II FSK 705/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez NSA dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Izby Skarbowej w G. o umorzeniu postępowania w sprawie uzupełnienia decyzji przyznającej ulgę uczniowską. Wniosek o przyznanie ulgi złożyła jedna ze wspólniczek spółki cywilnej, Irena W.-K., jednak pozostali wspólnicy domagali się przyznania ulgi proporcjonalnie dla każdego z nich. Organy podatkowe i sąd pierwszej instancji uznały, że postępowanie zostało wszczęte tylko na wniosek Ireny W.-K. i nie można go uzupełnić na rzecz pozostałych wspólników, którzy nie byli stronami tego postępowania. NSA w uzasadnieniu podkreślił, że zgodnie z art. 27c ust. 12 ustawy o PIT, ulga uczniowska przysługuje wspólnikom proporcjonalnie do ich udziału w dochodach spółki, co wyłącza zasadę solidarności wierzycieli i konieczność wspólnego udziału w postępowaniu. Kluczowe było to, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek tylko jednego wspólnika, a pozostali nie złożyli odrębnych wniosków. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i konstytucyjnych były bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi uczniowskiej dla wspólników spółek cywilnych oraz definicji strony postępowania podatkowego.
Dotyczy stanu prawnego z 1997 roku i specyfiki spółki cywilnej. Nowsze przepisy mogą inaczej regulować te kwestie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek jednego ze wspólników spółki cywilnej o przyznanie ulgi uczniowskiej wszczyna postępowanie, w którym pozostali wspólnicy również powinni być uznani za strony i otrzymać ulgę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie powinno być wszczęte na wniosek każdego wspólnika z osobna, a zasada proporcjonalnego udziału w uldze wyłącza tych, którzy nie złożyli indywidualnego wniosku.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zasada proporcjonalnego udziału wspólników w uldze uczniowskiej (art. 27c ust. 12 updof) wyłącza zasadę solidarności wierzycieli i konieczność wspólnego udziału w postępowaniu. Kluczowe jest złożenie indywidualnego wniosku przez każdego wspólnika, który chce skorzystać z ulgi.
Czy organy podatkowe miały obowiązek pouczenia wspólników o możliwości złożenia odrębnego wniosku o ulgę uczniowską, jeśli postępowanie zostało wszczęte na wniosek tylko jednego z nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek informacyjny organu podatkowego odnosi się wyłącznie do stron postępowania, a wspólnicy, którzy nie złożyli wniosku, nie byli stronami w tym konkretnym postępowaniu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że obowiązek informacyjny organu podatkowego (art. 121 Ordynacji podatkowej) odnosi się tylko do stron postępowania. Ponieważ pozostali wspólnicy nie złożyli wniosku, nie byli stronami postępowania wszczętego przez Irenę W.-K., a zatem organ nie miał obowiązku ich informowania.
Przepisy (25)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27c § ust. 1-2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ulga uczniowska przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, w tym wspólnikom spółki cywilnej, zatrudniającym uczniów. W przypadku spółki, ulga przysługuje wspólnikom proporcjonalnie do ich udziału w dochodach spółki.
u.p.d.o.f. art. 27c § ust. 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
W przypadku działalności prowadzonej w formie spółki, ulga uczniowska przysługuje wspólnikom proporcjonalnie do ich udziału w dochodach spółki.
ord. pod. art. 213 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Uzupełnienie decyzji może dotyczyć rozstrzygnięcia, prawa odwołania, wniesienia powództwa lub skargi, albo sprostowania pouczenia. Uzupełnienie w zakresie podmiotowym może mieć miejsce, gdy organ nie orzekł co do żądań innych stron postępowania.
ord. pod. art. 133
Ordynacja podatkowa
Definiuje status strony postępowania podatkowego.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. b i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
ord. pod. art. 165 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu.
ord. pod. art. 165 § par. 3
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania, gdy w sprawie powinno występować więcej niż jedna strona.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 14 § par. 14
Wniosek o przyznanie ulgi uczniowskiej powinien być złożony w terminie jednego miesiąca od daty egzaminu.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 12 § ust. 3
k.c. art. 863
Kodeks cywilny
Wspólność łączna wspólników spółki cywilnej.
k.c. art. 864
Kodeks cywilny
Solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki.
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § par. 1
Przejście spraw do właściwości WSA i stosowanie przepisów p.p.s.a.
ustawa o NSA art. 33 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.
ustawa o NSA art. 59
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Możliwość odpowiedniego stosowania przepisów Kpa do postępowania przed NSA.
k.p.a. art. 64 § par. 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzupełnienie braków formalnych podania.
k.p.a. art. 121 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.
k.p.a. art. 123 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa.
k.p.c. art. 75
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 195
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 196
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 510
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada proporcjonalnego udziału wspólników w uldze uczniowskiej wyłącza możliwość żądania jej przez wspólników, którzy nie złożyli indywidualnego wniosku. • Obowiązek informacyjny organów podatkowych dotyczy wyłącznie stron postępowania.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe naruszyły przepisy Kpa i Konstytucji RP, nie pouczając wspólników o możliwości złożenia odrębnego wniosku o ulgę. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 par. 4 p.p.s.a. przez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy. • Naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy o NSA przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. • Naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 2, 20, 32, 45, 65 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia sprawy było to, czy w postępowaniu wszczętym na skutek żądania zgłoszonego przez Irenę W.-K. stronami postępowania powinni być też pozostali wspólnicy spółki cywilnej • zasada proporcjonalnego udziału wspólników spółki cywilnej i partycypowania w podziale ulgi uczniowskiej wyłączała tych wspólników z postępowania, którzy nie złożyli żądania • obowiązek informacyjny [...] zawsze odnosi się on wyłącznie do strony postępowania
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący
Stefan Babiarz
sprawozdawca
Andrzej Grzelak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi uczniowskiej dla wspólników spółek cywilnych oraz definicji strony postępowania podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1997 roku i specyfiki spółki cywilnej. Nowsze przepisy mogą inaczej regulować te kwestie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej dla przedsiębiorców ulgi podatkowej i precyzyjnej interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście spółek cywilnych. Pokazuje, jak ważne jest indywidualne działanie i składanie wniosków.
“Ulga uczniowska w spółce cywilnej: czy wniosek jednego wspólnika wystarczy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.