II FSK 7/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Mariusza M. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych ze sprzedaży prawa wieczystego użytkowania gruntu. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja momentu nabycia i zbycia tego prawa oraz jego opodatkowanie. Sąd pierwszej instancji, a następnie NSA, uznały, że moment przeniesienia prawa użytkowania wieczystego należy określać zgodnie z przepisami prawa rzeczowego (Kodeks cywilny), w szczególności art. 237 Kc, który odsyła do przepisów o przeniesieniu własności nieruchomości. Wymagana jest forma aktu notarialnego (art. 158 Kc), a jej niezachowanie skutkuje nieważnością czynności (art. 73 par. 2 Kc). Sąd ustalił, że nabycie prawa nastąpiło w dniu 23 czerwca 1995 r. (akt notarialny), a zbycie w dniu 9 kwietnia 1999 r. (również akt notarialny). Ponieważ zbycie nastąpiło przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia, przychód podlegał opodatkowaniu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że jasny tekst prawny nie wymaga interpretacji, a odwołanie do definicji nabycia z ustawy o VAT było nieporozumieniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu nabycia i zbycia prawa użytkowania wieczystego dla celów podatkowych, wymóg formy aktu notarialnego, opodatkowanie sprzedaży tego prawa przed upływem 5 lat od nabycia.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia i zbycia prawa użytkowania wieczystego gruntu przez osobę fizyczną, niebędącej działalnością gospodarczą. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o PIT.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy ustalić moment nabycia i zbycia prawa użytkowania wieczystego gruntu na potrzeby opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Moment nabycia i zbycia prawa użytkowania wieczystego gruntu należy określać zgodnie z normami prawa rzeczowego zawartymi w Kodeksie cywilnym, z uwzględnieniem wymogu formy aktu notarialnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że do przeniesienia użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości (art. 237 Kc). Wymagana jest forma aktu notarialnego (art. 158 Kc), a jej brak skutkuje nieważnością czynności (art. 73 par. 2 Kc). Nabycie nastąpiło z chwilą zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, a nie z chwilą wpłaty czy innych czynności cywilnoprawnych.
Czy sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na bezpośrednim brzmieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, który jednoznacznie stanowi, że sprzedaż nieruchomości lub praw majątkowych, w tym prawa wieczystego użytkowania gruntów, przed upływem wskazanego terminu, jest źródłem przychodu.
Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego (np. art. 123 Ordynacji podatkowej) przez organ odwoławczy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uchybienie proceduralne nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że nawet jeśli nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, to nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy nie przeprowadzał czynności dowodowych, a kluczowe dla sprawy były daty czynności prawnych, które były bezsporne. Strona nie została pozbawiona wpływu na rozstrzygnięcie.
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 237
Kodeks cywilny
Do przeniesienia użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Sprzedaż prawa wieczystego użytkowania gruntu przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego nabycia stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu.
k.c. art. 237
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pomocnicze
k.c. art. 73 § § 1
Kodeks cywilny
Niezachowanie formy aktu notarialnego przy przeniesieniu użytkowania wieczystego skutkuje nieważnością czynności prawnej.
k.c. art. 155 § par. 1
Kodeks cywilny
Określa moment przeniesienia własności nieruchomości.
k.c. art. 158
Kodeks cywilny
Określa formę czynności prawnej przenoszącej własność nieruchomości (akt notarialny), co ma zastosowanie do przeniesienia użytkowania wieczystego.
u.p.d.o.f. art. 28 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 ust. 1c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchybienie proceduralne może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wtedy, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 73 § par. 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
k.c. art. 155 § par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
k.c. art. 158
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
u.p.d.o.f. art. 28 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
o.p. art. 123 § par. 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego nabycia stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu. • Moment nabycia i zbycia prawa użytkowania wieczystego należy określać zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, wymagającymi formy aktu notarialnego.
Odrzucone argumenty
Sąd błędnie posiłkował się przepisami prawa cywilnego przy definiowaniu pojęcia 'nabycie' w prawie podatkowym. • Naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez organy obu instancji. • Niedostateczna wnikliwość postępowania co do kwalifikacji przychodu ze sprzedaży naniesień.
Godne uwagi sformułowania
Moment przeniesienia prawa użytkowania wieczystego również w prawie podatkowym musi być określony zgodnie z normami prawa rzeczowego, zawartymi w Księdze drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. • Do przeniesienia użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości. • Przeniesienie własności, a zatem także przeniesienie użytkowania wieczystego, powinno nastąpić w formie aktu notarialnego. • Jasny tekst nie wymaga interpretacji.
Skład orzekający
Jerzy Rypina
przewodniczący-sprawozdawca
Edyta Anyżewska
członek
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu nabycia i zbycia prawa użytkowania wieczystego dla celów podatkowych, wymóg formy aktu notarialnego, opodatkowanie sprzedaży tego prawa przed upływem 5 lat od nabycia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia i zbycia prawa użytkowania wieczystego gruntu przez osobę fizyczną, niebędącej działalnością gospodarczą. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o PIT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podatkowego związanego z obrotem nieruchomościami i prawami rzeczowymi, które może być niejasne dla wielu podatników. Wyjaśnia, kiedy faktyczne nabycie prawa następuje w świetle prawa cywilnego i podatkowego.
“Kiedy sprzedaż prawa do gruntu naprawdę kosztuje Cię podatek? Kluczowa interpretacja NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.