Orzeczenie · 2025-07-24

II FSK 712/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-24
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITforma opodatkowaniaoświadczenie wolibłądKodeks cywilnyprawo podatkoweNSAskarga kasacyjnaCEIDG

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. W. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Poznaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 84 § 1, art. 60 Kc) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie ich do oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, które skarżąca uznała za oświadczenie woli złożone pod wpływem błędu. Skarżąca argumentowała, że powinna mieć możliwość uchylenia się od skutków tego oświadczenia, powołując się na uniwersalność przepisów o wadach oświadczenia woli. NSA uznał jednak, że przepisy art. 9a ust. 2 ustawy o PIT dotyczące wyboru formy opodatkowania są zupełne i stanowią terminowe oświadczenie materialnoprawne, które nie podlega przywróceniu. Sąd podkreślił, że prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego i nie przewiduje możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli w odniesieniu do wyborów podatkowych, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej. Wskazano, że wybór formy opodatkowania jest ograniczony czasowo i dotyczy całego roku podatkowego, a podatnik ma możliwość zmiany formy opodatkowania w określonych terminach. NSA nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznając, że stan faktyczny sprawy był odmienny od innych podobnych spraw, a organ podatkowy działał prawidłowo. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżącej zasądzono zwrot części kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie autonomii prawa podatkowego i braku możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do wyborów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy oświadczenie o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, złożone w CEIDG, może być uznane za oświadczenie woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego, od którego można uchylić się z powodu błędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest terminowym oświadczeniem materialnoprawnym uregulowanym w ustawie o PIT, od którego nie można uchylić się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy art. 9a ust. 2 updof są zupełne i nie przewidują odesłania do przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli. Prawo podatkowe jest autonomiczne, a wybór formy opodatkowania jest ograniczony czasowo i dotyczy całego roku podatkowego.

Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op) poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego (brak przesłuchania strony) miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne, ponieważ niezasadność zarzutów dotyczących prawa materialnego przesądziła o niezasadności tych zarzutów.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skoro zarzuty dotyczące prawa materialnego (zastosowania Kodeksu cywilnego) okazały się niezasadne, to zarzuty dotyczące postępowania dowodowego również nie mogły być uwzględnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (10)

Główne

updof art. 9a § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Terminowe oświadczenie materialnoprawne, od którego nie można uchylić się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o błędzie.

ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Kc art. 84 § § 1

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania do oświadczeń o wyborze formy opodatkowania.

Kc art. 60

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania do oświadczeń o wyborze formy opodatkowania.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 121 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 207 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest terminowym oświadczeniem materialnoprawnym, od którego nie można uchylić się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o błędzie. • Prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego i nie przewiduje stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli. • Przepisy dotyczące wyboru formy opodatkowania są zupełne i odpowiadają celom ustawodawcy.

Odrzucone argumenty

Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego i można się od niego uchylić z powodu błędu. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego (brak przesłuchania strony).

Godne uwagi sformułowania

oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest terminowym oświadczeniem materialnoprawnym • prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego • nie sposób także uznać, że takie odesłanie przewiduje, uznając za dopuszczalne stosowanie tych norm z uwagi na zasadę spójności systemu prawa • nie jest dopuszczalne wykorzystywanie cywilnoprawnych przepisów regulujących problematykę wad oświadczenia woli w odniesieniu do wyborów podatkowych jako oświadczeń woli formułowanych na gruncie prawa podatkowego

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący

Artur Kot

sprawozdawca

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie autonomii prawa podatkowego i braku możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do wyborów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wyboru formy opodatkowania i potencjalnych błędów, a orzeczenie wyjaśnia ważne granice między prawem podatkowym a cywilnym.

Błąd w CEIDG a podatek: Czy można cofnąć wybór formy opodatkowania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst