II FSK 757/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-12-21
NSApodatkoweWysokansa
opłata targowapodatki lokalnetargowiskoplacówka handlowabudynekhal targowaNSAskarga kasacyjnainterpretacja przepisów

NSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że sprzedaż w stałej placówce handlowej nie podlega opłacie targowej, chyba że placówka ta jest targowiskiem pod dachem lub halą targową.

Sprawa dotyczyła opłaty targowej pobieranej od Anety M. za sprzedaż w C.T. "P.". Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że sprzedaż w stałej placówce handlowej nie podlega opłacie targowej. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, podkreślając, że opłacie targowej podlegają tylko targowiska, z wyłączeniem sprzedaży w budynkach, chyba że są to targowiska pod dachem lub hale targowe.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła opłaty targowej pobieranej od Anety M. za sprzedaż prowadzoną w Centrum Targowym "P.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzając, że sprzedaż prowadzona w stałej placówce handlowej nie podlega opłacie targowej. Skarżąca argumentowała, że jej działalność odbywała się w budynku, a nie na targowisku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając C.T. "P." za targowisko. W skardze kasacyjnej SKO zarzuciło WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpania materiału dowodowego i niewłaściwą wykładnię przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. SKO argumentowało, że charakter hali jako targowiska jest faktem powszechnie znanym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą, opłacie targowej podlegają osoby dokonujące sprzedaży na targowiskach. Definicja targowiska obejmuje wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, z wyjątkiem sprzedaży w budynkach lub ich częściach, chyba że są to targowiska pod dachem lub hale używane do targów, aukcji i wystaw. NSA uznał, że WSA prawidłowo uchylił decyzję SKO, ponieważ organy podatkowe nie wykazały, czy C.T. "P." spełnia przesłanki do poboru opłaty targowej. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym kwestię faktów powszechnie znanych, wskazując, że charakter budynku nie jest takim faktem i wymaga dowodowego wyjaśnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż dokonywana w budynkach lub ich częściach nie podlega opłacie targowej, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw.

Uzasadnienie

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych definiuje targowisko jako wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel. Jednakże art. 15 ust. 2a wprowadza wyjątek, wyłączając z opłaty targowej sprzedaż w budynkach, chyba że te budynki stanowią targowiska pod dachem lub hale targowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

upol art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Zasada podlegania opłacie targowej przez podmioty dokonujące sprzedaży na targowiskach.

upol art. 15 § ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja targowiska jako wszelkich miejsc, w których jest prowadzony handel.

upol art. 15 § ust. 2a

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Wyjątek od opłaty targowej dla sprzedaży w budynkach, z zastrzeżeniem targowisk pod dachem i hal targowych.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

upol art. 1a § pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku dla potrzeb ustawy.

upol art. 19 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Ord. pod. art. 210 § par. 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Ord. pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Ord. pod. art. 187 § par. 1, 3 i 2

Ordynacja podatkowa

Ustalanie stanu faktycznego i dowody.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. "c" i par. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 141 § par. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 106 § par. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Fakty powszechnie znane w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

p.p.s.a. art. 106 § par. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzupełniające postępowanie dowodowe.

p.p.s.a. art. 58 § par. 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi z powodu braków formalnych.

p.p.s.a. art. 57 § par. 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak formalny skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż prowadzona w stałej placówce handlowej, która jest budynkiem, nie podlega opłacie targowej, chyba że jest to targowisko pod dachem lub hala targowa. Organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, czy C.T. "P." spełnia przesłanki do poboru opłaty targowej. Charakter budynku hali nie jest faktem powszechnie znanym i wymaga dowodowego wyjaśnienia.

Odrzucone argumenty

Charakter hali C.T. "P." jako targowiska jest faktem powszechnie znanym i nie wymaga dowodowego ustalenia. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez uchylenie decyzji, mimo zebrania przez organy całego materiału dowodowego. Sąd pierwszej instancji nie wykazał, że naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił faktu powszechnie znanego użytkowania hali jako hali targowej. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd pierwszej instancji nie dokonał wykładni przepisów prawa w okolicznościach konkretnej sprawy. Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę pomimo braków formalnych skargi.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa ta uznaje za targowiska miejsca prowadzenia handlu niezależnie od ich charakteru prawnego, położenia czy też przeznaczenia. Każdy przedmiot /miejsce/ na którym prowadzony jest handel stanowi w myśl ustawy, targowisko. Ust. 2a nie stanowi zmiany ustawowej definicji targowiska, a jedynie wyjątek od zasady wprowadzonej w art. 15 ust. 1 poprzez wyłączenie od obowiązku płacenia opłaty targowej tych spośród targowisk, które są budynkami lub ich częściami. Uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi zakreślone w art. 210 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a uzasadnienie to nie może ograniczać się do jednego rozbudowanego zdania sprowadzającego się do twierdzenia, iż, skoro skarżąca prowadzi sprzedaż w hali A C.T. "P.", a ustalenia w sprawie wskazują, że hala ta stanowi teren targowiska to nie może być wątpliwości, że prowadzi handel na targowisku.

Skład orzekający

Stefan Babiarz

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Dauter

sędzia

Małgorzata Długosz - Szyjko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty targowej, w szczególności rozróżnienie między targowiskiem a sprzedażą w budynku, oraz zasady prowadzenia postępowania dowodowego przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatą targową i definicją targowiska w kontekście ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Może wymagać dostosowania do innych przepisów lub stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku lokalnego (opłaty targowej) i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego oraz prawidłowa interpretacja przepisów wyłączających opodatkowanie. Pokazuje też rolę sądu w kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego.

Czy sprzedaż w hali targowej to zawsze opłata targowa? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.

Dane finansowe

WPS: 235,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 757/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter
Małgorzata Długosz- Szyjko
Stefan Babiarz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłata targowa
Sygn. powiązane
I SA/Łd 1089/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-02-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
art. 1a pkt 1, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 art. 15 ust. 2a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz (spr.), Sędziae NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Małgorzata Długosz - Szyjko, Protokolant Iga Szymańska -Wnęk, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lutego 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 1089/04 w sprawie ze skargi Anety M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 20 września 2004 r., (...) w przedmiocie opłaty targowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Anety M. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2005 r., I SA/Łd 1089/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi Anety M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 20 września 2004 r., (...) w przedmiocie opłaty targowej w kwocie 235,20 zł za marzec 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 160 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd przyjął, że Wójt Gminy R. decyzją z dnia 5 lipca 2004 r. określił Anecie M. na podstawie m.in. art. 15 i 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm. - zwana dalej upol/ wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za poszczególne dni marca 2004 r. w kwocie określonej zgodnie z treścią uchwały Rady Gminy R. z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia stawek opłaty targowej. Skarżąca odwołała się od tej decyzji podnosząc zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 i 2a upol wskutek przyjęcia, że opłacie targowej podlegają podmioty dokonujące sprzedaży w stałych placówkach handlowych. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazała, że nie może stanowić podstawy do żądania od podatnika opłaty targowej samo prowadzenie sprzedaży w C.T. "P.". Działalność prowadzona była w stałej placówce handlowej i jako taka nie podlegała obowiązkowi uiszczenie opłaty targowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 września 2004 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu administracji C.T. "P." jest targowiskiem, a podjęcie przez skarżącą sprzedaży na jego terenie spowodowało obowiązek uiszczenia przez nią opłaty targowej.
W skardze strona zarzuciła rozstrzygnięciu organu drugiej instancji naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz szeregu przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w postaci zaniechania zbadania charakteru miejsca, w którym skarżąca prowadzi działalność, braku odpowiedniego uzasadnienia decyzji, braku uzupełniającego postępowania dowodowego na etapie postępowania odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i odesłało adresatów odpowiedzi do treści rozstrzygnięcia organu drugiej instancji i argumentacji tam zawartej wnosząc, by Sąd przyjął zawarte tam rozważania jako integralną część odpowiedzi na skargę.
Sąd zważył, że zgodnie z art. 15 ust. 1 upol opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Przepis ten statuuje zasadę podlegania opłacie targowej przez wszystkie wymienione w nim podmioty pod warunkiem, że dokonują sprzedaży na targowiskach. Podniósł, że w art. 15 ust. 2 upol ustawodawca przedstawił ustawową definicję targowiska wskazując, że targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a. W rozumieniu ustawy pojęcia: "dokonywanie sprzedaży", o której mowa w ust. 1 i "prowadzenie handlu" /ust. 2/ są tożsame. Wskazał, że ustawa ta uznaje za targowiska miejsca prowadzenia handlu niezależnie od ich charakteru prawnego, położenia czy też przeznaczenia. Ustawodawca definiując pojęcie targowiska użył formuły "wszelkie miejsca" zwalniając niejako organy stosujące prawo od badania, czy dany przedmiot, na którym prowadzony jest handel spełnia warunki targowiska. Każdy przedmiot /miejsce/ na którym prowadzony jest handel stanowi w myśl ustawy, targowisko.
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 2a upol opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Podniósł, że ust. 2a nie stanowi zmiany ustawowej definicji targowiska, a jedynie wyjątek od zasady wprowadzonej w art. 15 ust. 1 poprzez wyłączenie od obowiązku płacenia opłaty targowej tych spośród targowisk, które są budynkami lub ich częściami. Oznacza to, że treść ust. 2a jest wyjątkiem zawężającym działanie zasady powszechności opodatkowania opłatą targową wyrażoną w art. 15 ust. 1. Tak więc pierwsze zdanie cytowanego przepisu należy rozumieć zdaniem Sądu, tak, że opłatę targową pobiera się od osób prowadzących handel na targowiskach z wyłączeniem tych targowisk, które są budynkami lub ich częściami w rozumieniu ustawy. Zdanie drugie art. 15 ust. 2a statuuje wyjątek od wskazanego wyżej wyłączenia sprzedaży prowadzonej na targowiskach będących budynkami lub ich częściami z opłaty targowej. Na podstawie tej części przepisu zasadny jest pobór opłaty targowej w sytuacji, gdy sprzedaż prowadzona jest wprawdzie w budynku lub jego części, lecz w takim, który pozostając budynkiem jednocześnie jest targowiskiem pod dachem lub halą używaną do aukcji, targów lub wystaw. Sąd stwierdził, że konieczne jest przyjęcie, iż pojęcia targowisko pod dachem oraz hala używana do targów, aukcji i wystaw muszą spełniać przesłanki budynku zawarte w definicji zamieszczonej w art. 1a ust. 1 upol.
Oznacza to, że jeśli targowisko nie spełnia przesłanek pozwalających uznać je za budynek, pobór opłaty targowej jest uzasadniony na podstawie art. 15 ust. 1 upol. Jeśli zaś targowisko jest miejscem, które spełnia te przesłanki pobór opłaty targowej nie ma podstaw prawnych w myśl art. 15 ust. 2a zd. 1 upol. Gdy targowisko jest miejscem, które spełnia przesłanki budynku, a jednocześnie stanowi targowisko pod dachem lub halę używaną do targów aukcji lub wystaw pobór opłaty targowej jest uzasadniony na podstawie art. 15 ust. 2a in fine.
Sąd zważył, że prawo nie zawiera definicji targowiska pod dachem i hali używanej do targów, aukcji lub wystaw. Przy definiowaniu przedmiotowych pojęć w pierwszym rzędzie zastosować trzeba wykładnię gramatyczną jako najbliższą tekstowi prawa. Definicja budynku dla potrzeb ustawy o podatkach i opłatach lokalnych znajduje się w art. la pkt 1 tej ustawy.
Równocześnie podkreślił, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych /Dz.U. nr 112 poz. 1316 ze zm./, pojęcia te są sklasyfikowane - sekcja 1, dział 12, grupa 123, klasa 1230 z tym zastrzeżeniem, że treść a w szczególności wyjaśnienia do PKOB nie mogą być uznane za dane decydujące, gdyż powstały dla innych potrzeb niż definiowanie pojęć targowisko pod dachem i hala używana do targów, aukcji i wystaw.
Sąd zważył, że uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi zakreślone w art. 210 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm. - zwana dalej Ord. pod./, a uzasadnienie to nie może ograniczać się do jednego rozbudowanego zdania sprowadzającego się do twierdzenia, iż, skoro skarżąca prowadzi sprzedaż w hali A C.T. "P.", a ustalenia w sprawie wskazują, że hala ta stanowi teren targowiska to nie może być wątpliwości, że prowadzi handel na targowisku. To zdanie jest oczywiście prawdziwe, lecz równie oczywiście pozostaje bez znaczenia dla zasadności bądź jej braku w pobieraniu od skarżącej opłaty targowej.
W decyzjach organów podatkowych brak jest śladu ustaleń i rozważań dotyczących spełnienia przesłanek art. 15 ust. 2a zd. 1, co powodowałoby zwolnienie skarżącej od opłaty targowej oraz, czy ma także zastosowanie art. 15 ust. 2a in fine, co oznaczałoby obowiązek naliczania opłaty targowej.
Sąd wskazał, że bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji i nie może w wyroku wyręczać organów podatkowych i przesądzać /w obecnym stanie sprawy/, czy przedmiotowe targowisko jest budynkiem oraz czy spełnia warunki uznania go za targowisko pod dachem lub halę używaną do targów, aukcji i wystaw.
Sąd podniósł, że definiowanie pojęcia sklep, czego domaga się skarżąca nie ma znaczenia w sprawie, gdyż treść tego pojęcia nie ma żadnego wpływu na istnienie po stronie skarżącej obowiązku podatkowego w opłacie targowej. Pozostałe argumenty, wnioski i spostrzeżenia przedstawione w skardze, które nie mają charakteru przesądzającego w definiowaniu spornych pojęć, zasługują na aprobatę.
Pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości i zarzucił
naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a/ art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i par. 2 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 - zwana dalej p.p.s.a./, w zw. z art. 122, 187 par. 1, 3 i 210 par. 4 Ord. pod., poprzez uchylenie decyzji, podczas gdy:
- organy podatkowe zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie, w sposób wystarczający dla określenia zobowiązania podatkowego w opłacie targowej, biorąc pod uwagę również fakty powszechnie znane,
- organy podatkowe uzasadniły w sposób wystarczający przedmiotową decyzję,
b/ art. 141 par. 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. przez nie wykazanie, iż zaistniałe w jego ocenie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
c/ art. 106 par. 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd faktu powszechnie znanego, tzn. faktycznego użytkowania przedmiotowej hali jako hali używanej do targów, aukcji i wystaw,
d/ art. 106 par. 3 p.p.s.a. poprzez nie przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów i pomimo, że taki dowód wyjaśniłby powzięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wątpliwości dotyczące charakteru przedmiotowego budynku,
e/ art. 141 par. 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zapadłego rozstrzygnięcia i niedokonanie wykładni przepisu w okolicznościach konkretnej sprawy oraz stwierdzenie, że podatnik, który prowadził sprzedaż na targowisku, jest bez znaczenia dla zasadności poboru opłaty targowej,
f/ art. 58 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 57 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy pomimo braków formalnych złożonej skargi.
Wskazując na powyższe naruszenia organ administracji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych.
Autor skargi kasacyjnej wskazał, że charakter i sposób zagospodarowania przedmiotowej hali jest faktem powszechnie znanym i jako taki nie wymagał dowodu na zasadzie art. 187 par. 3 Ord. pod. Fakt ten jest także znany organom podatkowym z urzędu. Organy podatkowe obydwu instancji, na zasadzie art. 122 i 187 par. 1 Ord. pod., zebrały i oceniły cały materiał dowodowy w sposób konieczny dla określenia zobowiązania podatkowego w opłacie targowej, uzasadniły też decyzję w sposób wystarczający w świetle art. 210 par. 4 Ord. pod. Sąd dopuścił się więc naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i par. 2 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 par. 1, 3 i art. 210 par. 4 Ord. pod.
Strona skarżąca wskazała, że Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego na zasadzie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., ale jedynym przepisem postępowania, na jaki Sąd się powołał, jest to przepis art. 210 par. 4 Ord. pod. W przedmiotowej sprawie Sąd nie wykazał, iż organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, a ponadto nie wykazał, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie wyjaśnił, jaki wpływ na wynik sprawy miało naruszenie przepisów postępowania, które miało miejsce zdaniem Sądu, przez co dopuścił się naruszenia art. 141 par. 4 zd. 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
Poza tym pełnomocnik podniósł, że charakter i sposób zagospodarowania C.T. "P." jest faktem powszechnie znanym i powinien on również zostać wzięty pod uwagę przez Sąd na zasadzie art. 106 par. 4 p.p.s.a. Skoro Sąd powziął wątpliwości co do charakteru przedmiotowego budynku, to powinien był zastosować przepis art. 106 par. 3 p.p.s.a. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego Sąd mógł dokonać ustaleń płynących z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zajmował się już wielokrotnie sprawami opłat targowych w C.T. "P.".
Stwierdził, że Sąd był obowiązany dokonać wykładni przepisów prawa w okolicznościach konkretnej sprawy i orzec, czy hala C.T. "P." stanowi budynek lub jego część, nie będący targowiskiem pod dachem lub halą używaną do targów, aukcji i wystaw, w rozumieniu art. 15 ust. 2a ab initio upol, co wykluczałoby pobór opłaty targowej, czy też stanowi "targowisko pod dachem" lub "halę używaną do targów, aukcji i wystaw" w rozumieniu art. 15 ust. 2a in fine upol, a tym samym "targowisko", w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 upol. Podniósł, że stwierdzenie zawarte w decyzjach organów podatkowych, tzn. że C.T. "P." jest "targowiskiem" ma kluczowe znaczenie dla sprawy, gdyż na zasadzie art. 15 ust. 1 i 2 jedynie na targowiskach można dokonywać poboru opłaty targowej. Oznacza to, że zaskarżony wyrok jest nieprawidłowo uzasadniony czyli, że Sąd dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 par. 3 i 4 oraz art. 141 par. 4 p.p.s.a.
Autor skargi kasacyjnej podniósł także, że zarzuty skargi "które nie mają charakteru przesądzającego w definiowaniu spornych pojęć" odnoszą się do naruszenia procedury, a w skardze zarzucono decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie prawa procesowego, art. 7, art. 77, art. 107, art. 136 Kpa. Wskazał, że zgodnie z art. 3 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./ nie stosuje się do spraw uregulowanych w Ordynacji podatkowej, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Nie można naruszyć przepisów prawa, które w sposób oczywisty sprawy nie dotyczą.
Wskazał, że powołanie się w skardze na przepisy, które nie mogą mieć zastosowania w sprawie, stanowi brak formalny skargi, stąd też Sąd powinien był wezwać pełnomocnika do uzupełnienia tych braków poprzez podanie prawidłowego określenia naruszenia prawa, a w przypadku braku takiego uzupełnienia, powinien był odrzucić skargę. Sąd tym samym dopuścił się naruszenia art. 58 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 57 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ administracji zauważył, że Sąd wielokrotnie oddalał skargi zapadłe w analogicznym stanie faktycznym, dotyczące opłaty targowej w C.T. "P.". Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2003 r., I SA/Łd 1878/01 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2005 r., I SA/Łd 580/04.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik strony skarżącej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz podatnika zwrotu kosztów postępowania przed NSA, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm obowiązujących. Zgodził się z wyrokiem Sądu i stwierdził, iż nie sposób przyjąć, że charakter i sposób zagospodarowania hali, w której skarżąca prowadziła sprzedaż jest faktem powszechnie znanym i jako taki nie wymaga dowodu. Podniósł, że nie wyjaśnienie na jakiej podstawie dokonano kluczowych w sprawie ustaleń faktycznych jest tak oczywistą wadą decyzji wydanych w I i II instancji, że nie zachodzi potrzeba szerszego uzasadniania tego stanowiska. Na marginesie wskazał, że Wójt Gminy R. zmienił swój pogląd co do sposobu wydawania decyzji w sprawie opłaty targowej i obecnie przed wydaniem decyzji prowadzone są oględziny miejsc sprzedaży.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Istotną rolę w skardze kasacyjnej przywiązuje się do zarzutu naruszenia przez sąd art. 106 par. 3 i 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i par. 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 187 par. 3 Ord. pod. wiążąc je z pominięciem faktów powszechnie znanych do, których zaliczono charakter budynku hali C.H. "P.". Jednakże co istotne ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przytoczono sygnatur spraw, w których sąd zajmowałby się kwestią charakteru budynku C.H. "P.". Także z protokołu rozprawy nie wynika by organ podatkowy zwracał uwagę Sądu na powyższe sprawy. Istotne jest jeszcze to, że art. 106 par. 4 p.p.s.a. odnosi się do faktów powszechnie znanych, a nie tylko faktów znanych Sądowi z urzędu. Tych bowiem ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /odmiennie niż art. 187 par. 3 Ord. pod./ nie reguluje, co oznacza, że podlegają one ogólnym przepisom o dowodach przed sądem administracyjnym. Fakty powszechnie znane nie mogą być utożsamiane z faktami znanymi sądowi z urzędu aczkolwiek są ich odmianą. Inny jest bowiem ich przedmiot i sposób zaliczania w poczet materiału dowodowego sprawy. Te pierwsze nie mogą być przedmiotem dowodzenia ale stanowią przez swój charakter i wymiar element stanu faktycznego sprawy, nawet wówczas gdy ani strony nie zwróciły uwagi na nie, jak również wtedy gdy Sąd nie zwrócił uwagi stron na ich istnienie i zastosowanie w sprawie /Z. Resich: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz /praca zbiorowa red. Z. Resich i W. Siedlecki/ t. I Warszawa 1975, s. 407, wyrok SN z dnia 27 listopada 1978 r. III CR 238/78 - nie publ./. Te drugie mogą stać się elementem stanu faktycznego tylko wtedy gdy zostały podane do wiadomości stron i gdy znalazło to odzwierciedlenie w protokole rozprawy /art. 101 par. 1 pkt 2, art. 104 i art. 105 p.p.s.a./. O tym zaś czy fakt jest powszechnie znany decyduje wyłącznie Sąd, a więc odmiennie niż w przypadku faktów znanych mu urzędowo /wyrok SN z 11 lipca 2001 r., V CKN 349/00 - nie publ./. Jeżeli więc strona nie zwróciła uwagi Sądu, ani nie uczynił tego Sąd z urzędu /o tym zaś czy musiał i powinien Sąd zająć się zob. niżej/ to tym samym nie może podnosić zarzutu naruszenia ani art. 106 par. 3 i par. 4 p.p.s.a. ani też art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i par. 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 187 par. 3 Ord. pod. Nie można poza tym czynić zarzutu Sądowi z faktu nieprzeprowadzenia określonego dowodu w sytuacji gdy nie jest to jego obowiązkiem lecz tylko możliwością procesową i gdy co do zasady nie kwestionuje się braków w postępowaniu dowodowym i gdy nie jest to niezbędne dla podjęcia rozstrzygnięcia. Poza tym nie można podzielić argumentacji skargi kasacyjnej aby charakter budynku C.H. "P." mógł być uznany za fakt powszechnie znany. Przede wszystkim dlatego, że do nich zalicza się okoliczności, zdarzenia, czynności lub stany o charakterze historycznym, klęsk żywiołowych albo zachodzące normalnie i zwyczajnie w pewnym miejscu i czasie /np. data, dzień tygodnia itp./, do których nie można zaliczyć charakteru budynku, a co najwyżej fakt jego istnienia. To zaś nie jest wystarczające ani tożsame z określeniem jego charakteru. Również nie mogły zostać naruszone powołane przepisy przez to, że fakty te miały uwzględnić w materiale dowodowym sprawy organy podatkowe, skoro fakt uwzględnienia przez nie takich dowodów jak uchwała w przedmiocie określenia planu zagospodarowania terenu, decyzje o istnieniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, o pozwoleniu na budowę czy użytkowanie budynku nie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Trafne jest w związku z tym stwierdzenie Sądu, że uzasadnienie decyzji nie może sprowadzać się w zakresie charakteru budynku hali, że jest to teren targowiska i co oznacza, że prowadzi się tam handel na targowisku. Takie ustalenia niewątpliwie naruszały art. 122, art. 187 par. 1 i art. 191 Ord. pod. i dlatego trafnie przyjął, że postępowanie podatkowe dotknięte było wadą.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 106 par. 