II FSK 762/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-08-29
NSApodatkoweŚredniansa
opłata targowapodatek od nieruchomościzwolnienie podatkowepostępowanie podatkowedowodyocena dowodówskarżony organNSAWSAprawo procesowe

NSA uchylił wyroki WSA, uznając, że sąd niższej instancji nie wykazał w sposób wystarczający wadliwości postępowania podatkowego przy ustalaniu opłaty targowej.

Sprawa dotyczyła opłaty targowej naliczanej spółce jawnej za sprzedaż poza pawilonem handlowym. WSA we Wrocławiu uchylił decyzje organów podatkowych, wskazując na błędy w postępowaniu, w szczególności dotyczące dowodów z zeznań inkasenta i pomiaru powierzchni wystawki. NSA uchylił wyroki WSA, uznając, że sąd niższej instancji nie wykazał w sposób przekonujący, iż naruszenia postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, a także błędnie ocenił dowody.

Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu dziennej opłaty targowej dla spółki jawnej, która była podatnikiem podatku od nieruchomości i w związku z tym korzystała ze zwolnienia z opłaty targowej przy sprzedaży wewnątrz pawilonu. Organy podatkowe naliczyły opłatę za sprzedaż towarów wystawionych poza pawilonem, uzależniając jej wysokość od powierzchni wystawki. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów podatkowych, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania, w tym na wadliwe ustalenie stanu faktycznego i niewystarczające zbadanie dowodów, takich jak zeznania inkasenta czy oświadczenie pracownika spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylił wyroki WSA. NSA uznał, że WSA nie wykazał w sposób wystarczający, iż stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd kasacyjny wskazał na błędy w ocenie dowodów przez WSA, w szczególności dotyczące zeznań inkasenta i oświadczenia pracownika spółki, które odnosiło się do innego okresu. NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji powinien wykazać, że oddalenie skargi spowodowałoby pozostawienie ewidentnych wątpliwości co do ustaleń stanu faktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uwzględnia skargę i uchyla rozstrzygnięcie, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji musi wykazać, iż naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, a oddalenie skargi spowodowałoby pozostawienie ewidentnych wątpliwości co do ustaleń stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c/

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.l. art. 15

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 16

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 173 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA nie wykazał w sposób wystarczający, że naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. WSA błędnie ocenił dowody z zeznań inkasenta i oświadczenia pracownika spółki. WSA nie wyjaśnił, dlaczego dowód z oświadczenia pracownika spółki dotyczący zdarzeń z 2006 r. został uznany za wiarygodny przy ocenie zdarzeń z lat 2004-2005. WSA nie wskazał konkretnych osób, które organy podatkowe winny przesłuchać w charakterze świadków, co uniemożliwia wykonanie wskazań co do dalszego postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organ podatkowy, które WSA uznał za zasadne.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji powinien zawsze wykazać, że oddalenie skargi spowodowałoby pozostawienie ewidentnych (oczywistych) wątpliwości co do zasadniczych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Sposób kwestionowania przez WSA we Wrocławiu, akceptowanej przez organy podatkowe, będącej przedmiotem sporu powierzchni "wystawki" przyjmowanej do określenia wysokości dziennej opłaty targowej, nie wskazuje na naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik danej sprawy.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Nowak

członek

Sławomir Presnarowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości postępowania przez sądy administracyjne, ocena dowodów w sprawach podatkowych, wymogi formalne skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii opłaty targowej i sposobu ustalania jej wysokości, ale ogólne zasady dotyczące oceny postępowania przez sądy administracyjne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnienie przez sąd niższej instancji wadliwości postępowania podatkowego i jak kluczowa jest ocena dowodów. Jest to interesujące dla prawników procesowych i podatkowych.

