Orzeczenie · 2006-05-18

II FSK 761/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2006-05-18

NSApodatkoweŚredniansa

podatek dochodowyrentaodliczenie od dochoduKodeks cywilnyprawo podatkoweświadczenia okresoweumowa rentyskarżącyorgan podatkowyNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Anny Ś.-S. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Przedmiotem sporu było odliczenie od dochodu kwoty 22.000 zł, którą skarżąca określiła jako rentę. Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że umowy, na podstawie których wypłacono świadczenia, nie spełniały wymogów renty w rozumieniu art. 903 Kodeksu cywilnego, głównie z powodu braku istotnej okresowości świadczeń. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że umowa renty musi tworzyć trwałe zobowiązanie do świadczeń periodycznych, a nie jednorazowe przysporzenie. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego, w tym art. 903, 904, 83, 26 ust. 1 pkt 1 updof, 65 KC oraz art. 2 Konstytucji RP, argumentując, że umowy były zgodne z prawem cywilnym, a okresowość świadczeń została prawidłowo uregulowana lub wynikała z przepisów. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skarżąca nie uzasadniła należycie zarzutów naruszenia prawa materialnego ani nie podniosła zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Sąd podkreślił, że skoro świadczenia nie miały przymiotu okresowości w rozumieniu art. 903 KC, nie mogły stanowić podstawy do odliczenia na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 updof. NSA był związany granicami skargi kasacyjnej i nie mógł badać sprawy w całości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia renty w prawie podatkowym i jego związek z definicją z Kodeksu cywilnego, zwłaszcza w kontekście wymogu okresowości świadczeń.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i stanu prawnego z okresu rozliczeniowego 2000 r. (choć przepisy dotyczące renty i jej odliczania nie uległy diametralnym zmianom).

Zagadnienia prawne (2)

Czy świadczenia wypłacane na podstawie umów, które nie spełniają ściśle wymogów okresowości z art. 903 KC, mogą być uznane za rentę w rozumieniu prawa podatkowego i podlegać odliczeniu od dochodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenia te nie mogą być uznane za rentę w rozumieniu prawa podatkowego, jeśli nie spełniają wymogów okresowości określonych w art. 903 KC, co uniemożliwia ich odliczenie od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 updof.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczową cechą umowy renty jest zobowiązanie do świadczeń okresowych. Umowy zawarte przez skarżącą, mimo nazwy 'umowa renty', nie wykazywały tej cechy w sposób wystarczający, co potwierdziły organy podatkowe i WSA. Brak okresowości uniemożliwiał zastosowanie przepisu podatkowego pozwalającego na odliczenie.

Czy interpretacja organów podatkowych i sądów administracyjnych dotycząca definicji renty w prawie podatkowym, oparta na przepisach prawa cywilnego, narusza zasadę państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) poprzez wprowadzanie dodatkowych wymagań ponad te określone w ustawie?

Odpowiedź sądu

Nie, odniesienie się do przepisów prawa cywilnego w celu interpretacji pojęć nie zdefiniowanych w prawie podatkowym jest dopuszczalne, o ile nie narusza to zasady pewności prawa. W tym przypadku, brak okresowości świadczeń w rozumieniu art. 903 KC był wystarczającą podstawą do odmowy odliczenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że przepisy podatkowe nie definiują pojęcia renty, dlatego zasadne jest odniesienie się do definicji z Kodeksu cywilnego. Brak podstaw ustawowych do innego rozumienia renty niż w prawie cywilnym nie stanowi naruszenia art. 2 Konstytucji, zwłaszcza gdy skarżąca sama powołuje się na przepisy cywilne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Anny Ś.-S. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odliczenie kwot rent i innych trwałych ciężarów od dochodu jest możliwe, jeśli spełniają one wymogi prawne, w tym definicję renty z Kodeksu cywilnego.

k.c. art. 903

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Przez umowę renty jedna strona zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku.

Pomocnicze

k.c. art. 904

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Reguluje płatność renty w przypadku braku oznaczenia terminów w umowie (miesięcznie z góry).

k.c. art. 83 § par. 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Dotyczy pozorności czynności prawnej.

k.c. art. 65

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawa, pewności prawa i zaufania do organów państwa.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nakładanie podatków i innych danin publicznych następuje w drodze ustawy.

PPSA art. 174