II FSK 738/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-05-18
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowypodatek dochodowy od osób prawnychprzychódsprzedażznaki towarowedługświadczenie w miejsce wykonaniaskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w likwidacji, uznając, że przeniesienie znaków towarowych za dług stanowiło przychód podlegający opodatkowaniu.

Spółka w likwidacji przeniosła własność znaków towarowych na rzecz wierzyciela w zamian za dług. Organy podatkowe uznały tę transakcję za sprzedaż i tym samym przychód podlegający opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podtrzymał tę interpretację. Spółka wniosła skargę kasacyjną, argumentując, że była to umowa świadczenia w miejsce wykonania, a nie sprzedaż. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie wykazała naruszenia prawa materialnego ani postępowania, a ustalony stan faktyczny uzasadniał uznanie transakcji za odpłatne zbycie praw majątkowych.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych transakcji, w której spółka "F." sp. z o.o. w likwidacji przeniosła własność trzech znaków towarowych na rzecz wierzyciela w zamian za bezsporny dług. Organy podatkowe, począwszy od Inspektora Kontroli Skarbowej, uznały tę transakcję za umowę sprzedaży, a uzyskane w ten sposób zwolnienie z długu za przychód podlegający opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po uchyleniu wcześniejszej decyzji przez NSA, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzając, że spółka nie mogła ujawnić znaków towarowych w bilansie jako wartości niematerialnych i prawnych, a tym samym nie mogła nimi regulować zobowiązań. Sąd uznał jednak, że spółka mogła rozporządzić prawami majątkowymi w inny sposób, a potrącenie wierzytelności stanowiło odpłatne zbycie, generujące przychód. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., twierdząc, że umowa miała charakter świadczenia w miejsce wykonania (art. 453 Kc), a nie sprzedaży. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że pełnomocnik skarżącej nie wykazał naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób wymagany przez przepisy, a ustalony stan faktyczny, zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, uzasadniał uznanie transakcji za odpłatne zbycie praw majątkowych, stanowiące przychód podatkowy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi przychód.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa przeniesienia znaków towarowych za dług, mimo odmiennej argumentacji strony, miała charakter odpłatnego zbycia praw majątkowych, co zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. generuje przychód podatkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Przychody obejmują otrzymane pieniądze i wartości pieniężne.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 12 § 3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Za przychody związane z działalnością gospodarczą uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane.

k.c. art. 535

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Definicja umowy sprzedaży.

k.c. art. 453

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Świadczenie w miejsce wykonania.

k.c. art. 65 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Reguła interpretacyjna umów - badanie zgodnego zamiaru stron i celu umowy.

Ord.pod. art. 14 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 14 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zastosowanie się przez podatnika do pisemnej interpretacji nie może mu szkodzić.

rozporządzenie § 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

rozporządzenie § 6

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" w zw. z par. 6 pkt 7

u.k.s. art. 24 § 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej

Ord.pod. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Umowa z dnia 30 grudnia 1998 r. nie jest umową sprzedaży, lecz umową świadczenia w miejsce wykonania (art. 453 Kc). Przeniesienie znaków towarowych za dług nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. Błędne przedstawienie stanu faktycznego we wniosku o interpretację nie powinno skutkować negatywnymi konsekwencjami podatkowymi (art. 14 par. 6 Ord.pod.). Spółka mogła zwolnić się z długu w trybie art. 453 Kc niezależnie od tego, czy mogła skutecznie ujawnić swoje prawa w bilansie.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Zbigniew Kmieciak

