II FSK 710/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. C. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2015. Sprawa dotyczyła możliwości zastosowania ulgi abolicyjnej (art. 27g u.p.d.o.f.) przez marynarza pracującego na statku morskim. Skarżący twierdził, że dochody uzyskał z pracy na statku eksploatowanym przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Singapurze, co powinno pozwolić na zastosowanie ulgi. Sąd pierwszej instancji (WSA w Gdańsku) oddalił skargę, a NSA w wyroku z dnia 30 stycznia 2025 r. również oddalił skargę kasacyjną. Kluczowym argumentem NSA było stwierdzenie, że skarżący nie wykazał spełnienia wszystkich przesłanek z art. 15 ust. 3 Umowy między RP a Singapurem, w szczególności nie udowodnił, że faktyczny zarząd statkiem sprawowany był przez podmiot z Singapuru. Z akt sprawy wynikało, że statek był wyczarterowany brazylijskiej spółce, a właściciel był spółką z Malezji. NSA podkreślił, że eksploatacja statku nie jest tożsama z własnością czy zarządem technicznym, a decydujące jest miejsce faktycznego zarządu. W związku z niespełnieniem przesłanek do zastosowania umowy z Singapurem, brak było podstaw do zastosowania ulgi abolicyjnej. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, uznając, że organy działały zgodnie z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów faktycznego zarządu statkiem dla celów stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i ulgi abolicyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej marynarzy pracujących na statkach czarterowanych przez podmioty zagraniczne, gdzie kluczowe jest udowodnienie miejsca faktycznego zarządu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dochody z pracy najemnej na statku morskim, wyczarterowanym spółce zagranicznej, podlegają opodatkowaniu w Polsce z zastosowaniem ulgi abolicyjnej, jeśli faktyczny zarząd statkiem sprawuje podmiot z państwa, z którym Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ulga abolicyjna nie ma zastosowania, jeśli skarżący nie udowodnił, że faktyczny zarząd statkiem sprawuje podmiot z państwa, z którym Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, a statek jest wyczarterowany innemu podmiotowi.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia wszystkich przesłanek z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Singapurem, w szczególności nie udowodnił faktycznego zarządu statkiem przez singapurską spółkę. Statek był wyczarterowany brazylijskiej spółce, co wykluczyło zastosowanie ulgi abolicyjnej.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji (art. 141 § 4 p.p.s.a.) stanowi podstawę do uchylenia wyroku, jeśli uzasadnienie zawierało stan sprawy, podstawę prawną i wyjaśnienie stanowiska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli Sąd pierwszej instancji wskazał stan faktyczny, uzasadnił swoje stanowisko i odniósł się do zarzutów skargi, a strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem, nie jest to naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej, zawierało stan sprawy i motywy rozstrzygnięcia, a zarzuty strony dotyczące odmiennej interpretacji nie stanowiły podstawy do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przepisy (36)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27g § 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ulga abolicyjna ma zastosowanie do określenia wysokości podatku należnego za dany rok podatkowy wykazywanego w zeznaniu rocznym, a nie do zaliczek.
u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 9 i 9a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda odliczenia proporcjonalnego od podatku dochodowego zapłaconego za granicą.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu art. 15 § ust. 3
Warunki zastosowania umowy do dochodów z pracy na statku morskim.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Metoda wyłączenia z progresją.
u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nieograniczony obowiązek podatkowy dla osób mających miejsce zamieszkania w RP.
u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja miejsca zamieszkania w RP (centrum interesów osobistych lub gospodarczych, pobyt dłuższy niż 183 dni).
u.p.d.o.f. art. 4a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Stosowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
O.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario).
O.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Działanie organów na podstawie przepisów prawa.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Swobodna ocena dowodów.
O.p. art. 233 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
O.p. art. 235
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu odwoławczego.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pierwszeństwo ratyfikowanych umów międzynarodowych.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pierwszeństwo ratyfikowanych umów międzynarodowych nad ustawą.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów podatkowych.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz dyskryminacji.
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek przestrzegania prawa.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródła prawa powszechnie obowiązującego.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Elementy konstrukcyjne podatku.
Kodeks morski art. 7
Definicja armatora.
Konwencja o pracy na morzu art. 2I § lit. j
Definicja armatora.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 19 ust 1 i 2 TUE w zw. z art. 47 K.P. UE w zw. z art. 2 i 6 TUE w zw. z art. 91 Konstytucji - naruszenie zasad praworządności, prawa człowieka, równości UE). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 19 TUE w związku z art. 6 w związku z art. 13 i 14 EKPC w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji - naruszenie prawa do rzetelnego postępowania, prawa do obrony, prawa do postępowania w rozsądnym terminie). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 41 K.P. UE w zw. z art. 6 K.D.P.A. w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji - naruszenie prawa do dobrej administracji). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 26-31 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów w zw. z umową z Singapurem w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji - niestosowanie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 1 protokołu 1 EKPC w zw. z art. 14 EKPC w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji - odebranie prawa do ulgi abolicyjnej). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. […]
Godne uwagi sformułowania
miejsce faktycznego zarządu nad statkiem • podmiotu eksploatującego statek, o którym mowa w art. 15 ust. 3 Konwencji, nie można utożsamiać wyłącznie z pracodawcą zagranicznym skarżącego lub armatorem statku • Działalność żeglugowa w transporcie morskim obecnie cechuje się, w zasadzie powszechnym, rozdzieleniem kwestii właścicielskich (armatorskich), nadzoru technicznego, zarządu operacyjnego obejmującego kwestie m.in. zatrudnienia załogi, czy załadunku i rozładunku. • zasada in dubio pro tributario jest jedną z dyrektyw wykładni prawa i ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy interpretacja przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej kontekstów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Beata Cieloch
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów faktycznego zarządu statkiem dla celów stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i ulgi abolicyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej marynarzy pracujących na statkach czarterowanych przez podmioty zagraniczne, gdzie kluczowe jest udowodnienie miejsca faktycznego zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii podatkowych związanych z pracą za granicą, umowami międzynarodowymi i specyfiką branży morskiej, co jest interesujące dla prawników i osób pracujących w tej branży.
“Praca na statku za granicą: Kiedy ulga abolicyjna może Cię ominąć?”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.