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z dokumentów. Sąd bowiem nie może wyręczać organów podatkowych w prowadzeniu postępowania podatkowego. Prowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd jest ograniczone, nie tylko co do dowodu z dokumentów ale także w zakresie o ile to ma służyć podjęciu decyzji przez Sąd co do treści rozstrzygnięcia, a więc czy uchylić zaskarżoną decyzję, czy ją utrzymać w mocy, ewentualnie czy stwierdzić jej nieważność. Zakres postępowania dowodowego Sądu poza tym jest determinowany podstawową funkcją postępowania sądowoadministracyjnego, to jest oceną z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji norm prawa materialnego w określonym stanie faktycznym, a także jego wszechstronność i zupełność. Oznacza to, że Sąd nie może dokonywać ustaleń merytorycznych służących rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżoną decyzją albowiem nie jest organem załatwiającym sprawę merytorycznie lecz kontrolującym zgodność z prawem materialnym i przepisami postępowania zaskarżonej decyzji /wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., V SA 671/00 - nie publ.; wyrok NSA z dnia 1 marca 2001 r., V SA 2746/00 - nie publ.; K. Sobieralski: Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym - Samorząd Terytorialny 2002 nr 7-8 s. 51/. O konieczności przeprowadzenia dowodu z urzędu można mówić wówczas gdy pojawia się okoliczność faktyczna niezbędna do udowodnienia, a Sąd może ten dowód przeprowadzić dla rozstrzygnięcia wątpliwości co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy i tylko wtedy gdy nie spowodowałoby to przedłużenia postępowania w sprawie. Obie te przesłanki nie zachodziły w niniejszej sprawie. W konsekwencji więc również nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. w zakresie koniecznych elementów uzasadnienia wyroku gdyż treść uzasadnienia jest zdeterminowana rodzajem rozstrzygnięcia Sądu i przyczynami podjęcia takiego a nie innego sposobu załatwienia sprawy. W związku z tym należy podkreślić, że trudno przyjąć by charakter budynku, hali czy targowiska pod dachem można było ustalić w drodze przeprowadzenia dowodu powszechnie czy nawet jednostkowo urzędowo znanego. W świetle treści normy prawa materialnego z art. 15 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a upol konieczne będzie wszechstronne wyjaśnienie tego pojęcia wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi.
W końcu nie podziela także Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia art. 141 par. 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. przez niewykazanie o ile zaistniałe naruszenia przepisów prawa miały istotny wpływ na wynik sprawy. Nie chodzi bowiem o to by Sąd był zobowiązany w uzasadnieniu wyroku przytoczyć powyższą formułkę z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. lecz wystarczające jest by ten wpływ wynikał z przyczyn i powodów dla, których zapadło takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Z niego zaś wyraźnie wynika, że opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub ich częściach, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw, co oznacza, że przepis ten nie zmienia ustawowej definicji targowiska, lecz w drodze wyjątku wyłącza obowiązek płacenia opłaty targowej wobec tych spośród targowisk, które są budynkami lub ich częściami. Jest w tej sytuacji oczywistym, że ustalenia faktyczne muszą koncentrować się wokół zdefiniowania pojęć budynek, targowisko pod dachem, hala używana do targów, aukcji i wystaw albowiem przesądzenie, że strona skarżąca prowadziła handel w budynku lub jego części - ustalenie zbioru desygnatów określających te pojęcia - oznaczać będzie wyłączenie z opodatkowania chyba, że zostanie ustalony podzbiór desygnatów pozwalający nadać budynkowi charakter targowiska pod dachem, hali używanej do targów, aukcji i wystaw. Takich ustaleń faktycznych w sprawie brak przez co nie można zgodzić się by Sąd uchylając zaskarżoną decyzję naruszył art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 par. 1 i art. 210 par. 4 Ord. pod.
W końcu podkreślić należy, że wbrew zarzutu skargi nie naruszył Sąd pierwszej instancji art. 58 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 57 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. albowiem wedle ugruntowanego stanowiska przepis art. 57 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. wcale nie wymaga od skarżącego przytaczania przepisów prawa, które zostały jego zdaniem naruszone ani tym bardziej przedstawiania w tym zakresie wywodu prawnego. Wystarczające będzie gdy skarżący wskaże na czym jego zdaniem polegało naruszenie prawa. Szerokie sformułowanie przesłanek zaskarżenia, brak konieczności uzasadnienia zarzutów skargi, a także zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej /art. 1 p.p.s.a./ powodują, że przepis ten wprowadza zasadę odformalizowania podstaw zaskarżenia poprzestając na wymogu ogólnego wskazania naruszenia prawa. Zatem błędne wskazanie jako naruszonych przepisów i tak nie zobowiązywało Sądu do usunięcia tych uchybień formalnych gdyż i tak nie mogło doprowadzić do skutku z art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI