II FSK 683/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-11
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościdziałalność gospodarczastan techniczny budynkuzwiązek z działalnością gospodarcząustawa o podatkach i opłatach lokalnychNSAprawo podatkoweinterpretacja przepisów

NSA uchylił wyrok WSA w sprawie podatku od nieruchomości, uznając, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutu dotyczącego stanu technicznego budynków i jego wpływu na opodatkowanie.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2003 r. Podatniczka kwestionowała naliczenie wyższych stawek dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, argumentując ich zły stan techniczny uniemożliwiający użytkowanie. Organy podatkowe i WSA uznały, że samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę wystarcza do zastosowania wyższych stawek, a opinia rzeczoznawcy nie była wystarczająca. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji zarzutu naruszenia prawa materialnego dotyczącego definicji budynku związanego z działalnością gospodarczą i konieczności oceny jego stanu technicznego.

Przedmiotem skargi kasacyjnej był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w sprawie podatku od nieruchomości za 2003 r. Spór dotyczył opodatkowania budynków znajdujących się na nieruchomości nabytej przez podatniczkę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Organy podatkowe, a następnie WSA, uznały, że budynki te, ze względu na fakt ich nabycia przez przedsiębiorcę i ujęcia w ewidencji środków trwałych, były związane z działalnością gospodarczą, nawet jeśli ich stan techniczny wymagał remontu. Podatniczka argumentowała, że zły stan techniczny uniemożliwiał faktyczne wykorzystanie budynków do działalności gospodarczej, powołując się na opinię rzeczoznawcy. WSA nie podzielił tego stanowiska, uznając, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę i jej przeznaczenie na cele działalności gospodarczej jest wystarczające do zastosowania wyższych stawek podatku od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutu naruszenia prawa materialnego dotyczącego art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który definiuje budynek związany z działalnością gospodarczą i wprowadza wyjątek dla budynków, które nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. NSA podkreślił, że organy podatkowe i sąd są zobowiązane do oceny, czy przesłanka względów technicznych została spełniona, a opinia rzeczoznawcy może stanowić dowód w tej sprawie, nawet jeśli nie jest to orzeczenie organu administracji budowlanej. Sąd kasacyjny wskazał również na naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, które nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale z zastrzeżeniem, że jeśli przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, wyższa stawka nie ma zastosowania. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał tej kwestii.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie rozpoznał zarzutu naruszenia prawa materialnego dotyczącego art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który wprowadza wyjątek od opodatkowania wyższą stawką dla budynków, które nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów podatkowych, które wymagały orzeczenia organu administracji budowlanej, zamiast samodzielnej oceny stanu technicznego na podstawie zebranego materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku związanego z działalnością gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "b", chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Stawka podatku od nieruchomości dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja gruntu związanego z działalnością gospodarczą.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznał zarzutu naruszenia prawa materialnego dotyczącego art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który wprowadza wyjątek od opodatkowania wyższą stawką dla budynków, które nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. NSA stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe i WSA, które nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, w tym opinii rzeczoznawcy dotyczącej stanu technicznego budynku.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów podatkowych i WSA, że samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę i jej przeznaczenie na cele działalności gospodarczej jest wystarczające do zastosowania wyższych stawek podatku od nieruchomości, nawet jeśli budynki są w złym stanie technicznym i nie są faktycznie wykorzystywane. Stanowisko WSA, że do oceny stanu technicznego budynku i możliwości jego wykorzystania do działalności gospodarczej konieczne jest orzeczenie organu administracji budowlanej.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutu naruszenia prawa materialnego stawianego przez Skarżącego mimo wskazania go w treści skargi. organ podatkowy jako adresat normy prawnej prawa podatkowego obowiązany jest ustalić jej istnienie, bądź stwierdzić, na podstawie zebranego materiału dowodowego, że ona nie zachodzi.

Skład orzekający

Grzegorz Krzymień

przewodniczący

Joanna Kuczyńska

sprawozdawca

Krystyna Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku związanego z działalnością gospodarczą w kontekście jego stanu technicznego i faktycznego wykorzystania, a także obowiązki sądu administracyjnego w zakresie rozpoznawania zarzutów i oceny materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2003 roku oraz specyfiki podatku od nieruchomości. Nowelizacje przepisów mogą wpływać na aktualność niektórych argumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego i prawnego przez sądy, zwłaszcza gdy w grę wchodzi interpretacja przepisów dotyczących działalności gospodarczej i jej wpływu na obowiązki podatkowe. Pokazuje też, że nawet rutynowe sprawy podatkowe mogą zawierać istotne zagadnienia proceduralne i materialnoprawne.

Czy zniszczony budynek firmy to nadal budynek związany z działalnością gospodarczą? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 683/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Krzymień /przewodniczący/
Joanna Kuczyńska /sprawozdawca/
Krystyna Nowak
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Łd 855/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-12-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA Krystyna Nowak, Joanna Kuczyńska (spr.), Protokolant Magdalena Gródecka, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Bożeny T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 855/04 wydanego w sprawie ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 19 lipca 2004 r., (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Bożeny T. kwotę 2.147,50 zł /słownie: dwa tysiące sto czterdzieści siedem złotych pięćdziesiąt groszy/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
II FSK 683/05
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2004 r. I SA/Łd 855/04 oddalający skargę Bożeny T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 19 lipca 2004 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd miał na względzie następujący stan faktyczny sprawy: Prezydent Miasta T., po uprzednim wznowieniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia 29 kwietnia 2004 r., wydaną w oparciu o art. 21 par. 1 pkt 2, art. 245 par. 1 pkt 1 w związku z art. 240 par. 1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ oraz art. 2-6 ustawy z 2 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, a także postanowienia uchwały Rady Miejskiej w T. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości uchylił w całości własną decyzję z dnia 7 kwietnia 2003 r. ustalającą dla Bożeny T. z tytułu własności zabudowanej nieruchomości położonej w T. przy ul. K. 38 wymiar podatku od nieruchomości za rok 2003 rok i ustalił zobowiązanie podatkowe w wysokości 28.185,90 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w grudniu 2003 r. otrzymał z Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. informację o wynikach kontroli skarbowej działalności gospodarczej Bożeny T., prowadzącej na nieruchomościach położonych w T. przy ul. K. 38 i 42 działalność gospodarczą w ramach firmy "B.", z której to informacji, a zwłaszcza protokołu oględzin nieruchomości wynikało, że na nieruchomości przy ul. K. 38 o ogólnej powierzchni 6.501 m2 znajduje się budynek biurowo-magazynowy o powierzchni 1.516 m2 i budynek garażowy o powierzchni 123 m2, natomiast podatniczka zgłosiła do opodatkowania za 2003 r. jako związane z działalnością gospodarczą jedynie grunty niezabudowane i budynek o powierzchni 65 m2. Organ powołał się na dokonane w toku postępowania podatkowego ustalenia, zgodnie z którymi zakup przedmiotowej zabudowanej nieruchomości został dokonany przez podatniczkę w ramach prowadzonej przez nią firmy "B." i nabycie tej nieruchomości zostało ujęte w urządzeniach księgowych firmy, podatniczka zaś dokonywała przez cały okres odpowiednich odpisów amortyzacyjnych od przyjętej wartości początkowej budynków oraz dokonała odliczenia podatku naliczonego VAT od powyższego zakupu. Organ nie podzielił stanowiska strony, która w toku wznowionego postępowania w ramach korekty pierwotnej deklaracji zgłosiła do opodatkowania oprócz gruntów niezabudowanych za cały rok, za miesiące styczeń - marzec 2003 r. powierzchnię 65 m2 budynków związanych z działalnością gospodarczą oraz powierzchnię 1.574 m2 wykazaną jako: budynki pozostałe, natomiast dopiero za pozostałe miesiące od kwietnia do grudnia 2003 r. wykazała pełną powierzchnię posiadanych budynków jako budynki związane z działalnością gospodarczą, a także dodatkowo wykazała budowlę o wartości 5.000 zł. Zdaniem strony nabyte przez nią budynki z uwagi na brak faktycznego prowadzenia w nich w okresie do końca marca 2003 r. działalności gospodarczej w związku z ich złym stanem technicznym oraz koniecznością przeprowadzenia remontu, nie mogły zostać uznane za "związane z działalnością gospodarczą".
Według organu orzekającego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało w sposób niewątpliwy, iż znajdujące się na nieruchomości budynki przez cały rok podatkowy w całości były związane z prowadzoną przez podatniczkę działalnością gospodarczą. W odniesieniu do argumentacji strony powołującej się na brak faktycznego wykorzystywania budynków do działalności gospodarczej z uwagi na ich zły stan techniczny oraz przeprowadzenie remontu, organ powołując się na orzecznictwo sądowe, a w szczególności na uchwałę składu pięciu sędziów NSA z dnia 28.12.1995 r. VI SA 21/95 stwierdził, że nawet czasowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w określonym budynku będącym w posiadaniu podmiotu gospodarczego nie może uzasadniać stosowania do opodatkowania podatkiem od nieruchomości stawki innej, niż przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Organ wyraził także pogląd, iż w świetle obowiązującej w latach 1999-2002 regulacji, zawartej w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zły stan techniczny budynków nie miał istotnego znaczenia dla określenia ich charakteru w zakresie związania z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, pełnomocnik podatniczki wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz szeregu wskazanych przepisów prawa procesowego, m.in. art. 139 par. 1, art. 187 par. 1, art. 191 oraz art. 245 w związku z art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej. Odnośnie podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego strona stwierdziła, że wynikające z zaskarżonej decyzji stanowisko organu pierwszej instancji, iż wszystkie budynki znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, niezależnie od ich stanu technicznego stanowią budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie znajduje wystarczającego uzasadnienia w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także w świetle orzecznictwa sądowego dotyczącego tego rodzaju spraw. Podniesiono, że z analizy przepisów art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, iż jedynie dla opodatkowania gruntu związanego z działalnością gospodarczą do zastosowania wyższych stawek podatkowych wystarcza fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę, natomiast w przypadku budynków, organ podatkowy zobowiązany jest wykazać związek tych budynków z prowadzoną działalnością gospodarczą. Powołano się na poglądy doktryny prawa, potwierdzające stanowisko strony, iż sam fakt posiadania przez podmiot gospodarczy budynków nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania ich związania z prowadzoną działalnością, o którym to związaniu świadczy dopiero stwierdzony sposób ich faktycznego wykorzystania do tej działalności.
Odnośnie zarzutów naruszenia prawa procesowego powołano się w szczególności na przedłożoną w toku postępowania opinię rzeczoznawcy, z której zdaniem strony wynika, że jakiekolwiek wykorzystanie budynku było niemożliwe, gdyż jego stan zagrażał bezpieczeństwu ludzi i nadawał się on do remontu, który został faktycznie przez podatniczkę przeprowadzony w okresie do końca marca 2003 r., na dowód czego załączono do akt sprawy znaczną ilość różnego rodzaju rachunków. Zarzucono, że organ orzekający nie ustosunkował się w sposób wystarczający do powyższej opinii rzeczoznawcy. Podniesiono także, iż stronie nie doręczono postanowienia organu w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego, a ponadto w treści zaskarżonej decyzji nie wskazano istnienia przesłanek do wznowienia, określonych w art. 240 Ordynacji podatkowej. Pozostałe zarzuty procesowe dotyczą braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego oraz przewlekłości postępowania podatkowego w sprawie.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z 19 kwietnia 2004 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając, iż podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, a dokonany wymiar podatku od nieruchomości jest zgodny z wskazanymi przepisami ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W motywach swojego orzeczenia organ podał, że kwestie dotyczące braku faktycznego wykorzystywania budynków w związku z ich stanem technicznym nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania do opodatkowania stawki podatkowej innej niż to wynika z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w okresie lat 1999- 2002, albowiem klauzula o niemożności wykorzystania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej "ze względów technicznych" została wprowadzona do art. 1a ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy dopiero od dnia 1.01.2003 r. W powyższym zakresie organ stwierdził także, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzenie strony, jakoby stan techniczny budynku, a zwłaszcza stan dachu uniemożliwiał jego faktyczne użytkowanie nie znajduje dostatecznego potwierdzenia, również w przedłożonej przez stronę opinii rzeczoznawcy. Powołując się na wskazane orzecznictwo sądowe organ stwierdził, iż konieczność remontu oraz prowadzenie remontu budynku związanego z działalnością gospodarczą nie zwalnia podatnika od obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości według stawki podatkowej właściwej dla tego rodzaju budynków.
W odniesieniu się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego organ nie dopatrzył się nieprawidłowości.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze pełnomocnik strony wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji powtórzyła swoje wcześniejsze zarzuty podniesione w odwołaniu oraz dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez uznanie, iż definicja "gruntu związanego z działalnością gospodarczą", zawarta w tym przepisie odnosi się także do "budynku związanego z działalnością gospodarczą", o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, a także zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2003 r. poprzez jego nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu. Strona skarżąca podniosła, że organy podatkowe obu instancji bezpodstawnie przyjęły, iż samo posiadanie przez podatnika budynków przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą, bez konieczności badania istnienia takiego związku. Zdaniem strony organy orzekające przeniosły definicję "gruntu związanego z działalnością gospodarczą" na definicję "budynku związanego z działalnością gospodarczą", co stanowi niedopuszczalną interpretacje rozszerzającą przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzucono, że organy podatkowe nie dokonały właściwej analizy przedłożonej przez stronę opinii technicznej rzeczoznawcy, z której wynika, iż przedmiotowe budynki znajdowały się w stanie uniemożliwiającym jakiekolwiek ich wykorzystanie. Odnośnie zarzutu naruszenia art. la ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2003 r. strona skarżąca podniosła, że organy podatkowe, orzekając w tej sprawie po dacie 1.01.2003 r. winny brać pod uwagę treść wymienionego przepisu.
Strona skarżąca podniosła także zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego tj. art. 187 par. 1, 188, 191 oraz art. 125 i 139 par. 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzając w szczególności, iż organy podatkowe pominęły przedstawiony dowód z opinii rzeczoznawcy, a postępowanie podatkowe prowadzone przez organ pierwszej instancji było kilkakrotnie przedłużane i trwało ogółem cztery miesiące.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym skargą kasacyjna wyroku z dnia 2 grudnia 2004 r. I SA/Łd 855/04 uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd stwierdził, iż na podstawie analizy i oceny całości przedstawionego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego organ orzekający pierwszej instancji miał wystarczające i uzasadnione podstawy do wznowienia postępowania podatkowego w tej sprawie i czynności organu w powyższym zakresie nie budzą zastrzeżeń .
W kwestii spornej dotyczącej zastosowania do powierzchni posiadanych przez skarżącą budynków za cały rok podatkowy stawki podatku od nieruchomości, przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest dostatecznych podstaw do wyłączenia przedmiotowych budynków od opodatkowania według stawek przewidzianych dla tego rodzaju budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.
Przyjęcie powyższego stanowiska znajduje uzasadnienie w szeregu ustalonych i niekwestionowanych okolicznościach sprawy. Przede wszystkim, jak wynika z notarialnego aktu nabycia przedmiotowej nieruchomości z dnia 31.12.1996 r., sprostowanego aktem z dnia 26.03.1997 r. skarżąca nabyła ją za fundusze stanowiące jej majątek odrębny, w ramach prowadzonej przez nią od wielu lat działalności gospodarczej pod firmą "B." w T. Bezpośrednio po dokonaniu zakupu nieruchomości, nabyte budynki ujęte zostały w ewidencji środków trwałych i od ich wartości dokonywała skarżąca odpowiednich odpisów amortyzacyjnych, zaliczanych przez nią do kosztów uzyskania przychodów, pomniejszających jej dochód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponadto zauważył Sąd także, że nabyta nieruchomość została wskazana przez skarżącą jako siedziba jej firmy.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego należy uznać, iż wystąpiły dostateczne przesłanki do uznania, iż cała nabyta przez skarżącą nieruchomość /zarówno grunty jak i budynki/ była związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.
Podniesiona przez stronę skarżącą okoliczność, iż przedmiotowe budynki nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na ich zły stan techniczny nie znajduje według oceny Sądu wystarczającego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Na potwierdzenie swojego stanowiska o braku możliwości jakiegokolwiek wykorzystania budynków do celów prowadzonej działalności gospodarczej strona skarżąca powołuje się w zasadzie wyłącznie na załączoną do akt sprawy opinię o stanie technicznym głównego budynku o powierzchni 1.516 m2, sporządzoną na zlecenie skarżącej w marcu 2002 r. przez rzeczoznawcę mgr inż. A. K. Jednakże z analizy powyższej opinii wynika, że ogólny stan techniczny budynku nie budził istotnych zastrzeżeń, gdyż stan techniczny: fundamentów, ścian fundamentowych, ścian nadziemnych, konstrukcji nośnej oraz stropów został określony jako dobry, a jedynie w elementach dachu stwierdzono ślady zacieków oraz braki i nieszczelności w pokryciu i obróbce dachu. Również powołana przez skarżącą okoliczność przeprowadzenia w przedmiotowych budynkach robót remontowych i adaptacyjnych, udokumentowana złożeniem znacznej ilości różnych faktur nie może powodować uznania, iż budynki te nie były związane z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą w ramach firmy "B.". Według oceny Sądu również powyższe faktury VAT dotyczące robót remontowo-adaptacyjnych prowadzonych przez skarżącą w przedmiotowych budynkach dodatkowo przemawiają za uznaniem związania tych budynków z działalnością gospodarczą skarżącej, albowiem faktury te były przez nią uwzględniane w odpowiednich rozliczeniach w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. Ponadto w przypadku skarżącej należy zauważyć, iż nabycie przedmiotowej nieruchomości dla potrzeb jej działalności gospodarczej nastąpiło z końcem 1996 r. i trudno przyjąć, aby przez tak znaczny okres czasu /do końca marca 2003 r./ zakupione budynki nie były w ogóle przez nią wykorzystywane poza wykazaną powierzchnią 65 m2.
Sąd zajął stanowisko, że posiadane przez podmiot gospodarczy budynki użytkowe, zwłaszcza nabyte i przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej spełniają przesłanki do uznania ich za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych również wtedy, gdy w roku podatkowym nie były faktycznie wykorzystane w całości lub w części do prowadzenie takiej działalności, np. z uwagi na konieczność przeprowadzenia remontu czy adaptacji.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną było to, że skarżąca zakupiła przedmiotową zabudowaną nieruchomość jako podmiot gospodarczy i z przeznaczeniem nabytej nieruchomości na cele prowadzonej działalności oraz traktowała całość nieruchomości w zakresie rozliczenia innych zobowiązań podatkowych jako bezpośrednio związanych z prowadzoną działalności gospodarczą, w związku z czym według oceny Sądu do opodatkowania tej nieruchomości całości gruntów i budynków winny mieć zastosowanie stawki podatku od nieruchomości przewidziane dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Mając na uwadze wyrażone wyżej stanowisko oraz ocenę zebranego w sprawie materiału Sąd nie podzielił postawionych w skardze zarzutów naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego zawartych w art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także art. 1a ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy w brzmieniu po nowelizacji obowiązującej od dnia 1.01.2003 r.
Sąd nie podziela również zarzutów skargi dotyczących naruszenia wskazanych przepisów postępowania, a w szczególności poglądu, iż mogły one mieć istotny wpływu na wynik sprawy.
Wbrew stanowisku strony skarżącej organy podatkowe w uzasadnieniach swoich decyzji ustosunkowały się do załączonej przez stronę do akt opinii rzeczoznawcy o stanie technicznym budynku. Powyższa ocena techniczna budynku nie potwierdza stanowiska strony skarżącej o braku możliwości jakiegokolwiek wykorzystania budynków dla celów działalności gospodarczej, a co najwyżej wynika z niej potrzeba przeprowadzenia robót remontowych.
Skargę kasacyjną od opisanego wyroku wniosła pełnomocnik skarżącej, zarzucając rażące naruszenie art. 134 par. 1 oraz art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi poprzez nierozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazanego w skardze oraz nie przedstawienia go w treści uzasadnienia. A także naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ administracyjny przepisu prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym po zmianie 1.01.2003 r. Zarzuca również naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów postępowania przez organ podatkowy a mianowicie: art. 188, art. 187 par. 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa.
W związku z powyższym pełnomocnik wnosiła o uwzględnienie skargi kasacyjnej w trybie art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu pełnomocnik podniosła, że w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wskazała zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, natomiast Sąd w wyroku nie odniósł się do przedstawionego zarzutu i nie rozpoznał go. Rozpoznał natomiast zarzut z art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w sytuacji, kiedy skarżący w sprawie go nie podnosił. Strona zarzucając naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż dla określenia czy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych konieczne jest orzeczenie właściwego organu administracji budowlanej, zaś Sąd wskazał jako zarzut strony naruszenie tego przepisu poprzez jego nieuwzględnienie .
Pełnomocnik zauważa, że zarzut postawiony w skardze w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2003 r. nie został rozpoznany, zaś uzasadnienie zostało powielone ze spraw dotyczących lat 1999-2002 r. gdzie zarówno stan prawny jak i zarzuty były inne.
Wskazując na naruszenie prawa procesowego tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pełnomocnik podniosła, że Sąd nie uwzględnił skargi mimo naruszenia przez organy skarbowe przepisów postępowania a mianowicie art. 188, 187 par. 1 oraz 191 ustawy Ordynacja podatkowa.
W toku postępowania skarżący przedstawił dowód w postaci opinii rzeczoznawcy co do stanu technicznego budynku. Zdaniem skarżącego organ podatkowy nie może dowodu w toku postępowania pominąć, może jedynie odmówić temu dowodowi wiarygodności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
Skarżący w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podnosił zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż dla określenia czy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych konieczne jest orzeczenie właściwego organu administracji budowlanej.
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutu naruszenia prawa materialnego stawianego przez Skarżącego mimo wskazania go w treści skargi.
Z dniem 1 stycznia 2003r, ustawodawca wprowadził do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych art. 1a, w którym podał po raz pierwszy definicję budynku związanego z działalnością gospodarczą.
W art. 1a ust. 1 pkt 3 wskazano, iż przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarcza, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "b", chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych".
Poza przedstawioną definicją, ustawodawca pozostawił w ustawie w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "b" pojęcie "budynku związanego z działalnością gospodarczą" w treści dotychczasowej.
W niniejszej sprawie organ podatkowy odstąpił od badania, czy istnieją względy techniczne, które mogą skutkować niemożnością wykorzystania budynku do działalności gospodarczej. Strona przedłożyła w toku prowadzonego postępowania opinię rzeczoznawcy dotyczącą stanu technicznego budynku, jednakże organ orzekający powołał się na konieczność posiadania orzeczenia organów administracji budowlanej w zakresie stanu technicznego budynku.
Mając na uwadze treść przywołanego wcześniej przepisu trzeba zauważyć, iż nie wynika z niego, że jedynym uprawnionym organem do stwierdzenia stanu technicznego budynku są właściwe organy administracji budowlanej, oraz że dla uznania zaistnienia przesłanki "względów technicznych" strona winna taką decyzję posiadać.
Słusznie zauważyła w skardze pełnomocnik, że organy I i II instancji orzekające w niniejszej sprawie błędnie przyjęły, iż nie są uprawnione do oceny czy została spełniona przesłanka, o której mowa w przepisach prawa podatkowego dotycząca oceny stanu technicznego. Przesłanka ta została umieszczona w przepisach prawa podatkowego i organ podatkowy jako adresat normy prawnej prawa podatkowego obowiązany jest ustalić jej istnienie, bądź stwierdzić, na podstawie zebranego materiału dowodowego, że ona nie zachodzi. Przywołane w treści decyzji podatkowych rodzaje orzeczeń organów budowlanych mogą w przypadku ich przedłożenia stanowić dla organu podatkowego dowód dla ustalenia stanu technicznego budynku.
Nie oznacza to jednak, iż tylko w taki sposób można dowodzić istnienia przesłanki wskazującej na stan techniczny nieruchomości, który w przepisie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyłącza zastosowanie stawki określonej dla przedmiotów opodatkowania, bowiem nie są i nie mogą być one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
W istocie Sąd pierwszej instancji przeszedł do porządku dziennego nad stwierdzeniami organów podatkowych, wskazującymi na konieczność udokumentowania stanu technicznego budynków ekspertyzą sporządzoną przez właściwy organ administracji budowlanej, zaakceptował zatem nadinterpretację wskazanej normy prawnej.
Uprawniony jest również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący braku wnikliwego zbadania treści skarg dotyczących roku 2003 . Równolegle toczyły się sprawy dotyczące lat 1999-2002, gdzie stan prawny był inny niż w podatku od nieruchomości w roku 2003 r. Ustawodawca dokonaną zmianą poprzez dodanie do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych art. 1a, w którym zdefiniował budynek związany z działalnością gospodarczą i okoliczności które powodują, że mimo tego związku przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych wpłynął na sposób opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w wydanym wyroku stawianych zarzutów skargi jak i wpływu zmiany treści przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na to rozstrzygnięcie.
Trafny był zarzut skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa procesowego a to w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c", bowiem uchybieniem Sądu pierwszej instancji, które miało istotny wpływ na wynik sprawy było nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów postępowania tj. art. 188, 187 par. 1 oraz art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa.
Skarżący przedstawiając w toku postępowania przed organami opinię dotyczącą braku możliwości wykorzystywania zakupionych nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej oczekiwał, iż organ ją uwzględni bądź odrzucając przedstawi swoje stanowisko oparte na innej ocenie. Natomiast zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko organów, że przedstawiona ocena stanu technicznego nieruchomości nie wskazuje jednoznacznie na brak możliwości jakiegokolwiek wykorzystania budynków dla potrzeb działalności gospodarczej prowadzi do stwierdzenia, że naruszono przepisy procedury poprzez odstąpienie od obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji z naruszeniem przepisów art. 187 par. 1, 191 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowi oczywistą przesłankę naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy wynikająca z art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Brak w treści uzasadnienia wyroku stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie stawianego zarzutu nie rozpoznania w toku postępowania przez organy podatkowe kwestii związanych z koniecznością przedłożenia przez skarżącą opinii właściwego organu administracji budowlanej prowadzi również do wniosku, że skarga kasacyjna jest uzasadniona.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI