II FSK 711/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-07-31
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówfilia zagranicznaumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniazarząd spółkireprezentacjaproporcjonalne rozliczenie kosztówNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że wynagrodzenia członków zarządu, które nie zostały ujęte w kosztach filii w Niemczech, powinny być proporcjonalnie rozliczone między spółkę a filię zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p.

Spółka kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która wyłączyła część wynagrodzeń członków zarządu z kosztów uzyskania przychodów. Spółka prowadziła działalność w Polsce i posiadała filię w Niemczech. Organy podatkowe i WSA uznały, że koszty zarządu, w tym wynagrodzenia członków zarządu, powinny być proporcjonalnie rozliczone między spółkę a filię, nawet jeśli filia nie ujmowała tych kosztów w swojej rachunkowości. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość zastosowania art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. i wiążące oceny prawne poprzedniego wyroku WSA.

Sprawa dotyczyła sporu o zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzeń członków zarządu spółki Z. O. "K." sp. z o.o. w Ż., która prowadziła działalność gospodarczą w Polsce i posiadała filię w Niemczech. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia całości wydatków na wynagrodzenia członków zarządu (17.519,05 zł) do kosztów uzyskania przychodów, wyłączając kwotę 15.495,60 zł. Argumentowano, że koszty te dotyczyły również działalności filii w Niemczech, która nie była odrębną osobą prawną, a wynagrodzenia te stanowiły koszty zarządu i reprezentacji spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2008 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. NSA uznał, że stan faktyczny sprawy, zaaprobowany przez WSA, nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. Sąd podkreślił, że zagraniczna filia uzyskała dochód, który został zgłoszony jako wolny od podatku w Polsce. Sporne wydatki dotyczyły również filii, która nie posiadała odrębnego zarządu. NSA potwierdził, że brak ujęcia tych wydatków w kosztach filii dawał podstawę do zastosowania art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., który pozwala na proporcjonalne rozliczenie kosztów, gdy nie jest możliwe ustalenie ich przypadających na poszczególne źródła przychodów. Sąd wskazał również na wiążący charakter wcześniejszych ocen prawnych WSA dotyczących możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. w podobnych okolicznościach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale pod warunkiem proporcjonalnego rozliczenia między spółkę a filię, zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., jeśli nie jest możliwe ustalenie kosztów przypadających na poszczególne źródła.

Uzasadnienie

NSA uznał, że koszty zarządu i reprezentacji spółki, które dotyczą również działalności filii, powinny być proporcjonalnie rozliczone. Brak ujęcia tych kosztów w rachunkowości filii uzasadnia zastosowanie metody z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Koszty uzyskania przychodów ze źródeł, których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów przypadających na poszczególne źródła, ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

umowa art. 7 § 1

Umowa między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku

umowa art. 7 § 3

Umowa między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku

Pozwala zaliczyć w koszty każdego samodzielnego przedsiębiorstwa wspólne koszty zarządu i ogólne koszty administracyjne, które powstały w drugim z państw.

umowa art. 14 § 1

Umowa między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku

umowa art. 14 § 2

Umowa między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa ustalania stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ordynacja podatkowa

Podstawa oceny dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 121 § 2

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyjaśniania przez organy podatkowe treści przepisów prawa.

Ordynacja podatkowa art. 188

Ordynacja podatkowa

k.h. art. 198 § 1

Kodeks handlowy

Upoważnienie zarządu do prowadzenia spraw spółki.

k.h. art. 201

Kodeks handlowy

Upoważnienie zarządu do reprezentacji spółki.

u.p.d.o.p. art. 17 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dochody wolne od podatku.

u.p.d.o.p. art. 7 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Nie uwzględnia się przychodów i kosztów ze źródeł położonych za granicą, jeżeli dochody z tego tytułu nie podlegają opodatkowaniu albo są wolne od podatku.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty zarządu i reprezentacji spółki, które dotyczą również działalności filii, powinny być proporcjonalnie rozliczone między spółkę a filię zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., gdy nie jest możliwe ustalenie kosztów przypadających na poszczególne źródła. Brak ujęcia spornych wydatków w kosztach filii uzasadnia zastosowanie art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. Ocena prawna WSA dotycząca możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. jest wiążąca na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 7 ust. 1-3, art. 14 ust. 1-2 umowy, art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub przyjęcie, że nie mają zastosowania. Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) skutkujące oddaleniem skargi. Błędne ustalenie, że filia w Niemczech osiągnęła zysk, podczas gdy wykazała stratę. Naruszenie zasad postępowania dowodowego (art. 187 Ordynacji podatkowej) poprzez odrzucanie dowodów.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej. Stan faktyczny zaaprobowany i przyjęty za podstawę orzekania przez Sąd I instancji nie został przez skargę kasacyjną zgodnie z wymogami prawa, to jest prawnie skutecznie zakwestionowany. Funkcjonalna interpretacja prawa materialnego w ramach informacji z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej nie mieści się w granicach pojęcia i unormowań swobodnej oceny dowodów.

Skład orzekający

Jacek Brolik

sprawozdawca

Jan Rudowski

członek

Stefan Babiarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. w kontekście kosztów dotyczących zagranicznych filii oraz znaczenie granic skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania kosztów zarządu między spółką a jej zagraniczną filią oraz zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z rozliczaniem kosztów w międzynarodowej strukturze firmy, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i księgowych.

Jak rozliczyć koszty zarządu w międzynarodowej firmie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 711/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /sprawozdawca/
Jan Rudowski
Stefan Babiarz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Go 545/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2006-11-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie: NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), NSA Jan Rudowski, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. O. "K." sp. z o.o. w Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Go 545/06 w sprawie ze skargi Z. O. "K." sp. z o.o. w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 17 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Go 545/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę "K." Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 17 marca 2006 r., nr [...], w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że spółka prowadziła działalność gospodarczą w kraju oraz na terenie Niemiec, gdzie działała utworzona przez nią filia (zarejestrowana w dniu 15 września 2000 r.).
Na podstawie uchwały Nr 1/2000 Zgromadzenia Wspólników z dnia 29 czerwca 2000 r. spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zawarła w tym samym dniu umowy o pracę z członkami zarządu – H. K.(prezesem) i K. K. W umowach tych ustalono wynagrodzenie miesięczne w wysokości 1.200 zł dla każdego z nich oraz miejsce jej wykonywania - kraj, eksport.
Spółka zaliczyła całość wydatków poniesionych z tytułu wynagrodzeń wypłaconych członkom zarządu w wysokości 17.519,05 zł (wynagrodzenie - 14.549,05 zł i narzuty na wynagrodzenie - 2.969,55 zł) do kosztów uzyskania przychodów.
Organ I instancji nie uznał za koszt uzyskania przychodu spółki kwoty 15.495,60 zł stanowiącej 88,45% kwoty wydatków dotyczących wynagrodzeń członków zarządu. Stwierdzono, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz.654 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.p.) oraz art. 7 ust. 3 umowy między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 18 grudnia 1972 r. (Dz. U Nr 31 poz. 163 ze zm., zwanej dalej "umową"), iż wypłacone przez spółkę wynagrodzenia członkom zarządu stanowiły koszty wykonywanego zgodnie z kodeksem handlowym zarządu i reprezentacji spółki, które przypadały również na filię spółki prowadzącej działalność gospodarczą w Niemczech, albowiem ta nie była odrębną od podatnika osobą prawną.
Izba Skarbowa w Z. podtrzymała stanowisko, wnioski i argumentację organu podatkowego I instancji dotyczące wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów spółki za 2000 r., kwoty 15.495,60 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 30 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Po2502/02, stwierdził, że organy podatkowe nie wyjaśniły wszystkich okoliczności dotyczących wydatku w kwocie 15.495,60 zł. W ocenie Sądu, nie ustalono, czy w kosztach uzyskania przychodów filii w Niemczech uwzględniono koszty z tytułu wynagrodzenia członków zarządu spółki.
W konsekwencji zalecono organowi podatkowemu wezwać podatnika do przedłożenia prowadzonej w Niemczech ewidencji księgowej filii w tłumaczeniu na język polski.
Stosując się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartych we wzmiankowanym wyżej wyroku organ I instancji ustalił na podstawie dokumentacji księgowej filii przedstawionej przez spółkę, iż wydatki z tytułu wynagrodzenia za pracę dla członków zarządu nie zostały ujęte w kosztach filii. Uznano, iż wypłacone przez spółkę członkom zarządu wynagrodzenie na podstawie umów o pracę wraz z pozostałymi kosztami je obciążającymi w łącznej kwocie 17.519,05 zł stanowią koszty zarządzania, które winny obciążać zarówno koszty spółki, jaki i filii w Niemczech.
Z uwagi na brak możliwości podziału tych kosztów, przyjęto do ich obliczenia zasadę określoną w art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., przyjmując stosunek wysokości przychodu uzyskanego przez filię do całości przychodu spółki, który wyniósł 88,45%.
W konsekwencji kwota 15.495,60 zł została zaliczona do kosztów zarządzania w filii, pozostała część w wysokości 2.023,45 zł stanowiła koszt uzyskania przychodu w spółce.
Bez znaczenia dla organów podatkowych pozostawał fakt wypłaty ryczałtu w kwocie 3.000 DEM tylko Prezesowi oraz ustanowienie pełnomocnika zarządu w Niemczech (R. K.) w zakresie reprezentowania zarządu we wszystkich sprawach związanych z realizacja kontraktów oraz przed wszelkimi władzami niemieckimi, ponieważ nie zastępowało to zarządzania i reprezentacji spółki w rozumieniu prawa handlowego.
Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego: art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., poprzez błędną interpretację i stosowanie, art. 7 ust. 1 - 3, art. 14 ust. 1 i 2 umowy z dnia 18 grudnia 1972 r. między
Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie
zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu oraz Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i kryteriów rozdziału limitu zatrudnienia pracowników polskich w celu realizacji umów o dzieło przez polskich przedsiębiorców w Republice Federalnej Niemiec (Dz. U. Nr 49, poz. 572).
Dodatkowo postawiono zarzut naruszenia zasad postępowania dowodowego, to jest art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa) poprzez odrzucanie dowodów takich jak:
• powołanie pełnomocnika zarządu ds. reprezentowania go w realizacji
kontraktów w filii w Niemczech,
• odrzucenie dowodu otrzymania odrębnego wynagrodzenia przez Prezesa Spółki za nadzór nad działalnością filii w formie ryczałtu księgowanego w koszty filii,
• odrzucenie wyjaśnienia niemieckiego doradcy podatkowego z 30 sierpnia
• 2000 r., w którym wyjaśnia, że nie istnieje w Niemczech żadna umowa o pracę z Zarządem, spółka daje do filii tylko siłę roboczą (pracowników),
• odrzucenie dowodu na podstawie art. 305 c § 2 Ordynacji podatkowej
o zapytanie niemieckich władz podatkowych w sprawie obciążenia filii w Niemczech kosztami wynagrodzeń Zarządu Spółki w Polsce.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani też procesowego.
W pierwszej kolejności podkreślił, iż materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony przez organy podatkowe zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 187 Ordynacji podatkowej, a zatem nieuzasadnione są twierdzenia autora skargi o odrzuceniu przez organy podatkowe dowodów przedstawionych w toku postępowania podatkowego.
Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. oraz art. 7 ust. 1-3, art. 14 ust. 1 i 2 umowy. Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.
Z kolei, zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.
Wobec tego Sąd stwierdził, że skoro dochód filii został uznany w Polsce za wolny od opodatkowania, w związku z czym część kosztów przypadająca na jego uzyskanie nie mogła stanowić kosztu uzyskania przychodu spółki. Koszty ogólne zarządu obciążają w sposób proporcjonalny spółkę i filię, a ich elementem jest wynagrodzenie za pracę wypłacane członkom zarządu.
Sąd ocenił, że przepis art. 7 ust. 3 cyt. umowy nie nakazuje stosowania metody z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., jednak pozwala zaliczyć w koszty każdego samodzielnego przedsiębiorstwa wspólne koszty zarządu i ogólne koszty administracyjne, które powstały w drugim z państw.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, jeżeli podatnik chce skorzystać z opodatkowania zysków zakładu w drugim państwie, to musi rozliczyć w tym państwie także koszty zakładu. Art. 7 ust. 3 umowy, nakłada jednocześnie na podatnika określone obowiązki w zakresie posiadania ewidencji i udokumentowania źródeł przychodów i związanych z nimi poniesionych kosztów w celu prawidłowego określenia zysków (dochodów) do opodatkowania w części dotyczącej oddziału zgodnie z niemieckimi przepisami podatkowymi i całej Spółki (z wyłączeniem dochodów opodatkowanych w Niemczech) według polskich przepisów podatkowych.
Skład orzekający nie zaaprobował także zarzutu skarżącej, że filia w 2000 r. wykazała stratę a nie dochód, który został uznany za wolny od opodatkowania. Stwierdzono bowiem, iż w zeznaniu CIT - 8 za 2000r. skarżąca wykazała dochody wolne od podatku zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. (rubryka 29) w wysokości 52.394,44 zł. Kwota ta wykazana została jako dochód ze źródeł przychodów wolnych i zwolnionych od podatku - dochody uzyskane przez filię.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik spółki zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego:
- art. 7 ust. 1 - 3, art. 14 ust. 1 i 2 umowy z dnia 18 grudnia 1972 r. między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, poprzez przyjęcie, że nie mają one zastosowania,
- art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p poprzez ich niewłaściwe zastosowanie a zwłaszcza przyjęcie, ze mają zastosowanie do ustalania kosztów uzyskania przychodów w stosunku do oddziału wyodrębnionego z ewidencji księgowej w Polsce i opodatkowanego w innym państwie,
2) przepisów postępowania:
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przyjęcie, że w filii w Niemczech za 2000 r.
osiągnięto zysk, gdy tymczasem z dokumentów i bilansów wynika strata w kwocie
457,31 zł,
- art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. co skutkowało oddaleniem skargi przez Sąd I instancji.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Autor skargi kasacyjnej wywodził, i ż nie było podstaw prawnych do zastosowania metody procentowego udziału kosztów w przychodach z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p.
Niewłaściwie zastosowano art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. w stosunku do kosztów uzyskania przychodów w przypadku prowadzenia wyodrębnionej ewidencji przychodów i kosztów (kraj i filia w Niemczech) oraz możliwości ustalenia kosztów uzyskania przychodów na poszczególne źródła. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. ma zastosowanie wówczas, gdy przedsiębiorca prowadzi działalność opodatkowaną i nieopodatkowaną lub wolną od podatku (np. działalność rolniczą) i dla obu tych działalności prowadzi wspólną (łączną) ewidencję kosztów.
Argumentem przemawiającym także za niewłaściwym zastosowaniem art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. są odrębne uregulowania sposobu rozliczania podatków od dochodu i majątku a mianowicie umowa między Polską a RFN z 18 grudnia 1972 r. w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, która ma, zdaniem spółki, w tym przypadku zastosowanie. Umowa ta nie nakazuje w art. 7 ust. 3 stosowanie metody z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p., jednak zezwala zaliczyć nakłady poniesione dla tego zakładu niezależnie od tego gdzie powstały.
Zdaniem skarżącej, nie można stosować obu norm prawnych, ponieważ w sposób odrębny uregulowały omawiany problem. Przepisy krajowe powinny być dostosowane do standardów umów i w ich duchu powinny być interpretowane i stosowane. Spółka postulowała konieczność zastosowania do stanu faktycznego sprawy art. 17 ust 2 umowy.
Zakwestionowano także stanowisko Sądu I instancji, że filia w Niemczech za 2000 r. osiągnęła dochód w kwocie 52 394,44 zł, co wynikało z zeznania CIT-8 za 2000 r. Otóż skarżąca w swojej skardze do Sądu I instancji wyjaśniała i przedstawiała na rozprawie bilans filii, w którym wykazany jest deficyt w kwocie 225, 22 DEM.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Brak jest dostateczny podstaw do uwzględnienia rozpoznanej skargi kasacyjnej.
Oddalając skargę Sąd I instancji zaaprobował następujące ustalenia i oceny faktyczne oraz immanentnie z nimi związane konstatacje organów podatkowych.
1. zagraniczna filia spółki uzyskała w badanym w sprawie roku podatkowym dochód. 2. spółka zgłosiła z tego tytułu dochody wolne od podatku na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 u.p.d.o.p.
Przypomnieć w tym miejscu – wychodząc poza stan faktyczny sprawy - należy, że wymienione przepisy prawa w rozważanym okresie podatkowym stanowiły, co następuje.
Art. 7 ust. 3 - przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się : pkt 1. przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tego tytułu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku, pkt 2. kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w pkt 1 (......).
Na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 (cyt.) umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zyski położonego za granicą zakładu przedsiębiorstwa mogły zostać natomiast poddane opodatkowaniu w innym aniżeli Polska państwie – stronie przywoływanej umowy, a więc nie podlegały opodatkowaniu na terytorium RP.
3. sporne w sprawie wydatki dotyczyły również zagranicznej filii spółki, tym bardziej, że zakład ten nie posiadał odrębnego zarządu niż spółka, natomiast, na podstawie art. 198 § 1 i art. 201 kodeksu handlowego (Dz. U. z 1934 r., Nr 57, poz. 502 ze zm.) zarząd upoważniony jest do prowadzenia spraw spółki i reprezentacji spółki.
4. sporne wydatki (wynagrodzenia członków zarządu) nie były objęte w kosztach (rachunkowości) zagranicznego zakładu spółki. Zdaniem organów podatkowych i Sądu I instancji dawało to podstawę do zastosowania w sprawie unormowań art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 u.p.d.o.p. w zw. z art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p.
Przywoływany art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. stanowił natomiast, że – jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, których dochód podlega opodatkowaniu oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przychodów przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.
W tym stanie rzeczy zważyć należało, co następuje.
Stan faktyczny zaaprobowany i przyjęty za podstawę orzekania przez Sąd I instancji nie został przez skargę kasacyjną zgodnie z wymogami prawa, to jest prawnie skutecznie zakwestionowany.
Wnoszący skargę kasacyjną przestawił w niej tylko jeden zarzut naruszenia przepisów postępowania zawierający w swej treści przywołanie unormowań art. 141 § 4 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. powiązany ( w uzasadnieniu kasacji) z art. 121 § 2 i art. 188 Ordynacji podatkowej.
Uchybienie regulacji art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, wedle strony, polegać miało na tym, że organy podatkowe nie wyjaśniły jej dostatecznie jasno treści określonych elementów normy art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. Naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej odnosić się natomiast miało do nieuwzględnionego wskazywania przez stronę różnych metod ustalania wynagradzania członków zarządu.
Funkcjonalna interpretacja prawa materialnego w ramach informacji z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej nie mieści się w granicach pojęcia i unormowań swobodnej oceny dowodów. Wskazywanie przez stronę różnych metod prawidłowego, jej zdaniem, określenia wynagrodzeń członków zarządu spółki, i to odnoszone wyłącznie do art. 188 Ordynacji podatkowej, nie wyczerpuje natomiast zagadnienia ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów, którego podstawowymi unormowaniami są niepowołane w skardze kasacyjnej regulacje prawne art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Brak zarzutów kasacyjnych z art. 151 czy też art. 145 § 1 pkt 1lit c p.p.s.a. powiązanych z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne skontrolowanie i ewentualne zweryfikowanie zaaprobowanych przez Sąd I instancji wyników swobodnej oceny dowodów ustalonego w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego sprawy. Podkreślić bowiem w tym miejscu należy, że, na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., poza przypadkami nieważności postępowania sądowego, których w sprawie nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają adekwatne do niej zarzuty kasacyjne, sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z unormowań art. 174 i art. 176 p.p.s.a.
Nie mogło również doprowadzić do wzruszenia bytu prawnego zaskarżonego wyroku podniesienie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia bowiem dostatecznie wymogi i standardy prawne wynikające z przywołanego przepisu. Nie można na jego podstawie natomiast kontrolować konkretnych merytorycznych ocen Sądu I instancji odnośnie poszczególnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, albowiem przepis ten dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia nie zaś oceny dowodów stany faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny.
Brak jest również podstaw do kwestionowania i weryfikowania stanu faktycznego sprawy na podstawie zarzutów kasacyjnych naruszenia prawa materialnego. W art. 174 p.p.s.a. ustawodawca przewidział i uregulował dwie kategorię podstaw kasacyjnych : w obszarze (naruszenia) prawa materialnego oraz przepisów postępowania; utożsamianie ich czy też "zamienne" stosowanie jest prawnie nieuzasadnione. Stan faktyczny w sprawie podatkowej ustalają i oceniają organy podatkowe na podstawie stosownych przepisów procesowych Ordynacji podatkowej, których zastosowanie w administracyjnym postępowaniu podatkowym bada następnie sąd administracyjny stosując odpowiednie przepisy postępowania zawarte w p.p.s.a. Unormowania prawa materialnego nie stanowią więc podstawy ustalenia i oceny faktycznego przedmiotu subsumcji prawa, ale wyłącznie kierunki i punkty odniesienia jej rozważania i realizacji. Dotyczy to również przepisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, które (w szczególności) nie normują : w jaki sposób dane opodatkowanie ma zostać wykazane i udowodnione bądź zweryfikowane w procedurze podatkowej danego państwa – strony umowy.
Z tych powodów, przy niezakwestionowanym skargą kasacyjną stanie faktycznym, zaaprobowanego przez Sąd I instancji zastosowania do niego w postępowaniu podatkowym przepisów prawa materialnego nie można uznać za nieuzasadnione. Ponieść także należy, że możliwość zastosowania w sprawie niniejszej art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p wynika także z ocen prawnych wydanego w niej uprzednio wyroku sądu administracyjnego. W wyroku z dnia 30 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Po 2502/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził (między innymi), że przychody filii podatnika w Niemczech oraz koszty ich uzyskania, zgodnie z art. 7 ust. 3 u.p.d.o.p. nie są uwzględniane przy ustaleniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Potwierdził też możliwość zastosowania art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. w przypadku niewykazania w kosztach działalności zagranicznej filii spornych wydatków. Powyższe oceny prawne są wiążące na podstawie art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że : ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Prawidłowość wykonania dyspozycji art. 153 p.p.s.a. przez Sąd I instancji nie została natomiast zakwestionowana adekwatnym w tym przedmiocie zarzutem kasacyjnym naruszenia wymienionego przepisu.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI