzględniając opisane w protokole kontroli z dnia 18 stycznia 2002r. szczegółowe dane co do źródeł przychodu i wydatków OIL, przysługiwanie tegoż zwolnienia należy przyjąć za wykazane. Ze zwolnienia korzystają bowiem dochody ze składek członkowskich /art. 17 ust. 1 pkt. 13 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych/, które stanowiły przeważające źródło przychodów, zaś pozostałe dochody przeznaczone zostały na cele związane z szeroko pojętą ochroną zdrowia.
Z powyższych względów stanowisko organów, iż uiszczona przez OIL opłata skarbowa stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt.1 w związku z art. 2 § 1 pkt. 3 cyt. Ordynacji podatkowej jest prawidłowe i w wobec tego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.s.a.