NSA: Jak sąd musi udowodnić błędy organu podatkowego, by uchylić decyzję?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 762/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Nowak
Sławomir Presnarowicz
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wr 1641/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1640/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1642/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1643/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1644/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1645/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1648/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1649/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1650/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1651/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1652/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1653/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1647/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1646/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
I SA/Wr 1639/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-01-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c/, art. 173 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Krystyna Nowak, WSA del. Sławomir Presnarowicz, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1639/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1640/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1641/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1642/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1643/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1644/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1645/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1646/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1647/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1648/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1649/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1650/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1651/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1652/06 z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1653/06 w sprawach ze skarg M. J. sp. j. z siedzibą w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu dziennej opłaty targowej 1) uchyla zaskarżone wyroki i przekazuje sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od M. J. sp. j. z siedzibą w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwotę 3.300 (trzy tysiące trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokami z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. I SA/Wr od 1639 do 1653/06 - po rozpatrzeniu sprawy ze skargi M. J. spółki jawnej z siedzibą w W. (dalej: podatnik lub spółka) - uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 sierpnia 2006 r. nr [...] do [...], wydane w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu dziennej opłaty targowej. Jako podstawę wyroków podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. (dalej: P.p.s.a.).
2.1. Uzasadniając wyroki podano, że decyzjami z dnia 20 września 2005 r. Prezydent Miasta W. określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu dziennej opłaty targowej należnej za: poszczególne dni kwietnia, maja, czerwca, lipca, sierpnia, września, października 2004 r. po 25 zł dziennie, poszczególne dni listopada 2004 r. po 5 zł, 10 zł, 15 zł i 25 zł dziennie, poszczególne dni grudnia 2004 r. po 5 zł, poszczególne dni stycznia, lutego i marca 2005 r. po 5 zł dziennie, poszczególne dni kwietnia 2005 r. po 5, 10, 15 zł dziennie, maja i czerwca 2005 r. po 15 zł dziennie. Powołując art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84, ze zm. (dalej: u.p.o.l.), organ I instancji stwierdził, że Spółka, będąc podatnikiem podatku od nieruchomości, na mocy art. 16 u.p.o.l., nie uiszczała opłaty targowej z tytułu dokonywania sprzedaży na jednym z miejsc wymienionych w uchwałach Rady Miejskiej W. nr [...] z dnia 21 listopada 2003 r. oraz nr [...] z dnia 29 listopada 2004 r. Po stwierdzeniu, że w wymienionych dniach pracownik Spółki umieszczał poza ścianami posiadanej nieruchomości ekspozycję towarów o wymiarach: w poszczególnych dniach kwietnia, maja, czerwca, lipca, sierpnia, września, października 2004 r.: 2,40 m x 6,87 m (tj. 16,49 m²), w poszczególnych dniach listopada 2004 r.: od 1,5 m² do 16,49 m², w poszczególnych dniach grudnia 2004 r.: od 1,5 m² do 2,2, m², w poszczególnych dniach stycznia 2005 r.: 2 m², w poszczególnych dniach lutego 2005 r.: od 2 m² do 2,3 m², w poszczególnych dniach marca 2005 r.: od 2 m² do 4 m², w poszczególnych dniach kwietnia 2005 r.: od 4 m² do 12 m², w poszczególnych dniach maja i czerwca 2005 r.: 12 m², od której Spółka nie odprowadziła opłaty targowej, opłata ta została naliczona za poszczególne dni 2004 r. zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia 30 stycznia 2004 r. (zmieniającej w.w. uchwałę nr [...]), a za poszczególne dni 2005 r. zgodnie z § 1 ust. 1 w.w. uchwały z dnia 29 listopada 2004 r., tj. przy przyjęciu przewidzianej dla takiej sytuacji stawki w wysokości 5 zł za każde rozpoczęte 4 m², jako umowną jednostkę wyodrębnioną z zajmowanej powierzchni.
2.2. Odwołując się od decyzji organu I instancji, Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15, 16 i 19 u.p.o.l., § 1 ust. 1 w.w. uchwały nr [...] i § 1 ust. 1 uchwały nr [...] oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 i art. 145 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm. (dalej: O.p.). Uzasadniając odwołania, w pierwszej kolejności wskazano na ustanowienie w sprawie pełnomocnika, z pominięciem którego organ dokonał doręczenia decyzji, naruszając tym samym art. 145 § 2 O.p. Ponadto podniesiono, że w stosunku do Spółki nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, skoro organ oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w innej, umorzonej sprawie (wszczętej wobec M.J. jako osoby fizycznej). Zdaniem Spółki, stawki opłaty targowej przewidziane w w.w. uchwałach nr [...] i [...] nie mają zastosowania do nieruchomości będącej jej własnością, ponieważ nieruchomość ta (pawilon handlowy) jest położona w W. przy ul. K. – P. T., nie zaś - jak określają to uchwały nr [...] i [...] - przy ul. K.. Wskazano również, że wprawdzie w art. 15 ust. 1 u.p.o.l. brak jest definicji sprzedaży, jednak z samej istoty opłaty targowej, jako opłaty dziennej wynika, że może ona być pobierana wyłącznie za dni, w których sprzedaż faktycznie się odbywała, a obowiązek w tym zakresie powstaje dopiero w momencie dokonania w danym dniu sprzedaży na targowisku. Stwierdzono, że na podstawie § 1 ust. 1 uchwał nr [...] i [...] dają się określić dwie przesłanki pobrania opłaty targowej: dokonanie sprzedaży towarów wystawionych poza obręb obiektu oraz pomiar zajmowanej w ten sposób przestrzeni. Jeśli zatem w przypadku Spółki brak jest dowodów wskazujących na sprzedaż towarów z wystawki przed pawilonem handlowym, a jednocześnie opłacie tej nie podlega sprzedaż dokonywana w samym pawilonie ze względu na zwolnienie z art. 16 u.p.o.l. z uwagi na podleganie podatkowi od nieruchomości, to nie było podstaw do wymierzenia opłaty targowej. Podniesiono, że powierzchnia wystawki jest różna każdego dnia, a inkasent nie zawsze wywiązywał się z obowiązku pomiaru powierzchni wystawowej, ograniczając się niejednokrotnie do samego wpisania kwoty opłaty.
2.3. Po rozpoznaniu odwołań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzjami z dnia 4 stycznia 2006 r. uchyliło zaskarżone decyzje i przekazało sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Za uzasadniony uznano zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 2 O.p., poprzez pominięcie pełnomocnika przy doręczaniu zaskarżonej decyzji.
2.4. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent Miasta W. wydał decyzje z dnia 13 kwietnia 2006 r., mocą których określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej, tak jak w poprzednich decyzjach z dnia 20 września 2005 r.
2.5. Odwołując się od tych decyzji, Spółka wniosła o ich uchylenie i umorzenie postępowania podatkowego, powołując w zasadzie te same zarzuty, co w odwołaniu od poprzednich decyzji, zgłaszając dodatkowo zarzut naruszenia art. 210 § 4 O.p. Rozszerzając swoją dotychczasową argumentację w zakresie naruszenia art. 16 u.p.o.l., Spółka podniosła, że celem tego przepisu, ustanawiającego zwolnienie od opłaty targowej dla podatników podatku od nieruchomości, jest uniknięcie sytuacji, w której ten sam grunt byłby podwójnie opodatkowany.
2.6. Decyzjami z dnia 21 sierpnia 2006 r. SKO w W. utrzymało w mocy w.w. decyzje organu I instancji z dnia 13 kwietnia 2006 r. W uzasadnieniu tych rozstrzygnięć przytoczono zasadniczo wywód prawny zawarty w poprzednich decyzjach z dnia 4 stycznia 2006 r.
2.7. W skargach na powyższe decyzje organu odwoławczego, skierowanych do WSA we Wrocławiu, Spółka wniosła o ich uchylenie, zarzucając - oprócz naruszenia przepisów powołanych w odwołaniach - również naruszenie art. 217 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. oraz art. 180, 187 i 188 O.p.
2.8. Odpowiadając na skargi, SKO w W. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
2.9. Rozpatrując skargi, WSA we Wrocławiu m.in. wskazał na niezasadność tych zarzutów skargi, które dotyczyły naruszenia prawa materialnego. Potwierdził natomiast zarzuty odnoszące się do wadliwości samego postępowania podatkowego, co przesądzić musiało o uchyleniu decyzji. Mimo merytorycznej zasadności obciążenia Spółki opłatą targową w tym zakresie, w przeprowadzonym postępowaniu, zdaniem WSA, nie uniknięto bowiem pewnych istotnych uchybień. Podzielono stanowisko Spółki co do niedostatecznego zbadania przez organy kwestii powierzchni dokonywanych ekspozycji, od czego w myśl uchwał nr [...] i [...] uzależniony był prawidłowy wymiar opłaty targowej za poszczególne dni. W ocenie WSA, ani wykazy sporządzone przez inkasenta, ani też jego zeznania, nie mogą być uznane za wystarczający dowód w tej mierze. Zapisy znajdujące się w wykazach nie wskazują bowiem na dokonywanie przez inkasenta pomiaru powierzchni wystawki w każdym konkretnym dniu (jedynie w sprawach dotyczących grudnia 2004 r., stycznia, lutego, marca, maja, czerwca 2005 r. wymiary wystawki zostały podane w każdym konkretnym dniu, a w pozostałych sprawach jedynie w pierwszej rubryce za dany miesiąc, bądź tylko w niektórych rubrykach, bądź w kilku rubrykach zbiorczo). W zestawieniu z tym faktem przeprowadzony dowód z zeznań świadka R. G. (inkasenta), który powoływał się na dokonywanie codziennie dokładnych pomiarów, nie może dawać pewności co do rzeczywistego dokonywania takich pomiarów i jego częstotliwości, w tym również przy uwzględnieniu subiektywizmu powyższych zeznań. Stwierdzenie to jest tym bardziej uzasadnione, że strona kwestionując powyższe ustalenia, przedstawiła na etapie postępowania odwoławczego dowód w postaci oświadczenia K. R. z dnia 15 maja 2006 r., wg którego inkasent nie mierzył powierzchni zajętej na wystawkę, oraz że na stoisku pojawiał się bardzo rzadko. W ocenie WSA, okoliczność ta nie została przez organ odwoławczy należycie zbadana, mimo obowiązku wynikającego z art. art. 180, 187, 191 i 229 O.p. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji SKO - odnosząc się do tej kwestii - ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p. nie dało wiary twierdzeniom pracownika Spółki zawartym w pisemnym oświadczeniu, natomiast za wiarygodne uznało zeznania inkasenta, przesłuchanego w warunkach odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Zdaniem WSA, powyższe naruszało zasadę określoną w art. 191 O.p., jak również art. 180 i 187 O.p. W konsekwencji WSA stwierdził zauważalny w działaniach organów i opisany powyżej brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a nawet pewien automatyzm w jego ustalaniu na podstawie niewystarczających dowodów, jako sprzeczny z w.w. przepisami O.p.
3. W skargach kasacyjnych, skierowanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego, SKO w W. (reprezentowane przez pełnomocnika – radcę prawnego), wniosło o uchylenie zaskarżonych wyroków w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Formułując podstawy kasacyjne wskazano na: (1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. art. 180, 187, 191 i 229
O.p., polegające na wydaniu wyroku uwzględniającego skargę i uchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo braku przesłanek do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, wobec niedopuszczenia się przez organ podatkowy naruszenia powyższych przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy; (2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. art. 180, 181 i 187 O.p., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniach zaskarżonych wyroków powodów, dla których w opinii Sądu l instancji, zeznania inkasenta R. G. mają charakter subiektywny, przez co nie są wiarygodnym dowodem w sprawie, a także poprzez niewyjaśnienie dlaczego dowód z oświadczenia pracownika Spółki K. R. z 15 maja 2006 r., dotyczącego zdarzeń mających miejsce w 2006 r., został uznany za wiarygodny przy ocenie zdarzeń mających istotne znaczenie dla obowiązku podatkowego za poszczególne dni 2004 i 2005 r.; (3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 141 § 4 i art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 191 O.p., poprzez niedokonanie analizy wpływu na rozstrzygnięcie złożonych w charakterze świadka zeznań inkasenta R. G., oraz sporządzonych przez niego wykazów dotyczących odmowy uiszczenia opłaty targowej w kontekście złożonego w dniu 15 maja 2006 r. przez K. R. oświadczenia dotyczącego zdarzeń mających miejsce w 2006 r., podczas gdy wymiar opłaty targowej dotyczył poszczególnych dni 2004 i 2005 r.; (4.) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz z art. 187 O.p., poprzez niewskazanie przez Sąd konkretnych osób, które organy podatkowe winny przesłuchać w charakterze świadków, co oznacza, że wyrok nie zawiera wskazań co do dalszego postępowania, gdyż z uwagi na nieprecyzyjność, wskazania te są niemożliwe do wykonania.; (5) dodatkowo w skargach kasacyjnych w sprawach dotyczących opłaty targowej za poszczególne dni grudnia 2004 r. oraz stycznia, lutego, marca, maja, czerwca 2005 r. także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. art. 180, 181 i 187 O.p., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonych wyroków powodów, dla których Sąd I instancji uznał za niewiarygodne dowody w postaci sporządzonych przez inkasenta wykazów za grudzień 2004 r., styczeń, luty, marzec, maj i czerwiec 2005 r., w których podał on wymiary powierzchni "wystawki" oraz kwoty należnej opłaty targowej w każdym konkretnym dniu; (6) oraz dodatkowo w skardze kasacyjnej w sprawie dotyczącej opłaty targowej za poszczególne dni kwietnia 2005 r. także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 141 § 4 i z art. 133 §1 P.p.s.a. oraz art. art. 180, 187 i 191 O.p., poprzez pominięcie przy orzekaniu istotnego dla sprawy dowodu, tj.: wykazu inkasenta dotyczącego kwietnia 2005 r. w wyniku czego Sąd orzekł na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego.
4. Odpowiadając na skargi kasacyjne, Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego) wniosła o ich odrzucenie na podstawie art. 178 i 180 P.p.s.a. lub o ich oddalenie.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skarg kasacyjnych podano, że SKO w Wałbrzychu błędnie ustalił podstawy skarg kasacyjnych, gdyż w myśl art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, co wskazuje, że chodzi tu o przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, tymczasem autor skargi kasacyjnej wskazał jako podstawę przepisy O.p.
5. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a., połączył sprawę o sygn. II FSK 762/07 ze sprawami o sygn. II FSK od 763 do 776/07 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Skargi kasacyjne zasługują na uwzględnienie. Oceniając skargi kasacyjne pod kątem wymogów z art. 176 i 174 P.p.s.a., należy stwierdzić, że niesłusznie w odpowiedziach na skargi kasacyjne wskazano na "błędne ustalenie podstaw kasacji", wnosząc o ich odrzucenie. Nieprawdą jest bowiem, że wnoszący skargi kasacyjne, podniósł wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów O.p. Wniesione skargi kasacyjne zawierają właściwe powiązanie powołanych regulacji P.p.s.a. z odpowiednimi przepisami O.p., co pozwala uznać je za poprawnie sporządzone, gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do art. 173 § 1 P.p.s.a., jest zawsze orzeczenie sądu (więcej na ten temat zob. wyroki NSA: z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1595/06, nie publikowany; z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 181/04, opublikowany [w:] ONSAiWSA 2004, Nr 2, poz. 36).
Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznaje zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 180, 187, 191 i 229 O.p., polegający na wydaniu wyroków uwzględniających skargę i uchyleniu zaskarżonych decyzji, pomimo braku przesłanek do podjęcia takich rozstrzygnięć. Należy przypomnieć bowiem, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę uchyla rozstrzygnięcie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym ów wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy, musi być istotny. W takiej sytuacji, Sąd I instancji powinien zawsze wykazać, że oddalenie skargi spowodowałoby pozostawianie ewidentnych (oczywistych) wątpliwości co do zasadniczych ustaleń stanu faktycznego sprawy.
W kontekście powyższego wywodu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sposób kwestionowania przez WSA we Wrocławiu, akceptowanej przez organy podatkowe, będącej przedmiotem sporu powierzchni "wystawki" przyjmowanej do określenia wysokości dziennej opłaty targowej, nie wskazuje na naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik danej sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a.). Należy podkreślić, że WSA nie uzasadnił wyczerpująco, a co najważniejsze przekonywająco, dlaczego przeprowadzony dowód z zeznań inkasenta, dokonującego między innymi poboru opłaty targowej, R. G. "nie może dawać pewności co do rzeczywistego dokonywania takich pomiarów i jego częstotliwości". Tym bardziej, że - jak słusznie wywodzi strona wnosząca skargę kasacyjną - wpisywanie przez inkasenta należnej opłaty targowej w kolejnych dniach, musiało potwierdzać wystawienie ekspozycji o takiej samej powierzchni. W przeciwnym wypadku, musiała by być wpisywana przez inkasenta inna kwota tejże opłaty targowej.
Zarzut powyższy jest tym bardziej uzasadniony, że nawet w tych sprawach, w których organy dysponowały dowodami w postaci sporządzonych przez inkasenta wykazów, w których podano wymiary powierzchni wystawki oraz kwoty należnej opłaty targowej w każdym konkretnym dniu, Sąd I instancji uznał te dowody, jak również zeznania inkasenta za niewiarygodne, nie wyjaśniając przyczyn takiego postępowania. Podobnie w sprawie dotyczącej poszczególnych dni kwietnia 2005 r. WSA we Wrocławiu błędnie przyjął, że zapisy znajdujące się w wykazie nie wskazują na dokonywanie przez inkasenta pomiaru powierzchni "wystawki" w każdym konkretnym dniu, podczas gdy inkasent w wykazie tym wskazał wymiar tzw. "wystawki" za każdy dzień kwietnia 2005 r., w którym stwierdził istnienie tejże wystawki wraz z podaniem należnej opłaty targowej.
Wymaga podkreślenia, że oświadczenie pracownika Spółki K. R. z dnia 15 maja 2006 r., z którego wynika, że inkasent nie mierzył powierzchni zajętej na "wystawkę" oraz że na stoisku pojawiał się bardzo rzadko, bezspornie odnosi się do zdarzeń, które miały miejsce w 2006 r. Faktycznie bowiem K. R. we wspomnianym oświadczeniu, wymienia styczeń oraz marzec, lecz 2006 r. Dlatego też za zasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie dlaczego dowód z opisywanego oświadczenia pracownika Spółki K. R. z dnia 15 maja 2006 r., dotyczący zdarzeń mających miejsce w roku 2006, został uznany za wiarygodny przy ocenie zdarzeń mających istotne znaczenie dla obowiązku podatkowego w poszczególnych dniach 2004 i 2005 r.
Za usprawiedliwiony również Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz z art. 187 O.p., poprzez niewskazanie przez WSA konkretnych osób, które organy podatkowe winny przesłuchać w charakterze świadków. Tym samym oznacza to, że wyroki nie zawierają wskazań co do dalszego postępowania w rozpatrywanych sprawach. Nie można przy tym odmówić słuszności wywodom strony wnoszącej skargi kasacyjne, zawartym w ich uzasadnieniu, odnośnie możliwości przeprowadzania przez organy podatkowe, wskazywanych przez WSA we Wrocławiu środków dowodowych. Niezwykle trudno byłoby sobie wyobrazić przeprowadzanie dowodów z zeznań świadków (byłych pracowników, handlujących sąsiadów), na okoliczność powierzchni dokonywania sprzedaży na "wystawce" przez podatnika w poszczególnych dniach, po upływie dwóch, czy trzech lat, które upłynęły od tych zdarzeń. Tym bardziej, że sam podatnik wykazywał się brakiem inicjatywy w tym zakresie i to w stosunkowo nieodległej relacji czasowej, bo na etapie prowadzenia postępowania podatkowego przed organem I instancji.
7. Z wyżej przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI