II FSK 705/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną M. M. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. Istotą sporu była możliwość skorzystania przez skarżącego z ulgi mieszkaniowej określonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w odniesieniu do spłaty kredytu zaciągniętego na zakup sprzedawanej nieruchomości. Sąd pierwszej instancji uznał, że podatnik nie ma prawa do zwolnienia, jeśli spłata dotyczy kredytu zaciągniętego na sprzedaną nieruchomość, a nie na nabycie innej. Podkreślono, że uwzględnienie tych wydatków jako celu mieszkaniowego oznaczałoby dwukrotne odliczenie tych samych wydatków, co jest sprzeczne z art. 21 ust. 30 u.p.d.o.f. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej. Argumentował, że spłata odsetek od kredytu zaciągniętego na zakup zbywanej nieruchomości powinna być uznana za wydatek na cele mieszkaniowe, a także że część kredytu przeznaczona na wykończenie lokalu również powinna być objęta zwolnieniem. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i organów podatkowych. Sąd wskazał, że celem ulgi mieszkaniowej jest wspieranie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych poprzez inwestycje w nowe nieruchomości, a nie spłatę kredytu zaciągniętego na sprzedaną nieruchomość, zwłaszcza gdy te same wydatki zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Podkreślono, że nowelizacja z 2022 r. (art. 21 ust. 30a u.p.d.o.f.) nie ma zastosowania do stanów faktycznych sprzed jej wejścia w życie, a interpretacja ogólna Ministra Finansów nie może być stosowana w sytuacji, gdy podatnik już skorzystał z możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Sąd powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające tę interpretację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej interpretacji ulgi mieszkaniowej w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego na sprzedaną nieruchomość oraz wyłączenia stosowania przepisów przejściowych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2021 r. i nie uwzględnia zmian wprowadzonych od 1 stycznia 2022 r. w zakresie spłaty kredytu zaciągniętego na zbywaną nieruchomość, chyba że podatnik nie uwzględnił tych wydatków w kosztach uzyskania przychodu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości, wraz z odsetkami, może być uznana za wydatek poniesiony na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a u.p.d.o.f., kwalifikujący do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów, jeśli te same wydatki zostały już uwzględnione w kosztach uzyskania przychodu lub jeśli celem nie jest nabycie innej nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem ulgi mieszkaniowej jest wspieranie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych poprzez inwestycje w nowe nieruchomości, a nie spłatę kredytu zaciągniętego na sprzedaną nieruchomość. Ponadto, uwzględnienie tych wydatków jako kosztów uzyskania przychodu i jednocześnie jako wydatków na cele mieszkaniowe prowadziłoby do dwukrotnego obniżenia ciężaru podatkowego, co jest sprzeczne z zasadami prawa podatkowego.
Czy przepis art. 21 ust. 30a u.p.d.o.f. (wprowadzony od 2022 r.) może być stosowany do stanów faktycznych zaistniałych przed jego wejściem w życie, w tym do spłaty kredytu zaciągniętego na zbywaną nieruchomość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowelizacja wprowadzająca art. 21 ust. 30a u.p.d.o.f. nie zawiera przepisu przejściowego pozwalającego na stosowanie go do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 2022 r.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił brak przepisu przejściowego w ustawie nowelizującej, który umożliwiałby retroaktywne stosowanie art. 21 ust. 30a u.p.d.o.f. do sytuacji sprzed jego wejścia w życie.
Czy interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 1 kwietnia 2022 r. może być podstawą do zastosowania ulgi mieszkaniowej do spłaty kredytu zaciągniętego na zbywaną nieruchomość w sytuacji, gdy podatnik już uwzględnił te wydatki w kosztach uzyskania przychodu?
Odpowiedź sądu
Nie, interpretacja ogólna nie może być stosowana w sytuacji, gdy podatnik już skorzystał z możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu, a także gdy sąd orzeka na podstawie wcześniejszego stanu prawnego i orzecznictwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja ogólna, choć korzystna dla podatników, nie może być stosowana w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami i wcześniejszym orzecznictwem, szczególnie gdy podatnik już skorzystał z innych form obniżenia zobowiązania podatkowego.
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie z podatku dochodowego dochodów ze sprzedaży nieruchomości, jeśli przychód zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe w określonym terminie.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25 pkt 1 lit. a i d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja wydatków na własne cele mieszkaniowe, obejmująca m.in. nabycie, budowę, remont nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25 pkt 2 lit. i
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja wydatków na własne cele mieszkaniowe, obejmująca spłatę kredytu (pożyczki) i odsetek zaciągniętych na cele określone w pkt 1.
u.p.d.o.f. art. 30e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Opodatkowanie dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustalanie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 30a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Rozszerzenie definicji wydatków na cele mieszkaniowe o spłatę kredytu zaciągniętego w związku ze zbywaną nieruchomością (obowiązujące od 1 stycznia 2022 r.).
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 30
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wyłączenie stosowania zwolnienia, jeśli wydatki zostały już uwzględnione w kosztach uzyskania przychodu lub innych ulgach.
O.p. art. 187 § par 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
O.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario).
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego lub proceduralnego).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego nad decyzją.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu administracyjnego do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości nie jest wydatkiem na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów, jeśli te same wydatki zostały już uwzględnione w kosztach uzyskania przychodu. • Celem ulgi mieszkaniowej jest wspieranie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych poprzez inwestycje w nowe nieruchomości, a nie spłatę kredytu zaciągniętego na sprzedaną nieruchomość. • Zastosowanie art. 21 ust. 30a u.p.d.o.f. do stanów faktycznych sprzed jego wejścia w życie jest niedopuszczalne z uwagi na brak przepisu przejściowego.
Odrzucone argumenty
Spłata kredytu i odsetek od kredytu zaciągniętego na zakup sprzedanej nieruchomości powinna być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe. • Część kredytu przeznaczona na wykończenie sprzedanego lokalu mieszkalnego również powinna być objęta zwolnieniem podatkowym. • Interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 1 kwietnia 2022 r. powinna być stosowana do stanu faktycznego sprawy.
Godne uwagi sformułowania
spłata kredytu i odsetek, zaciągniętego na sprzedaną nieruchomość nie jest celem mieszkaniowym • dwukrotne odliczenie tych samych wydatków • nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Beata Cieloch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej interpretacji ulgi mieszkaniowej w kontekście spłaty kredytu zaciągniętego na sprzedaną nieruchomość oraz wyłączenia stosowania przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2021 r. i nie uwzględnia zmian wprowadzonych od 1 stycznia 2022 r. w zakresie spłaty kredytu zaciągniętego na zbywaną nieruchomość, chyba że podatnik nie uwzględnił tych wydatków w kosztach uzyskania przychodu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi podatkowej, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące spłaty kredytów hipotecznych w kontekście sprzedaży nieruchomości. Jest to temat interesujący dla wielu podatników i doradców podatkowych.
“Ulga mieszkaniowa: Czy spłata kredytu za sprzedany dom nadal się liczy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.