Orzeczenie · 2025-10-23

II FSK 766/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-23
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITkoszty uzyskania przychodówprawa autorskieumowa o pracęnadpłataNSAinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę pracownika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która odmawiała stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo lakonicznego zapisu umowy o pracę, porozumienie zawarte po jej zakończeniu mogło potwierdzać opracowanie utworów i przeniesienie praw autorskich, co uzasadniałoby zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że kluczowe znaczenie ma wykładnia art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT, który wymaga rozróżnienia wynagrodzenia na część związaną z obowiązkami pracowniczymi i część honorarium za prawa autorskie. Takie rozróżnienie powinno wynikać z umowy o pracę lub być uzgodnione w trakcie jej trwania, a nie być modyfikowane wstecznie porozumieniem zawartym po zakończeniu stosunku pracy. NSA stwierdził, że pracodawca nabywa prawa autorskie z mocy prawa (art. 12 ust. 1 updapp), a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie określone w umowie. W tej sytuacji, brak było podstaw do zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów, a tym samym do stwierdzenia nadpłaty. Sąd oddalił skargę pracownika i zasądził koszty postępowania na rzecz organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 22 ust. 9 pkt 3 updof w kontekście praw autorskich w umowie o pracę, znaczenie porozumień zawieranych po zakończeniu stosunku pracy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy umowa o pracę nie przewiduje wyodrębnienia wynagrodzenia za prawa autorskie, a prawa te przechodzą na pracodawcę z mocy prawa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy porozumienie zawarte po zakończeniu stosunku pracy, potwierdzające opracowanie utworów i przeniesienie praw autorskich, może wstecznie modyfikować umowę o pracę w celu zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, porozumienie zawarte po zakończeniu stosunku pracy nie może wstecznie modyfikować umowy o pracę w celu zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów z tytułu praw autorskich wymaga, aby umowa o pracę przewidywała wyodrębnienie wynagrodzenia za pracę twórczą lub aby takie rozróżnienie zostało uzgodnione w trakcie trwania stosunku pracy. Porozumienie zawarte po zakończeniu umowy nie może mieć mocy wstecznej i modyfikować zobowiązania podatkowego.

Czy pracownik może zastosować 50% koszty uzyskania przychodów, jeśli umowa o pracę nie przewiduje wyodrębnienia wynagrodzenia za prawa autorskie, a prawa te nabywa pracodawca z mocy prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli umowa o pracę nie przewiduje wyodrębnienia wynagrodzenia za prawa autorskie, a prawa te nabywa pracodawca z mocy prawa, pracownik nie może zastosować 50% kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 12 ust. 1 updapp, prawa autorskie do utworu wytworzonego przez pracownika nabywa pracodawca z chwilą przyjęcia utworu. Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie określone w umowie o pracę. Jeśli umowa nie przewiduje odrębnego honorarium za prawa autorskie, nie ma podstaw do stosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości, a skarga oddalona w całości.

Przepisy (9)

Główne

updof art. 22 § ust. 9 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów konieczne jest rozróżnienie wynagrodzenia pracownika na część związaną z obowiązkami pracowniczymi i część honorarium za prawa autorskie, co powinno wynikać z umowy o pracę lub być uzgodnione w jej trakcie.

upapp art. 12 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Stanowi, że prawa autorskie do utworu wytworzonego przez pracownika nabywa pracodawca z chwilą przyjęcia utworu.

ppsa art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji przez NSA.

ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi przez NSA.

Pomocnicze

updof art. 22 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa podstawowe koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy.

upapp art. 1 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Definiuje utwór w rozumieniu prawa autorskiego.

upapp

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Odrębne przepisy, do których odwołuje się art. 22 ust. 9 pkt 3 updof.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu przez WSA.

Op art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy oceny materiału dowodowego przez organ.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o pracę nie przewidywała wyodrębnienia wynagrodzenia za prawa autorskie. • Porozumienie zawarte po zakończeniu stosunku pracy nie może wstecznie modyfikować umowy o pracę w celu zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów. • Prawa autorskie do utworu wytworzonego przez pracownika nabywa pracodawca z mocy prawa (art. 12 ust. 1 updapp).

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że porozumienie z 13 marca 2023 r. modyfikuje umowę o pracę z mocą wsteczną. • Stanowisko WSA, że brak wyodrębnienia wynagrodzenia w umowie o pracę nie wyklucza zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, jeśli istniało ustne porozumienie.

Godne uwagi sformułowania

Porozumienie zawarte po zakończeniu stosunku pracy nie może wstecznie modyfikować umowy o pracę w celu zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów. • Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów jest ściśle związane z przysługującymi twórcy (pracownikowi) prawami autorskimi, tj. prawem majątkowym do korzystania z owoców wytworzonego przez niego utworu. • Prawa autorskie do utworu wytworzonego przez pracownika nabywa jego pracodawca z chwilą przyjęcia utworu.

Skład orzekający

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący

Jan Grzęda

zdanie odrębne

Artur Kot

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 22 ust. 9 pkt 3 updof w kontekście praw autorskich w umowie o pracę, znaczenie porozumień zawieranych po zakończeniu stosunku pracy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy umowa o pracę nie przewiduje wyodrębnienia wynagrodzenia za prawa autorskie, a prawa te przechodzą na pracodawcę z mocy prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z prawami autorskimi i umową o pracę, a rozstrzygnięcie NSA jasno określa warunki stosowania preferencyjnych kosztów uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu podatników.

Czy porozumienie po pracy może dać Ci zwrot podatku? NSA wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 2869 PLN

Zdanie odrębne

Jan Grzęda

Zdanie odrębne nie zostało przedstawione w dostarczonym tekście.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst