II FSK 702/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. R. (następcy prawnego R. R.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym zasad postępowania dowodowego, zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasady prawdy obiektywnej. Kwestionowano sposób ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe, w szczególności brak uwzględnienia 40-letniego stażu pracy i emerytury podatnika oraz dochodów jego zmarłej małżonki. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów opodatkowanych lub nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku, który musi uprawdopodobnić ich uzyskanie. W ocenie NSA, podatnik nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił faktu zgromadzenia oszczędności na zakup lokalu mieszkalnego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że ustalenia faktyczne organów podatkowych zasługują na aprobatę, a zarzuty naruszenia przepisów procesowych i materialnych są bezpodstawne. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w zakresie ciężaru dowodu w sprawach o dochody z nieujawnionych źródeł, w szczególności w kontekście uprawdopodobnienia posiadania oszczędności gromadzonych poza systemem bankowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który twierdził, że posiadał znaczne oszczędności poza systemem bankowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik uprawdopodobnił posiadanie środków finansowych na zakup nieruchomości, jeśli twierdzi, że pochodzą one z wieloletnich oszczędności gromadzonych poza systemem bankowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił faktu zgromadzenia oszczędności w kwocie umożliwiającej zakup lokalu mieszkalnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest dowodów na wieloletnie oszczędzanie poza systemem bankowym, a twierdzenia podatnika o trybie życia i dochodach nie zostały poparte żadnymi racjonalnymi argumentami ani dowodami.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ podatkowy (np. zasady prawdy obiektywnej, zaufania obywateli) miało wpływ na wynik sprawy, jeśli stan faktyczny został prawidłowo ustalony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów procesowych uznano za bezpodstawne, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek organu do wyjaśnienia stanu faktycznego nie jest nieograniczony, a ciężar dowodu w zakresie pokrycia wydatków spoczywa na podatniku.
Czy organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, jeśli utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że przeprowadził własne ustalenia?
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie, dokonał własnych ustaleń i oceny dowodów, co nie narusza zasady dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił podatek w niższej wysokości, co świadczy o merytorycznym rozpoznaniu sprawy.
Przepisy (25)
Główne
o.p. art. 233 § 1 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 25b § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25d
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 25e
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 16 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 25g § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 121, 122, 191 o.p. poprzez wybiórcze i nierzetelne ustalenia faktyczne. • Naruszenie art. 122, 180, 187 o.p. poprzez niekompletne ustalenie dochodów. • Naruszenie art. 127 o.p. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie obowiązku oceny całego materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (u.p.d.o.f.) poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu w zakresie wykazania przychodów opodatkowanych lub przychodów nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa bowiem na podatniku. • Podatnik nie musi udowodnić uzyskania nieopodatkowanych przychodów, ale musi uprawdopodobnić ich uzyskanie. • Warunek "uprawdopodobnienia" nie może jednak zostać zrealizowany przez gołosłowne, niepoparte żadną racjonalną argumentacją twierdzenia strony. • Okoliczność oszczędzania znacznych środków przez kilkadziesiąt lat (stanowiących praktycznie oszczędności całego życie) całkowicie poza systemem bankowym w praktyce uniemożliwia udowodnienie (uprawdopodobnienie) faktu dokonywania takich oszczędności.
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący
Jerzy Płusa
sędzia
Renata Kantecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie ciężaru dowodu w sprawach o dochody z nieujawnionych źródeł, w szczególności w kontekście uprawdopodobnienia posiadania oszczędności gromadzonych poza systemem bankowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który twierdził, że posiadał znaczne oszczędności poza systemem bankowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania dochodów nieujawnionych i pokazuje, jak trudne jest udowodnienie posiadania oszczędności, zwłaszcza tych gromadzonych poza systemem bankowym.
“Czy można udowodnić posiadanie fortuny ukrytej w skarpecie? NSA wyjaśnia, jak udowodnić pochodzenie pieniędzy na zakup nieruchomości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.