II FSK 712/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. W. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Poznaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 84 § 1, art. 60 Kc) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie ich do oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, które skarżąca uznała za oświadczenie woli złożone pod wpływem błędu. Skarżąca argumentowała, że powinna mieć możliwość uchylenia się od skutków tego oświadczenia, powołując się na uniwersalność przepisów o wadach oświadczenia woli. NSA uznał jednak, że przepisy art. 9a ust. 2 ustawy o PIT dotyczące wyboru formy opodatkowania są zupełne i stanowią terminowe oświadczenie materialnoprawne, które nie podlega przywróceniu. Sąd podkreślił, że prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego i nie przewiduje możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli w odniesieniu do wyborów podatkowych, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej. Wskazano, że wybór formy opodatkowania jest ograniczony czasowo i dotyczy całego roku podatkowego, a podatnik ma możliwość zmiany formy opodatkowania w określonych terminach. NSA nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznając, że stan faktyczny sprawy był odmienny od innych podobnych spraw, a organ podatkowy działał prawidłowo. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżącej zasądzono zwrot części kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie autonomii prawa podatkowego i braku możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do wyborów podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, złożone w CEIDG, może być uznane za oświadczenie woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego, od którego można uchylić się z powodu błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest terminowym oświadczeniem materialnoprawnym uregulowanym w ustawie o PIT, od którego nie można uchylić się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy art. 9a ust. 2 updof są zupełne i nie przewidują odesłania do przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli. Prawo podatkowe jest autonomiczne, a wybór formy opodatkowania jest ograniczony czasowo i dotyczy całego roku podatkowego.
Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op) poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego (brak przesłuchania strony) miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne, ponieważ niezasadność zarzutów dotyczących prawa materialnego przesądziła o niezasadności tych zarzutów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skoro zarzuty dotyczące prawa materialnego (zastosowania Kodeksu cywilnego) okazały się niezasadne, to zarzuty dotyczące postępowania dowodowego również nie mogły być uwzględnione.
Przepisy (10)
Główne
updof art. 9a § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Terminowe oświadczenie materialnoprawne, od którego nie można uchylić się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o błędzie.
ppsa art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Kc art. 84 § § 1
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do oświadczeń o wyborze formy opodatkowania.
Kc art. 60
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do oświadczeń o wyborze formy opodatkowania.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 207 § § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest terminowym oświadczeniem materialnoprawnym, od którego nie można uchylić się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o błędzie. • Prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego i nie przewiduje stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli. • Przepisy dotyczące wyboru formy opodatkowania są zupełne i odpowiadają celom ustawodawcy.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego i można się od niego uchylić z powodu błędu. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego (brak przesłuchania strony).
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest terminowym oświadczeniem materialnoprawnym • prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego • nie sposób także uznać, że takie odesłanie przewiduje, uznając za dopuszczalne stosowanie tych norm z uwagi na zasadę spójności systemu prawa • nie jest dopuszczalne wykorzystywanie cywilnoprawnych przepisów regulujących problematykę wad oświadczenia woli w odniesieniu do wyborów podatkowych jako oświadczeń woli formułowanych na gruncie prawa podatkowego
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący
Artur Kot
sprawozdawca
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie autonomii prawa podatkowego i braku możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do wyborów podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wyboru formy opodatkowania i potencjalnych błędów, a orzeczenie wyjaśnia ważne granice między prawem podatkowym a cywilnym.
“Błąd w CEIDG a podatek: Czy można cofnąć wybór formy opodatkowania? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.