II FSK 758/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. D. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę podatnika na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył sposobu opodatkowania dochodów wspólnika luksemburskiej spółki transparentnej podatkowo (Société en Commandite Spéciale). Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o PIT, argumentując, że przychód z tytułu udziału w spółce powinien być rozpoznawany metodą kasową (po faktycznym otrzymaniu dywidendy), a nie memoriałową, jak przyjął organ i sąd niższej instancji. Podkreślał, że bez uchwały wspólników o podziale zysku nie powstaje roszczenie o przysporzenie. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i organu interpretacyjnego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 5b ust. 2, art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, skutki podatkowe działań spółki niebędącej osobą prawną przypisuje się jej wspólnikom. Oznacza to konieczność bieżącego alokowania przychodów i kosztów według stosownej proporcji na rzecz wspólników i ich opodatkowania metodą memoriałową, niezależnie od postanowień umownych spółki czy faktycznego otrzymania zysku. NSA podkreślił, że art. 14 ust. 1i ustawy o PIT, dotyczący przychodu otrzymanego, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przychód powstaje jako kwota należna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady opodatkowania dochodów wspólników spółek transparentnych podatkowo metodą memoriałową, niezależnie od faktycznego otrzymania zysku, oraz interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania przychodu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika luksemburskiej spółki transparentnej podatkowo. Zdanie odrębne sygnalizuje potencjalne problemy z legitymacją sądów w Polsce, co może wpływać na postrzeganie precedensowego charakteru orzeczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dochody wspólnika luksemburskiej spółki transparentnej podatkowo (Société en Commandite Spéciale) powinny być opodatkowane metodą memoriałową (jako kwoty należne) czy metodą kasową (po faktycznym otrzymaniu dywidendy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dochody wspólnika luksemburskiej spółki transparentnej podatkowo należy opodatkowane metodą memoriałową, jako kwoty należne, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, a nie metodą kasową zgodnie z art. 14 ust. 1i tej ustawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy dotyczące spółek transparentnych podatkowo (art. 5b ust. 2, art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o PIT) nakazują przypisywanie skutków podatkowych działań spółki jej wspólnikom, co oznacza bieżące alokowanie przychodów i kosztów metodą memoriałową. Stwierdzono, że art. 14 ust. 1 ustawy o PIT odnosi się do kwot należnych spółce, a nie kwot należnych wspólnikowi od spółki z tytułu zysku.
Czy wadliwy skład Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) lub sposób powołania sędziów wpływa na ważność postępowania sądowego?
Odpowiedź sądu
Nie rozstrzygnięto wprost w głównym uzasadnieniu, ale zdanie odrębne wskazuje na potencjalną nieważność postępowania z powodu wadliwego składu sądu.
Uzasadnienie
Sędzia Jan Grzęda zgłosił zdanie odrębne, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości składu KRS i sposobu powoływania sędziów, co jego zdaniem mogło prowadzić do nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Powołał się na orzecznictwo ETPC i TSUE kwestionujące niezależność i bezstronność sądów w Polsce.
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 5b § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 8 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nakazuje rozpoznawanie przychodów z działalności gospodarczej metodą memoriałową, jako kwot należnych.
u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Normuje kwestie wpłacania zaliczek na podatek w ciągu roku podatkowego, które są konsekwencją rozpoznania przychodu.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1i
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy przychodu otrzymanego (zasada kasowa), nie ma zastosowania do przychodów z działalności gospodarczej przypisywanych wspólnikom spółek transparentnych podatkowo.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skutki podatkowe działań spółki niebędącej osobą prawną przypisuje się jej wspólnikom metodą memoriałową, niezależnie od faktycznego otrzymania zysku.
Odrzucone argumenty
Przychód wspólnika z tytułu udziału w luksemburskiej spółce transparentnej podatkowo powinien być rozpoznawany metodą kasową (po faktycznym otrzymaniu dywidendy). • Zaliczki na podatek dochodowy powinny być wpłacane na zasadzie kasowej, a nie memoriałowej.
Godne uwagi sformułowania
skutki podatkowe zdarzeń gospodarczych związanych z działalnością spółki niebędącej osobą prawną są przypisywane jej wspólnikom • konieczne jest bieżące alokowanie w trakcie trwania roku podatkowego przychodów i kosztów ich uzyskania według stosownej proporcji na rzecz wspólników i w konsekwencji ich bieżące i opodatkowywanie • nie mogą jej zmienić postanowienia umowne wspólników spółki ustanawiające ich relacje ze spółką, także w zakresie określenia zasad dystrybucji zysków • nie ma możliwości, aby wspólnik spółki niemającej osobowości prawnej na podstawie postanowień umowy spółki wyzbył się obowiązku podatkowego, który zaktualizował się wobec niego już w chwili uzyskania udziału w należnych przychodach spółki, choćby nie zostały one jeszcze zarówno przez spółkę, jak i przez niego faktycznie otrzymane • w odniesieniu do przychodów z działalności gospodarczej, w odróżnieniu od ogólnej zasady wynikającej z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., stosownie do art. 14 ust. 1 tej ustawy, należy je rozpoznawać metodą memoriałową, jako kwoty należne, nawet choćby nie zostały otrzymane.
Skład orzekający
Jerzy Płusa
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Romała
członek
Jan Grzęda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady opodatkowania dochodów wspólników spółek transparentnych podatkowo metodą memoriałową, niezależnie od faktycznego otrzymania zysku, oraz interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania przychodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika luksemburskiej spółki transparentnej podatkowo. Zdanie odrębne sygnalizuje potencjalne problemy z legitymacją sądów w Polsce, co może wpływać na postrzeganie precedensowego charakteru orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opodatkowania dochodów z zagranicznych spółek transparentnych podatkowo, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Dodatkowo, zdanie odrębne podnosi kwestie ustrojowe dotyczące niezależności sądownictwa, co dodaje jej głębi.
“Dochody z zagranicznej spółki: kiedy zapłacisz podatek? NSA rozstrzyga spór o metodę memoriałową.”
Zdanie odrębne
Jan Grzęda
Sędzia Jan Grzęda zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z prawem z powodu wadliwej procedury powoływania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa, która jego zdaniem nie spełnia wymogów niezależności i bezstronności wynikających z Konstytucji RP, Konwencji o prawach człowieka i prawa UE. Podniósł, że brak odpowiedniej reprezentacji sędziów w KRS oraz wpływ władzy ustawodawczej i wykonawczej na jej skład, a także sposób powołania sędziego WSA, mogły prowadzić do nieważności postępowania.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.