II FSK 718/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dariusza R. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej. Spór dotyczył odliczenia od dochodu za 1999 r. kwoty 15 000 zł z tytułu renty cywilnoprawnej ustanowionej na rzecz matki. Organy podatkowe uznały, że świadczenie to nie spełniało wymogów art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT, ponieważ nie miało cech renty, a jego celem było sfinansowanie remontu mieszkania, z którego korzystał głównie sam podatnik. WSA w Gdańsku podtrzymał tę interpretację. W skardze kasacyjnej podatnik zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., art. 903 i 888 par. 1 Kc w zw. z art. 906 par. 2 Kc) oraz przepisów postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umowa renty ustanowionej bez wynagrodzenia, choć podlega przepisom o darowiźnie, nie jest tożsama z darowizną. Kluczowy jest motyw działania rentodawcy, a w tym przypadku brak było ku temu uzasadnionych potrzeb rentobiorczyni, a świadczenia zostały przeznaczone na remont mieszkania, z którego korzystał głównie sam podatnik, co czyniło go beneficjentem. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia renty cywilnoprawnej na potrzeby odliczeń podatkowych oraz rozróżnienie między rentą a darowizną w kontekście przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o PIT.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadczenie ustanowione jako renta cywilnoprawna, które zostało przeznaczone na remont mieszkania, z którego korzystał głównie ustanawiający rentę, może być odliczone od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie świadczenie nie spełnia cech renty pozwalającej na odliczenie od dochodu, a podatnik nie może być uznany za beneficjenta odliczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowy jest motyw działania rentodawcy. W przypadku braku uzasadnionych potrzeb rentobiorczyni i przeznaczenia środków na remont mieszkania, z którego korzystał głównie ustanawiający rentę, świadczenie nie miało charakteru renty w rozumieniu przepisów prawa podatkowego i cywilnego, a podatnik był faktycznym beneficjentem.
Czy renta ustanowiona bez wynagrodzenia jest tożsama z darowizną w rozumieniu Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, choć do renty ustanowionej bez wynagrodzenia stosuje się przepisy o darowiźnie, nie oznacza to, że jest ona tożsama z darowizną. Istotną przesłanką odróżniającą jest motyw działania świadczeniodawcy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że darowizna charakteryzuje się chęcią przysporzenia kosztem majątku darczyńcy pod tytułem nieodpłatnym, podczas gdy renta ma na celu zaspokojenie interesów życiowych rentobiorcy. Motyw działania rentodawcy ma istotne znaczenie w przypadku umowy renty, w przeciwieństwie do darowizny.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniających dowodów w zakresie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i jego najmu?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się niezasadny.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że podatnik nie wykazał potrzeby przeprowadzenia dodatkowych dowodów w trakcie postępowania, a ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące beneficjenta remontu mieszkania były wystarczające w świetle zebranego materiału dowodowego.
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Świadczenie ustanowione jako renta cywilnoprawna, które nie służyło zaspokojeniu uzasadnionych potrzeb rentobiorcy, a zostało przeznaczone na remont mieszkania, z którego korzystał głównie ustanawiający rentę, nie spełnia cech pozwalających na odliczenie od dochodu.
Pomocnicze
k.c. art. 903
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Definicja i cel umowy renty.
k.c. art. 906 § par. 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o darowiźnie do renty ustanowionej bez wynagrodzenia, z zastrzeżeniem odmienności motywów działania stron.
k.c. art. 888 § par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Definicja umowy darowizny.
p.p.s.a. art. 106 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kompetencje sądu do przeprowadzania dowodów uzupełniających.
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 62 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynności wstępne przewodniczącego wydziału po wpływie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie ustanowione jako renta cywilnoprawna nie spełniało cech pozwalających na odliczenie od dochodu, gdyż zostało przeznaczone na remont mieszkania, z którego korzystał głównie ustanawiający rentę. • Motyw działania rentodawcy jest kluczowy dla odróżnienia renty od darowizny.
Odrzucone argumenty
Renta ustanowiona bez wynagrodzenia jest tożsama z darowizną. • Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniających dowodów.
Godne uwagi sformułowania
nie posiadało cech uprawniających do odliczenia od dochodu • nie znalazła się w sytuacji życiowej, w której nie można zaspokoić swoich uzasadnionych potrzeb • sposób realizacji świadczenia co do istoty nie odpowiadał cechom renty • nie można było uznać, że umowa kreowała jedno świadczenie płatne w ratach - każde z wypłacanych świadczeń było świadczeniem samoistnym • w praktyce głównym beneficjentem przeprowadzonego remontu i poczynionych zakupów do mieszkania, był w rzeczywistości on sam • Trudno bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że renta nieodpłatana jest darowizną. • Istotną przesłanką odróżniająca obie te umowy jest więc motyw działania świadczeniodawcy.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Bogusław Dauter
sprawozdawca
Maria Dożynkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia renty cywilnoprawnej na potrzeby odliczeń podatkowych oraz rozróżnienie między rentą a darowizną w kontekście przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o PIT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie definicji prawnych (renta vs darowizna) i ich zastosowanie w kontekście podatkowym. Pokazuje też, jak sąd analizuje faktyczny cel świadczenia, a nie tylko jego formalną nazwę.
“Czy remont mieszkania matki to sposób na obniżenie podatku? NSA wyjaśnia, czym jest renta, a czym darowizna.”
Dane finansowe
WPS: 44 795,09 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.