II FSK 76/05

I SA/Łd 1180/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Bogusław Klimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Porczyńska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi W. A., A. G. i J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
W wyniku kontroli przeprowadzonej w spółce cywilnej Przedsiębiorstwie Produkcyjno - Handlowo - Usługowym A w Ł. należącej do A. G., W. A. i J. P. stwierdzono nieprawidłowości dotyczące podatku należnego oraz podatku naliczonego. Ustalono, iż wspólnicy spółki zaniżyli wysokość podatku należnego za luty i marzec 1999 r. poprzez obniżenie wartości zbywanych samochodów firmowych. Pojazdy te sprzedano osobom powiązanym rodzinnie z dwojgiem wspólników – A. G. oraz jego siostrą W. A. W lutym 1999 r. zbyto za kwotę 600 zł na rzecz brata wspólników – W. G. samochód ciężarowy KAMAZ, którego wartość kontrolujący ustalili na kwotę 20.300 zł. Z kolei w marcu 1999 r. firma sprzedała siostrze wspólników – A. W., zatrudnionej w spółce na etacie księgowej, samochód marki Polonez Truck za kwotę 573,77 zł netto, a samochód marki Star 200 szwagrowi wspólników – W. J. za 300 zł brutto. Wartość rynkową tych pojazdów kontrolujący wycenili natomiast odpowiednio na kwoty: 9.050 zł i 18.250 zł brutto.
Ponadto wykazano, że spółka zawyżyła podatek naliczony za okres od stycznia do grudnia 1999 r. odliczając wydatki nie mające związku z przychodem spółki, a zatem nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów.
W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości w dniu 30 grudnia 2002 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał decyzję określającą wspólnikom spółki A kwoty do przeniesienia oraz wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r .
W dniu 31 stycznia 2003 r. podatnik odwołał się od tej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zarzucając jej naruszenie przepisów art. 120, 121, 122, 124, 125, 180 i 191 ustawy Ordynacja podatkowa oraz wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zakwestionował zasadność rozstrzygnięcia w zakresie zaniżonej wartości sprzedaży samochodów oraz części zakupów nie uznanych przez kontrolujących za koszt uzyskania przychodów.
Organ podatkowy II instancji decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zakupów związanych z przebudową i adaptacją pomieszczeń magazynowych usytuowanych w Ł. przy ul. A, wynajmowanych na pomieszczenia kasowe spółki oraz zakupów związanych z przebudową budynku handlowego w Ł. przy ul. B uwzględniając treść motywów decyzji wydanej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, iż wydatki te stanowiły nakłady na inwestycję w obcym środku trwałym. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu 27 listopada 2003 r. wspólnicy spółki A wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na tę decyzję zarzucając jej naruszenie przepisów art.120, 121, 122, 124, 125, 180 i 191 Ordynacji podatkowej. Skarżący zakwestionowali zasadność rozstrzygnięcia w zakresie zaniżonej wartości sprzedaży samochodów Kamaz, Star 200 i Polonez Truck podkreślając, że przyczyną ustalenia cen sprzedaży na tak niskim poziomie był znaczny stopień ich zniszczenia i zużycia. Wspólnicy nie zgodzili się też z nieuznaniem przez kontrolujących za koszt uzyskania przychodów zakupów dokonanych przez syna wspólniczki W. A. – A. A. Zaznaczyli, że A. A. dokonywał jedynie technicznej czynności zakupu działając w oparciu o upoważnienie udzielone mu przez matkę - wspólniczkę spółki. Ponadto wydatki poniesione przez spółkę na organizację pikniku nie były - w ocenie skarżących - wydatkami z funduszu socjalnego, gdyż nie miały służyć pracownikom spółki, a jedynie zmotywować ich do lepszej pracy w celu zwiększenia efektywności pracy i podniesienia zysków spółki. Dodatkowo za bezpodstawne skarżący uznali zakwestionowanie zakupu obuwia dla pracowników w celu wyeliminowania problemu puchnących stóp, jak też umywalek, baterii oraz syfonów umywalkowych, a także wydatków poniesionych na seminarium w S., zakup mebli i wyposażenia wnętrz, cegły i zaprawy, jak też odkurzacza, opraw oświetleniowych, żarówek, kratki trawnikowej, ziemi i siatki, bloczków betonowych oraz wydatków poniesionych na reklamę firmy A. W konkluzji skarżący postulowali uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał, iż zawarte w skardze argumenty nie zasługują na uwzględnienie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż skarga ta złożona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed dniem 1 stycznia 2004 r. Na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). W myśl art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a. właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało więc ocenić, czy jest ona zgodna z przepisami prawa materialnego, a przy jej wydawaniu nie naruszono przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organy podatkowe prawidłowo uznały, że samochody marek: Kamaz, Polonez Truck i Star 200 (sprzedane za kwoty odpowiednio 600, 700 i 300 zł) zbyto za ceny nie odpowiadające ich wartości rynkowej. Do takiego wniosku prowadziła nie tylko rażąca różnica pomiędzy cenami rynkowymi tych pojazdów i wysokością kwot uiszczonych przez nabywców, ale również inne związane z transakcją sprzedaży okoliczności, które szczegółowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto przyjęta przez organy wartość rynkowa pojazdów znalazła potwierdzenie nie tylko w specjalistycznym katalogu wydawanym przez firmę lnfo-Expert", ale została również uwzględniona przy wymierzaniu opłaty skarbowej.
Podstawą prawną do skorygowania wysokości zadeklarowanego przez spółkę podatku naliczonego stanowił przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przepis ten stanowił, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku naliczonego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym. Istotne znaczenie ma więc ustalenia, czy organy podatkowe trafnie zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów spółki określonych, spornych wydatków.
Za zgodną z prawem należało uznać ocenę charakteru wydatków poniesionych w związku z organizacją pikniku, zajęć rekreacyjnych oraz wydatków rzeczowych z tym związanych. Wydatki te miały - w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie - charakter wydatków na działalność socjalną w rozumieniu ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych (tj.. Dz. U. z 1996 r., Nr 70, poz. 335 ze zm.) i w związku z tym nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodów (art. 23 ust. 1 pkt 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Ponadto, wbrew poglądowi strony skarżącej, organy podatkowe były uprawnione do samodzielnej oceny charakteru tych wydatków bez konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii specjalisty z zakresu prawa pracy.
Organy podatkowe zasadnie uznały, że podatnicy nie wykazali aby wydatki na usługi marketingowe firmy B Klub Disco z O. mogły mieć wpływ na zwiększenie przychodów spółki A W gospodarce rynkowej co do zasady wydatki przeznaczone na działalność reklamową czy marketingową należy uznać za koszt uzyskania przychodów. Nie oznacza to jednak, że tego rodzaju wydatki mogą być całkowicie wyabstrahowane od ich ekonomicznego celu i efektów. Udowodnienie, że wydatki marketingowe oraz na reklamę stanowią koszty uzyskania przychodu spoczywa na podatniku. Nie wystarczy więc tylko stwierdzenie, że koszty usług marketingowych czy reklamy zostały poniesione. Ustawodawca w sposób wyraźny wiąże te koszty z celem osiągnięcia przychodu. Cel ten musi być zatem widoczny, a poniesione koszty powinny go bezpośrednio realizować lub co najmniej winny go zakładać jako realny. Podatnik winien więc wykazać istnienie związku przyczynowego między wykonaną usługą a źródłami przychodu. Takiego związku pomiędzy wydatkami na usługi marketingowe firmy B Klub Disco z O. a możliwością zwiększenia przychodów spółki w toku postępowania nie wykazano. Powyższe uwagi odnoszą się także do zakupu obuwia sportowego dla pracowników spółki. Bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów organy te przyjęły, że wydatki na sfinansowanie kosztów seminarium w S. pozostawały bez związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez wspólników spółki cywilnej A, a mogły mieć jedynie związek z ewentualnym utworzeniem nowego podmiotu gospodarczego.
Zdaniem sądu potwierdzenie wydatków poniesionych przez syna wspólniczki W. A. na zakup paliwa do samochodów należących do spółki nie stanowił wystarczającego dowodu na to, że wydatki te były związane z działalności gospodarczą spółki A. A. A. nie był bowiem uprawniony do otrzymywania faktur dotyczących działalności prowadzonej przez spółkę A.
Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe miały też uzasadnione podstawy do uznania, iż podatnicy nie wykazali, aby zakupy opraw oświetleniowych, urządzeń sanitarnych, mebli czy elementów wyposażenia wnętrz i spornych materiałów budowlanych miały związek z działalnością gospodarczą spółki. W szczególności w toku postępowania podatnicy nie potrafili wskazać, gdzie znajdują się sporne elementy wyposażenia i sposobu zużycia spornych materiałów budowlanych. Podobna sytuacja dotyczy oceny wydatków związanych z zakupem kratki trawnikowej czy ziemi.
Należy też zauważyć, że kwestia prawidłowości zaliczenia spornych wydatków do kosztów uzyskania przychodów przez wspólników s.c. A była już przedmiotem kontroli sądowej w sprawach I SA/Łd 1048/03 i I SA/Łd 1049/03. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokami z dnia 25 maja 2004 r. oddalił skargi podatników na decyzje w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych podzielając stanowisko organów podatkowych co do zasadności zakwestionowania spornych wydatków jako kosztów uzyskania przychodu. Stanowisko to podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt II FSK 76/05 i II FSK 77/05. Wobec treści art. 170 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona skarżąca nie może w niniejszym postępowaniu skutecznie podnosić, że sporne wydatki stanowiły koszt uzyskania przychodu spółki.
Trzeba zgodzić się strona skarżącą, że Izba Skarbowa nieprawidłowo powołała się na przepis art. 24b ustawy Ordynacja podatkowa, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Organy podatkowe są bowiem uprawnione do oceny skutków podatkowych czynności cywilnoprawnych, a w szczególności do określenia rzeczywistej wartości przed miotów zawieranych umów.
Z powyższych przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.