II FSK 681/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. P. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 253 Ordynacji podatkowej. Spór koncentrował się na możliwości zastosowania nadzwyczajnego trybu z art. 253 o.p. do decyzji Dyrektora IAS z 4 października 2019 r., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za 2009 r. z powodu przedawnienia. Skarżący twierdził, że decyzja ta nie była decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego i powinna podlegać trybowi nadzwyczajnemu. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznali jednak, że decyzja z 4 października 2019 r., wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p., mimo umorzenia postępowania, jest decyzją w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, do której, zgodnie z art. 235b pkt 1 o.p., nie stosuje się przepisów art. 253 i 253a o.p. NSA podkreślił, że decyzja ta anulowała obowiązek zapłaty konkretnej kwoty podatku, co kwalifikuje ją jako decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Wobec tego organy nie miały podstaw do uruchomienia procedury zmiany lub uchylenia tej decyzji. Skarga kasacyjna została oddalona, a sąd oddalił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 253b § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących możliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym (art. 253 i 253a o.p.), zwłaszcza w kontekście decyzji uchylających poprzednie rozstrzygnięcia i umarzających postępowanie z powodu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i interpretacji konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie charakter decyzji jest jednoznacznie inny niż określający wysokość zobowiązania podatkowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z powodu przedawnienia może być uchylona lub zmieniona w trybie nadzwyczajnym z art. 253 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ taka decyzja, mimo umorzenia postępowania, jest traktowana jako decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, do której nie stosuje się przepisów art. 253 i 253a o.p. zgodnie z art. 235b pkt 1 o.p.
Uzasadnienie
NSA uznał, że decyzja z dnia 4 października 2019 r., wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p., mimo że skutkowała umorzeniem postępowania z powodu przedawnienia, jest decyzją w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 235b pkt 1 o.p., do tego typu decyzji nie stosuje się przepisów art. 253 i 253a o.p., co oznacza, że nie można jej uchylić ani zmienić w trybie nadzwyczajnym.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nastąpiło poprzez pobieżne rozpoznanie zarzutów skarżącego i niejasne uzasadnienie wyroku przez WSA?
Odpowiedź sądu
Nie, WSA prawidłowo skonstruował uzasadnienie, koncentrując się na ocenie charakteru spornej decyzji podatkowej i nie odnosząc się do innych kwestii, które stały się bezprzedmiotowe po ustaleniu braku możliwości zastosowania trybu nadzwyczajnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił charakter decyzji podatkowej, co uczyniło zbędnym dalsze badanie innych kwestii podnoszonych przez skarżącego. Uzasadnienie sądu pierwszej instancji było wystarczające w kontekście przyjętej przez niego argumentacji.
Czy naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (równość wobec prawa) i art. 121 o.p. (zaufanie do organów) nastąpiło w sytuacji, gdy skarżący nie skorzystał z prawa do zaskarżenia decyzji z dnia 4 października 2019 r. do sądu administracyjnego?
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ skarżący miał możliwość zaskarżenia tej decyzji, a jej niezaskarżenie nie stanowi naruszenia zasady równości wobec prawa ani zaufania do organów.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że skarżący miał możliwość zaskarżenia decyzji z dnia 4 października 2019 r. do sądu administracyjnego. Brak skorzystania z tego prawa nie może być podstawą do twierdzenia o naruszeniu zasady równości wobec prawa czy zaufania do organów administracji publicznej.
Przepisy (12)
Główne
o.p. art. 233 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części – i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w sprawie.
o.p. art. 235b § pkt 1
Ordynacja podatkowa
Przepisów art. 253 i art. 253a nie stosuje się do decyzji ustalającej albo określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
o.p. art. 253
Ordynacja podatkowa
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, może być uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika.
o.p. art. 253a
Ordynacja podatkowa
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.
o.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy umarza postępowanie, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są równi wobec prawa. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
o.p. art. 121 § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają w sposób budzący zaufanie do ich kompetencji, sprawności i rzetelności. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca albo określająca wysokość tego zobowiązania podatkowego została doręczona po terminie.
o.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia nie biegnie, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, o czym organ podatkowy zawiadamia podatnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja z dnia 4 października 2019 r. (uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie z powodu przedawnienia) jest decyzją w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, do której nie stosuje się przepisów art. 253 i 253a o.p. (art. 235b pkt 1 o.p.).
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pobieżne rozpoznanie zarzutów skarżącego i niejasne uzasadnienie. • Zarzuty naruszenia art. 253b § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 oraz § 3 o.p. w zw. z art. 208 o.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że tryb nadzwyczajny nie ma zastosowania do decyzji uchylającej i umarzającej postępowanie. • Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie sprzecznie z materiałem dowodowym. • Zarzuty naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 121 o.p. poprzez naruszenie równości wobec prawa i zaufania do organów.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ta ma bowiem charakter uznaniowy, co oznacza jedynie możliwość rozważenia zasadności wniosku podatnika, nie obligując jednak organów podatkowych do uwzględnienia wniosku. • Skład orzekający stwierdza, że decyzja, której dotyczy rozstrzygnięcie organu, wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p., jest rodzajem decyzji, o której mowa w art. 253b pkt 1 o.p., tj. należy do kategorii decyzji ustalającej albo określającej wysokość zobowiązania podatkowego, do której nie stosuje się przepisów art. 253 i art. 253a o.p. • Wbrew argumentacji strony skarżącej, należy rozróżnić bowiem rodzaje decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego, jako rozstrzygnięcia formalnego, kończącego postępowanie bez merytorycznej rozstrzygnięcia od decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i umarzającej postępowanie, mającej charakter merytoryczny, rozstrzygający co do istoty.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sędzia
Andrzej Melezini
sprawozdawca
Jan Grzęda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących możliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym (art. 253 i 253a o.p.), zwłaszcza w kontekście decyzji uchylających poprzednie rozstrzygnięcia i umarzających postępowanie z powodu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i interpretacji konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie charakter decyzji jest jednoznacznie inny niż określający wysokość zobowiązania podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości kwestionowania decyzji ostatecznych po upływie terminów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, porusza istotne zagadnienia interpretacyjne dla prawników i podatników.
“Czy można uchylić decyzję ostateczną, gdy postępowanie zostało umorzone z powodu przedawnienia? NSA wyjaśnia granice trybu nadzwyczajnego.”
Dane finansowe
WPS: 17 296 540 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.