II FSK 74/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy i sąd pierwszej instancji, wskazując na otrzymane darowizny jako pokrycie wydatków. Sąd kasacyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zarzut przedawnienia jest bezzasadny, gdyż termin biegnie od doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Podkreślono również, że zgodnie z art. 25g ust. 1 ustawy o PIT, ciężar dowodu w zakresie wykazania pochodzenia środków spoczywa na podatniku. Skarżąca nie udowodniła ani nawet nie uprawdopodobniła otrzymania darowizn, a jej wyjaśnienia były ogólnikowe. W związku z tym, sąd uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego, oparte na błędnej subsumpcji, były bezpodstawne, ponieważ skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady ciężaru dowodu w sprawach o dochody nieujawnione oraz interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach i braku dowodów na pochodzenie środków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ciężar dowodu w zakresie wykazania pochodzenia środków na pokrycie wydatków spoczywa na podatniku w postępowaniu dotyczącym dochodów nieujawnionych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 25g ust. 1 ustawy o PIT, ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 25g ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi wyjątek od ogólnej zasady dowodzenia i nakłada na podatnika obowiązek udowodnienia, że wydatki miały pokrycie w ujawnionych dochodach lub mieniu zgromadzonym wcześniej. Skarżąca nie przedstawiła dowodów na otrzymanie darowizn.
Czy doręczenie ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego po upływie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania, skutkuje przedawnieniem zobowiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin 5-letni dotyczy doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, a nie decyzji organu odwoławczego. Decyzja organu odwoławczego nie kreuje zobowiązania, które już powstało.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Termin z art. 68 § 4 O.p. dotyczy wydania i doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, a nie organu odwoławczego. Decyzja organu odwoławczego może korygować wadliwą decyzję organu I instancji, nawet po upływie terminu przedawnienia, o ile nie jest mniej korzystna dla podatnika.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego i nie rozpatrując wyczerpująco materiału dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że materiał dowodowy został zebrany w zakresie niezbędnym, a ocena dokonana przez organy i sąd pierwszej instancji nie nosi znamion dowolności.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że w sprawie zebrano materiał dowodowy w niezbędnym zakresie, a jego ocena była prawidłowa. Organy i sąd pierwszej instancji nie naruszyły przepisów prawa procesowego, a skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych.
Przepisy (5)
Główne
u.p.d.o.f. art. 25b § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.
u.p.d.o.f. art. 25g § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przenosi ciężar dowodu na podatnika w zakresie wykazania pochodzenia środków finansowych.
O.p. art. 68 § 4
Ordynacja podatkowa
Reguluje termin do wydania decyzji w przedmiocie podatku zryczałtowanego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej i ciężaru dowodzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar dowodu pochodzenia środków spoczywa na podatniku. • Skarżąca nie udowodniła otrzymania darowizn. • Zarzut przedawnienia jest bezzasadny, gdyż termin dotyczy decyzji organu I instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną subsumpcję. • Naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie stanu faktycznego. • Doręczenie decyzji po upływie terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa bowiem na podatniku. • nie można skutecznie kwestionować stanu faktycznego za pomocą zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Jerzy Płusa
członek
Renata Kantecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady ciężaru dowodu w sprawach o dochody nieujawnione oraz interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach i braku dowodów na pochodzenie środków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego (dochody nieujawnione) i jasno określa obowiązki podatnika w zakresie dowodzenia pochodzenia środków, co jest kluczowe dla wielu podatników i doradców podatkowych.
“Dochody nieujawnione: Kto musi udowodnić pochodzenie pieniędzy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.