II FSK 762/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uwzględnił skargę pracodawcy (Zarządu Gospodarki Komunalnej) na interpretację indywidualną. Spór dotyczył kwestii, czy zwrot kosztów używania przez pracowników prywatnych samochodów do celów służbowych stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Pracodawca wypłacał pracownikom miesięczny ryczałt za używanie prywatnych pojazdów, obliczany na podstawie limitu kilometrów i stawki za kilometr, pomniejszany o dni nieobecności. Sąd pierwszej instancji przychylił się do stanowiska pracodawcy, uznając, że zwrot ten pokrywa zubożenie pracownika i nie stanowi korzyści majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA, stwierdził, że zwrot ten stanowi przychód w rozumieniu ustawy o PIT. Sąd podkreślił, że art. 21 ust. 1 pkt 23b u.p.d.o.f. określa zamknięty katalog sytuacji, w których zwrot kosztów używania pojazdu prywatnego do celów służbowych jest zwolniony z podatku, a w niniejszej sprawie te warunki nie zostały spełnione. NSA powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo, które konsekwentnie interpretuje przepisy w ten sposób, że brak spełnienia ustawowych przesłanek do zwolnienia oznacza opodatkowanie świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących zwolnień podatkowych dla zwrotu kosztów używania prywatnych samochodów przez pracowników i zakazu stosowania analogii w prawie podatkowym.
Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów ustawy o PIT i sytuacji, gdy prawo do zwrotu nie wynika wprost z innych ustaw. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy takie uregulowania istnieją (np. w służbach leśnych).
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwrot kosztów poniesionych przez pracownika z tytułu używania prywatnego samochodu osobowego do celów służbowych, na podstawie umowy cywilnoprawnej, stanowi przychód pracownika podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Zwrot kosztów używania prywatnego samochodu przez pracownika do celów służbowych stanowi przychód pracownika, chyba że spełnione są ściśle określone warunki zwolnienia podatkowego zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 23b u.p.d.o.f. Brak spełnienia tych warunków oznacza, że świadczenie podlega opodatkowaniu.
Czy art. 21 ust. 1 pkt 23b u.p.d.o.f. dopuszcza analogiczne stosowanie przepisów lub rozszerzanie katalogu zwolnień podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten określa zamknięty krąg podmiotów i sytuacji uprawnionych do zwolnienia, a prawo podatkowe zakazuje stosowania analogii w zakresie ulg i zwolnień.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 21 ust. 1 pkt 23b u.p.d.o.f. ma charakter wyczerpujący i nie można go interpretować rozszerzająco ani stosować analogicznie do przypadków nieobjętych jego dyspozycją.
Przepisy (5)
Główne
u.p.d.o.f. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa zamknięty katalog zwolnień podatkowych dotyczących zwrotu kosztów używania pojazdów stanowiących własność pracownika dla potrzeb zakładu pracy.
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
pkt 23b - zwolnienie dotyczy zwrotu kosztów poniesionych przez pracownika z tytułu używania pojazdów stanowiących własność pracownika, dla potrzeb zakładu pracy, w jazdach lokalnych, jeżeli obowiązek ponoszenia tych kosztów przez zakład pracy albo możliwość przyznania prawa do zwrotu tych kosztów wynika wprost z przepisów innych ustaw.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 23 § 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot kosztów używania prywatnego samochodu przez pracownika do celów służbowych stanowi przychód pracownika w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. • Świadczenie to nie jest objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 23b u.p.d.o.f., ponieważ obowiązek ponoszenia tych kosztów przez pracodawcę lub możliwość przyznania prawa do zwrotu nie wynika wprost z przepisów innych ustaw. • Prawo podatkowe zakazuje stosowania analogii w zakresie ulg i zwolnień podatkowych.
Odrzucone argumenty
Stanowisko WSA, że zwrot kosztów nie stanowi przychodu pracownika, ponieważ pokrywa zubożenie pracownika i nie jest korzyścią majątkową. • Argumentacja WSA oparta na nieprawomocnym wyroku III SA/Wa 74/17, który został następnie uchylony przez NSA.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotowe świadczenie nie było objęte żadnym ze zwolnień podatkowych wskazanych w art. 21 u.p.d.o.f. • art. 21 ust. 1 pkt 23b u.p.d.o.f. ustala zamknięty krąg podmiotów, uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia od podatku zwrotu kosztów poniesionych przez pracownika z tytułu używania pojazdów stanowiących własność pracownika dla potrzeb zakładu pracy • zakaz stosowania analogii w prawie podatkowym rozumiany również jako zakaz tworzenia nowych (rozszerzania katalogu) ulg i zwolnień podatkowych.
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
sędzia
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących zwolnień podatkowych dla zwrotu kosztów używania prywatnych samochodów przez pracowników i zakazu stosowania analogii w prawie podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów ustawy o PIT i sytuacji, gdy prawo do zwrotu nie wynika wprost z innych ustaw. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy takie uregulowania istnieją (np. w służbach leśnych).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia kosztów dojazdu do pracy i ich opodatkowania, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyrok NSA stanowi ważną wykładnię przepisów podatkowych.
“Czy zwrot za paliwo do prywatnego auta w pracy to dodatkowy dochód? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.