II FSK 704/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-20
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyCITwekselpapier wartościowyinterpretacja podatkowazyski kapitałoweprzychody

NSA orzekł, że weksel jest papierem wartościowym w rozumieniu ustawy o CIT, a odsetki od niego stanowią przychód z zysków kapitałowych.

Spółka zaskarżyła interpretację podatkową, twierdząc, że weksel nie jest papierem wartościowym w rozumieniu ustawy o CIT, a odsetki od niego nie powinny być zaliczane do zysków kapitałowych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, uznał, że weksel jest papierem wartościowym, a odsetki od niego stanowią przychód z zysków kapitałowych, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.) w zakresie uznania weksla za papier wartościowy. Spółka argumentowała, że weksel nie jest papierem wartościowym w rozumieniu u.p.d.o.p., powołując się na definicję z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (u.o.i.f.), do której odsyła ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.). Sąd pierwszej instancji oddalił skargę spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę kasacyjną, uznał, że brak odesłania w u.p.d.o.p. do definicji z u.o.i.f. jest świadomą decyzją ustawodawcy. Sąd stwierdził, że pojęcie papierów wartościowych na gruncie u.p.d.o.p. obejmuje nie tylko te zdefiniowane w u.o.i.f., ale także inne, w tym weksle uregulowane w prawie wekslowym. W konsekwencji, odsetki od weksli zostały zaliczone do przychodów z zysków kapitałowych, a skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, weksel jest papierem wartościowym w rozumieniu ustawy o CIT, a odsetki od niego stanowią przychód z zysków kapitałowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak odesłania w ustawie o CIT do definicji papierów wartościowych z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi jest świadomą decyzją ustawodawcy. Pojęcie papierów wartościowych na gruncie ustawy o CIT obejmuje również weksle.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.p. art. 7b § 1 pkt 6 lit. b)

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Pojęcie 'papierów wartościowych' na gruncie u.p.d.o.p. obejmuje także weksle, a odsetki od nich stanowią przychód z zysków kapitałowych.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 1 pkt 1 lit. c)

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 11

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.o.i.f. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe

Argumenty

Odrzucone argumenty

Weksel nie jest papierem wartościowym na gruncie u.p.d.o.p., a odsetki od niego powinny być zaliczane do innych źródeł przychodów.

Godne uwagi sformułowania

nie było to "przeoczenie legislacyjne", lecz świadoma decyzja ustawodawcy podział źródeł przychodów na gruncie u.p.d.o.f. oraz u.p.d.o.p., bo przecież w tym kontekście występuje pojęcie papierów wartościowych, nie jest tożsamy i tym samym różne również mogą być definicje papierów wartościowych na gruncie obu ustaw. papiery wartościowe, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b) u.p.d.o.p., obejmują swoim zakresem znaczeniowym, nie tylko papiery wartościowe zdefiniowane na gruncie u.o.i.f., ale także pozostałe papiery wartościowe unormowane w innych ustawach, w tym także w prawie wekslowym.

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący sprawozdawca

Antoni Hanusz

członek

Alicja Polańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia papierów wartościowych na gruncie ustawy o CIT, w tym weksli, oraz kwalifikacja odsetek od nich jako przychodu z zysków kapitałowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu ustawy o CIT i może być stosowane w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacyjnej w podatku CIT, która ma bezpośrednie przełożenie na sposób rozliczania przychodów z instrumentów finansowych, takich jak weksle.

Weksel to papier wartościowy! NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla podatku CIT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 704/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Polańska
Antoni Hanusz
Jerzy Płusa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1139/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-10
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 865
art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b)
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Płusa (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Antoni Hanusz Sędzia del. WSA Alicja Polańska Protokolant Wojciech Zagórski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S.A. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1139/20 w sprawie ze skargi J. S.A. z siedzibą w Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 marca 2020 r. nr 0114-KDIP2-2.4010.571.2019.2. podatku dochodowego od osób prawnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. S.A. z siedzibą w Z. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1139/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S.A. z siedzibą w Z. (dalej jako "Spółka") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 marca 2020 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych (treść uzasadnienia ww. wyroku oraz innych wyroków sądów administracyjnych powołanych w niniejszym uzasadnieniu dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W skardze kasacyjnej Spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego:
- art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 865, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.p.", poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że weksel na gruncie u.p.d.o.p. jest papierem wartościowym i w konsekwencji uznanie, że przychody z tytułu odsetek od weksli będą zaliczane do przychodów z zysków kapitałowych, o których mowa w art. 7b u.p.d.o.p., podczas gdy prawidłowo należało uznać, że weksel nie jest papierem wartościowym na gruncie u.p.d.o.p., zatem przychody z tytułu odsetek od weksli powinny być zaliczane do innych źródeł przychodów.
W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej interpretacji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b) u.p.d.o.p., którego to przepisu dotyczy jedyny zarzut tej skargi, a ściślej rzecz biorąc kwestia, czy w użytym w tym przepisie pojęciu "papierów wartościowych" mieści się także weksel, jak twierdził w zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej i co zostało zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, czy też nie - jak dowodzi Spółka. Konsekwencją wyboru jednej z ww. możliwości jest przyporządkowanie przychodów uzyskiwanych przez Spółkę z tytułu odsetek wypłacanych jej przez wystawców przyjętych przez nią weksli, do określonego źródła przychodów.
W swojej argumentacji Spółka przede wszystkim postuluje zastosowanie wykładni systemowej i wskazuje na rozwiązania prawne przyjęte w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f." W ustawie tej, odmiennie niż na gruncie u.p.d.o.p., zawarto w art. 5a pkt 11 definicję legalną pojęcia "papiery wartościowe" poprzez odesłanie do definicji tego pojęcia sformułowanej w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 2286, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.o.i.f." Niesporne jest przy tym, bo wynika to wprost z art. 1 ust. 2 u.o.i.f., że nie obejmuje ona swoim zakresem weksli, które uregulowane są w ustawie z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 160, z późn. zm.).
Zdaniem Spółki, jeżeli chodzi o rozumienie pojęcia "papierów wartościowych" na gruncie u.p.d.o.p. (art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b), należałoby sięgnąć do aktu prawnego, który przynależy do tej samej gałęzi prawa, a więc u.p.d.o.f. i na zasadzie analogii zastosować rozwiązanie prawne wynikające z tej ostatniej ustawy, czyli odesłanie do definicji papierów wartościowych z art. 3 pkt 1 u.o.i.f.
Jednakże z faktu, że w przepisach u.p.d.o.f. takie odesłanie się znalazło, natomiast w przepisach u.p.d.o.p. już nie oraz mając na względzie istotność tego zagadnienia, z dużo większym przekonaniem wnioskować można, że nie było to "przeoczenie legislacyjne", lecz świadoma decyzja ustawodawcy. Gdyby ustawodawca chciał przyjąć w obu ustawach tożsame rozwiązanie, to niewątpliwie by to uczynił. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, podział źródeł przychodów na gruncie u.p.d.o.f. oraz u.p.d.o.p., bo przecież w tym kontekście występuje pojęcie papierów wartościowych, nie jest tożsamy i tym samym różne również mogą być definicje papierów wartościowych na gruncie obu ustaw.
Trafne jest więc stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz Sądu pierwszej instancji, że papiery wartościowe, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b) u.p.d.o.p., obejmują swoim zakresem znaczeniowym, nie tylko papiery wartościowe zdefiniowane na gruncie u.o.i.f., ale także pozostałe papiery wartościowe unormowane w innych ustawach, w tym także w prawie wekslowym.
Pogląd, że przy ustaleniu zakresu znaczeniowego "papierów wartościowych" na gruncie u.p.d.o.p. nie należy ograniczać się do definicji z art. 3 pkt 1 u.o.i.f., do którego odsyła art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f., wyrażony także został przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2022 r. sygn. akt II FSK 1013/20. Wyrokiem tym uchylony został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2019 r., na który to wyrok powoływała się Spółka w skardze kasacyjnej.
W ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowana została jeszcze dalej idąca teza, że "skoro w art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b) u.p.d.o.p. ustawodawca odwołał się do pojęcia papierów wartościowych, bez dalszego jego dookreślenia, uznać należy, że pod pojęciem tym należy rozumieć zarówno papiery wartościowe nazwane, których emisję uregulowano w przepisach szczególnych, jak i papiery wartościowe nienazwane, wyemitowane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego."
Weksel jest instytucją prawną szczegółowo określoną w przepisach ustawy Prawo wekslowe. Dokument ten, o czym mowa również w skardze kasacyjnej, może pełnić różne funkcje. Okoliczność, że jak wskazuje Spółka w okolicznościach opisanego przez nią we wniosku stanu faktycznego weksel trzeci (określeniem takim ustawa Prawo wekslowe się nie posługuje) pełni tylko jedną z tych funkcji, nie oznacza, jak niezasadnie argumentuje Spółka, że w takim przypadku weksel taki nie może być zaklasyfikowany jako papier wartościowy, o którym mowa w ustawie Prawo wekslowe.
Mając na uwadze powyższe, za niezasadny uznać należy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b) u.p.d.o.p.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI