II FSK 683/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012. Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo znacznego przekroczenia terminów postępowania, opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od organu, takich jak złożoność sprawy i obszerność materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu. Sąd podkreślił, że organ nie wykazał w sposób przekonujący, iż opóźnienie w postępowaniu podatkowym nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego lub z przyczyn leżących po stronie strony. Samo stwierdzenie złożoności sprawy i konieczności przeprowadzenia dowodów nie jest wystarczające do usprawiedliwienia przedłużenia postępowania ponad ustawowe terminy i naliczania odsetek za zwłokę. Sąd wskazał, że organ odwoławczy musi szczegółowo uzasadnić, które czynności i z jakiej przyczyny spowodowały przedłużenie postępowania, a także ocenić postawę podatnika. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wadliwego naliczania odsetek za zwłokę w przypadku przekroczenia terminów postępowania podatkowego, gdy organ nie wykaże przyczyn niezależnych od siebie.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odsetek za zwłokę i terminów postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opóźnienie w wydaniu decyzji podatkowej, wynikające ze złożoności sprawy i konieczności przeprowadzenia dowodów, uzasadnia naliczanie odsetek za zwłokę, jeśli organ nie wykazał przyczyn niezależnych od siebie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo stwierdzenie złożoności sprawy i konieczności przeprowadzenia dowodów nie jest wystarczające do usprawiedliwienia przedłużenia postępowania ponad ustawowe terminy i naliczania odsetek za zwłokę. Organ musi wykazać konkretne, niezależne od siebie przyczyny opóźnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ nie wykazał w sposób przekonujący, iż opóźnienie w postępowaniu podatkowym nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego. Samo wyliczenie czynności procesowych nie usprawiedliwia długotrwałości postępowania. Organ musi szczegółowo uzasadnić, które czynności i z jakiej przyczyny spowodowały przedłużenie postępowania, a także ocenić postawę podatnika.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność zarzutów dotyczących naliczania odsetek za zwłokę w sytuacji przekroczenia terminów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji wadliwie oddalił skargę, nie dostrzegając braku wystarczającego uzasadnienia organu co do przyczyn przedłużenia postępowania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie dokonał wystarczającej oceny przyczyn przedłużenia postępowania podatkowego w kontekście art. 54 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej, akceptując lakoniczną argumentację organu.
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 54 § § 1 pkt 3 i 7
Ordynacja podatkowa
Odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (pkt 7). W postępowaniu przed organem odwoławczym, odsetek nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 (pkt 3).
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy lub uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
o.p. art. 54 § § 2
Ordynacja podatkowa
Przepisu § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel, lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.
o.p. art. 139 § § 3 i § 4
Ordynacja podatkowa
§ 3 określa termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. § 4 stanowi, że do terminów określonych jako czas na załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy, sąd zasądza zwrot kosztów od organu na rzecz skarżącego.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania następuje m.in. na rzecz skarżącego, który wygrał sprawę.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów obejmuje m.in. wynagrodzenie pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał, że opóźnienie w postępowaniu podatkowym nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego lub z przyczyn leżących po stronie strony. • Samo stwierdzenie złożoności sprawy i konieczności przeprowadzenia dowodów nie jest wystarczające do usprawiedliwienia przedłużenia postępowania ponad ustawowe terminy i naliczania odsetek za zwłokę.
Godne uwagi sformułowania
Organ nie przedstawił przekonujących argumentów na poparcie tezy, że to okoliczności obiektywne, na które nie miał wpływu spowodowały, że postępowanie odwoławcze nie mogło zakończyć się w ustawowym terminie. • Samo bowiem wyliczenie czynności mających miejsce w prowadzonym postępowaniu nie usprawiedliwia długotrwałość tego postępowania. • Lakoniczność argumentacji organu, nie dawała podstaw do uznania za zasadne poglądu, że faktycznie postępowanie nie mogło zakończyć się w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie z przyczyn nieleżących po stronie organu.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Płusa
sędzia
Zbigniew Romała
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwego naliczania odsetek za zwłokę w przypadku przekroczenia terminów postępowania podatkowego, gdy organ nie wykaże przyczyn niezależnych od siebie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odsetek za zwłokę i terminów postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu naliczania odsetek za zwłokę w postępowaniach podatkowych, które często się przedłużają. Wyrok NSA wyjaśnia, kiedy takie odsetki są zasadne, co jest kluczowe dla podatników i doradców podatkowych.
“Czy odsetki za zwłokę w podatkach naliczono Ci niesłusznie? NSA wyjaśnia, kiedy organ przekroczył swoje uprawnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.