członek

Bogusław Szumacher

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przychodu podatkowego w przypadku transakcji zamiany długów na prawa majątkowe oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1998 roku. Kluczowe jest prawidłowe sformułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy klasycznego problemu podatkowego - czy zamiana długu na aktywa jest przychodem. Dodatkowo pokazuje znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Czy spłacenie długu znakami towarowymi to przychód? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 612 591 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II FSK 738/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Szumacher
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Kmieciak
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Po 65/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-12-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 176, art. 183 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
art. 12 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 453, art. 535
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia del. NSA Bogusław Szumacher, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej "F." sp. z o. o. w likwidacji w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Po 65/04 w sprawie ze skargi "F." sp. z o. o. w likwidacji w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 10 grudnia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych od lipca do grudnia 1998 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "F." sp. z o. o. w likwidacji w K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 3.600,00 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r., I SA/Po 65/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę "F." sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 10 grudnia 2003 r., (...), w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych od lipca do grudnia 1998 r. W uzasadnieniu opisując dotychczasowy przebieg postępowania wyjaśniono, że decyzją z dnia 30 listopada 2000 r., działając na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. 1999 nr 54 poz. 572/, art. 21 par. 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie u.p.d.o.p - Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w K. określił "F." sp. z o.o. w likwidacji zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy obejmujący okres od 1 lipca 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. w wysokości 612.591 zł oraz zaległość podatkową w tej samej wysokości wraz z odsetkami od tej zaległości.
W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy wskazał, że kontrolowana spółka posiadała w latach 1992-1998 trzy znaki towarowe: "Fresh", "Vitan", "Fresh Vitan", na które zostały wydane świadectwa ochronne Urzędu Patentowego RP. Przedsiębiorstwo "F." było uprawnione do używania wymienionych znaków w obrocie gospodarczym wyłącznie na terytorium RP. W dniu 30 grudnia 1998 r. spółka "F." w likwidacji zawarła ze spółką z o.o. "F." umowę, na mocy której przeniosła własność trzech znaków towarowych o wartości 1.750 0 zł na spółkę "F." w zamian za dług bezsporny i uznany w całości, który spółka "F." posiadała wobec przedsiębiorstwa "F." na łączną kwotę 1.669.918,83 zł. Różnica między wartością znaków towarowych a wysokością długu w kwocie 80.081,17 zł miała być przelana na konto firmy "F." do dnia 25 lipca 1999 r. Kwotę ze sprzedaży znaków spółka "F." wykazała początkowo w rachunku zysków i strat sporządzonym na dzień 31 grudnia 1998 r., jako "przychody ze sprzedaży majątku trwałego", a następnie po uzyskaniu z (...) Urzędu Skarbowego w K. informacji z dnia 2 lipca 2000 r. wyłączyła kwotę 750.000 zł na podstawie art. 12 u.p.d.o.p. twierdząc, że nie jest to sprzedaż znaków towarowych, a przejęcie ich za długi.
Zdaniem Inspektora Kontroli Skarbowej umowa z dnia 30 grudnia 1998 r. zawiera znamiona umowy sprzedaży, określone w art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny /Dz.U. nr 16 poz. 93 ze zm./ -zwanej dalej w skrócie Kc. W umowie tej spółka "F." zobowiązała się przenieść na kupującego własność trzech znaków towarowych. Zapłata miała nastąpić przez potrącenie z uznanego długu, który spółka "F." miała wobec spółki "F.", a kwota 80.081,17 zł została zapłacona w dniu 19 sierpnia 1999 r. poleceniem przelewu bankowego. W ten sposób spółka "F." uzyskała zwolnienie z długu na kwotę 1.669.918,83 zł. Wobec tego Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził, że mimo, iż art. 12 ust. 1 nie zalicza zwolnienia z długu do przychodów, nie można uznać, że nie jest to przychód dla celów podatkowych.
Decyzją z dnia 18 lipca 2001 r. Izba Skarbowa w P. Ośrodek Zamiejscowy w K., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 30 listopada 2000 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że spółka "F." nie nabyła znaków towarowych, zatem nie mogła ich wprowadzić do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zwiększając aktywa o wytworzone przez siebie prawa majątkowe. Tym samym nie mogła uregulować tymi znakami swoich długów wobec spółki "F." i zwolnić się wobec niej z długu. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego zawarta umowa z dnia 30 grudnia 1998 r., na mocy której spółka "F." przeniosła własność trzech znaków towarowych i zwolniła się z zobowiązania wobec spółki "F." jest umową sprzedaży.
W wyrokiem z dnia 28 marca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia 18 lipca 2001r. W uzasadnieniu stwierdził, że organy podatkowe obu instancji nie zbadały w sposób skrupulatny charakteru przedmiotowej umowy i nie rozważyły, czy umowa ta nie została zawarta w celu obejścia przepisów podatkowych.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania podatkowego decyzją z dnia 10 grudnia 2003 r., (...), Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w P. z dnia 30 listopada 2000 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zawarcie spornej umowy nie miało na celu obejścia prawa podatkowego, a zatem w sprawie nie znajdował zastosowania art. 58 Kc. Ponadto podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko dotyczące uznania umowy z dnia 30 grudnia 1998 r. za umowę sprzedaży. Wskazał również, że zapłatę ceny można wyrazić nie tylko w pieniądzu, lecz również poprzez inne określenie jej wartości, w tym między innymi poprzez potrącenie wymagalnych wierzytelności. Taki sposób rozliczania się sprzedającego i kupującego nie pozbawia zawartej umowy elementu, jakim jest określenie ceny. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego skarżąca spółka niesłusznie wyłączyła przychód ze sprzedaży znaków towarowych jako niepodlegający opodatkowaniu.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że na rozstrzygnięcie sprawy nie ma wpływu fakt, iż skarżąca spółka otrzymała od (...) Urzędu Skarbowego w K. pismo w sprawie interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, ponieważ przedstawiony w nim stan faktyczny był inny od ustalonego w przedmiotowej sprawie.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 10 grudnia 2003 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "F." sp. z o.o. w likwidacji podniosła, że pismem z dnia 11 marca 1999 r. w sprawie interpretacji Pierwszy Urząd Skarbowy w L. uznał, za zasadne stanowisko skarżącej spółki zawarte w zapytaniu, dotyczącym umieszczenia znaków towarowych w bilansie spółki i konsekwencji podatkowych, jakie to spowoduje. Ponadto skarżąca spółka podniosła, że kwestia dotycząca tego, czy spółka miała prawo umieścić w bilansie znaki i ujmować w księgach rachunkowych zarejestrowane znaki towarowe nie ma znaczenia dla ustalenia charakteru prawnego umowy z dnia 30 grudnia 1998 r. Zgodnie z regułą interpretacyjną zawartą w art. 65 par. 2 Kc w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu, czy wręcz próbować wykazywać, że podatnik źle sformułował treści wniosków o udzielenie informacji podatkowej w trybie art. 14 par. 4 Ordynacji podatkowej. Zamiarem skarżącej nie była sprzedaż znaków towarowych albowiem w takim przypadku należałoby mówić o zapłacie ceny chociażby w formie potrącenia wzajemnych wierzytelności, co nie miało miejsca. Chybione jest również, zdaniem skarżącej, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w P., zgodnie z którym spółka nie miała możliwości wprowadzenia do bilansu jako wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych przez siebie praw majątkowych i nie miała prawa ujmować w księgach rachunkowych znaków towarowych jako wartości niematerialnych i prawnych w wartości początkowej ustalonej przez rzecznika patentowego zarówno dla celów podatkowych, jak i bilansowych przy przyjęciu, że mogła swoim prawem swobodnie rozporządzić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. jest zgodna z prawem i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżąca spółka skierowała do organu podatkowego dwa wnioski o udzielenie pisemnej interpretacji. We wniosku z dnia 4 marca 1999 r. zapytała: czy umieszczenie prawa do znaku towarowego w bilansie, nie spowoduje uznania, że spółka uzyskała dochód na podstawie art. 12 u.p.d.o.p. W odpowiedzi na to pytanie organ podatkowy w piśmie z dnia 11 marca 1999 r., stwierdził, że nabycie znaków towarowych i umieszczenie ich w bilansie nie spowoduje przychodów w świetle art. 12 u.p.d.o.p. Następnie pismem z dnia 24 czerwca 1999 r. skarżąca spółka zwróciła się z kolejnym pytaniem: czy przejęcie za długi znaków towarowych, których spółka była właścicielem przez wierzyciela będzie przychodem skarżącej spółki. W odpowiedzi organ podatkowy, pismem z dnia 2 lipca 1999 r., wyjaśnił, że przejęcie znaków towarowych przez wierzyciela nie będzie stanowiło przychodu dla skarżącej spółki. Mając na uwadze treść tych pism Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zasadne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w P., iż odpowiedzi udzielane przez organ podatkowy nie uwzględniają stanu faktycznego, który miał miejsce w analizowanej sprawie. W odpowiedzi na pierwsze pytanie Pierwszy Urząd Skarbowy w K. wskazał, że nabycie znaków towarowych i umieszczenie ich w bilansie nie spowoduje przychodów opodatkowanych zgodnie z art. 12 u.p.d.o.p. Skarżąca spółka znaków towarowych jednak nie nabyła. W ocenie Sądu pierwszej instancji z powodu błędnego przedstawienia stanu faktycznego sprawy w przypadku skarżącej spółki nie ma zastosowania art. 14 par. 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zastosowanie się przez podatnika do pisemnej interpretacji nie może mu szkodzić. Tym samym pisemne interpretacje wydane przez Pierwszy Urząd Skarbowy w L. nie mogą znaleźć zastosowania w analizowanej sprawie.
Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w świetle par. 3 i par. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych /Dz.U. nr 6 poz. 35 ze zm./ - zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem - skarżąca spółka nie miała możliwości wprowadzenia do bilansu ksiąg rachunkowych jako wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych przez siebie praw majątkowych w kwocie odzwierciedlającej ich rynkową wartość. Do ujawnienia znaków towarowych w bilansie według ich wartości rynkowej skarżąca spółka byłaby uprawniona, gdyby nabycie nastąpiło w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób. Żadna z tych sytuacji nie miała jednak w sprawie miejsca. Skoro skarżąca spółka nie mogła ujawnić znaków towarowych w bilansie po stronie aktywów, tym samym nie mogła nimi regulować ciążących na niej zobowiązań wobec przedsiębiorstwa "F." sp. z o.o., gdyż prawa majątkowe, które były przedmiotem świadczenia na rzecz spółki "F." nie stanowiły aktywów skarżącej spółki.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżąca spółka mogła jednak rozporządzić własnymi prawami majątkowymi w inny sposób, w szczególności zbywając je na rzecz innego podmiotu. Dokonując analizy treści spornej umowy Sąd stwierdził, że bez wątpienia jest to umowa na mocy której nastąpiło odpłatne zbycie praw majątkowych, w postaci znaków towarowych skarżącej spółki w zamian za uiszczenie ceny przez nabywcę. W wyniku dokonanej czynności prawnej nie doszło jednak do uiszczenia ceny, gdyż nastąpiło potrącenie wzajemnych i bezspornych wierzytelności obu podmiotów. Taki sposób uregulowania płatności nie wyklucza odpłatnego charakteru czynności i stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. przychodami są otrzymane pieniądze i wartości pieniężne, natomiast na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p. za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane.
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2005 r., "F." sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. polegające na przyjęciu, że osiągnęła ona przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu przekazania za długi znaków towarowych. Wskazując na ten zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że umowa z dnia 30 grudnia 1998r. nie może być klasyfikowana jako umowa sprzedaży, a jedynie jako umowa, do której w pełni ma zastosowanie dyspozycja art. 453 Kc /świadczenie w miejsce wykonania/, o czym świadczy również fakt, że w kierowanej do organów podatkowych prośbie o udzielenie informacji skarżący pytał o konsekwencje podatkowe związane z przejęciem znaków towarowych za długi, a nie o konsekwencje związane ze sprzedażą znaków towarowych.
Zdaniem strony skarżącej skoro w ocenie Sądu pierwszej instancji prawa majątkowe, które były przedmiotem świadczenia na rzecz spółki, nie mogły być ujawnione w bilansie, a więc nie mogła ona zwolnić się ze zobowiązania spełniając inne świadczenia na rzecz wierzyciela, zgodnie z art. 453 Kc, to również nie mogła odpłatnie ich zbyć. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjmuje, że skarżąca spółka mogła jednak rozporządzić własnymi prawami majątkowymi w inny sposób zbywając je na rzecz innego podmiotu.
Skoro skarżąca spółka mogła rozporządzić prawami majątkowymi zbywając je na rzecz innego podmiotu, a więc posiadając prawa majątkowe do znaków towarowych to zdaniem skarżącego mogła zwolnić się ze zobowiązania w trybie art. 453 Kc niezależnie od tego czy mogła swoje prawa skutecznie ujawnić w bilansie. Zwolnienie w ten sposób z długu nie mogło jednak rodzić obowiązku podatkowego w świetle art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. dopuszcza się dwie podstawy kasacyjne:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/,
- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/.
Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Nie wystarczy przy tym powtórzyć treść art. 174 p.p.s.a., lecz konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu /ewentualnie innych jednostek redakcyjnych/ oraz na czym to naruszenie polegało /art. 176 p.p.s.a./. Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi związany jest Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 p.p.s.a./
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy,
iż pełnomocnik skarżących powołał się na pierwszą z wymienionych podstaw kasacyjnych /art. 174 pkt 1 p.p.s.a./
Przechodząc do oceny tego zarzutu na wstępie należało wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.
Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. pełnomocnik skarżącego nie wskazał, czy do naruszenia tego przepisu doszło ze względu na jego błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie. Biorąc pod uwagę treść tego zarzutu odwołującego się do "przyjęcia, że Spółka osiągnęła przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu przekazania za długi znaków towarowych" należało przyjąć, że do naruszenia powołanego przepisu prawa materialnego doszło na skutek jego niewłaściwego zastosowania.
Uzasadniając ten zarzut skarżący wskazał, że umowa z dnia 30 grudnia 1998 r. nie może być klasyfikowana, jako umowa sprzedaży w rozumieniu art. 535 Kc, a jedynie jako umowa o świadczenie w miejsce wykonania, do której ma zastosowanie przepis art. 453 Kc. Mając na uwadze, że treść umowy cywilnoprawnej, jak i wyrażona w niej wola stron w zakresie jakim rzutuje na rozmiar obowiązku publicznoprawnego są elementami prawnopodatkowego stanu faktycznego, kwestie sporne należało zakwalifikować jako dotyczące ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego, który nie mógł zostać podciągnięty pod wskazany przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., a nie jego błędnym zastosowaniu, czy też błędnej wykładni.
Dla podważenia prawidłowości oceny dokonanej w oparciu o treść umowy z dnia 30 grudnia 1998r. należało zarzucić naruszenie przepisów postępowania mających zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie przepisów prawa materialnego. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może bowiem być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznają za prawidłowy.
W złożonej skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego umożliwiającego Sądowi odwoławczemu kontrolę prawidłowości poczynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny związany był ustaleniami zaskarżonego wyroku.
Nie podważono tym samym przyjętej przez organy podatkowe i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny dokonanej w oparciu o treść umowy z dnia 30 grudnia 1998 r., że na podstawie tej umowy nastąpiło odpłatne zbycie praw majątkowych, w postaci znaków towarowych.
Z kolei przyjęcie tych ustaleń jako wiążących miało bezpośredni wpływ na ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Należy mieć bowiem na uwadze to, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji /zastosowania/ norm prawa materialnego /głównie administracyjnego/ w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem Sądu jest ocena czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji. Stanowi o tym przepis art. 1 par. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm./. Jeżeli ustalenie to wypada dla organów administracyjnych pozytywnie Sąd będzie uprawniony do oddalenia skargi /art. 151 p.p.s.a/, jeżeli oczywiście nie występuje w sprawie naruszenie prawa materialnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalony stan faktyczny sprawy upoważniał Sąd pierwszej instancji do oceny, iż kwota pieniężna będąca ceną sprzedaży znaków towarowych na podstawie umowy z dnia 30 grudnia 1998 r. stanowiła przychód zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.
Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" w zw. z par. 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę