II FSK 664/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Fundacji od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Problem sprowadzał się do kwestii, czy środki finansowe przekazane Fundacji przez jej fundatora na pokrycie wydatków stanowiły przychód podatkowy Fundacji. Fundacja argumentowała, że środki te miały charakter zwrotny i podlegały kompensacie z należnościami z tytułu czesnego za naukę dzieci fundatora, a zatem nie powinny być uznane za przychód. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących przejęcia długu i zmiany wierzyciela. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ustawa o CIT nie definiuje przychodu, ale zawiera przykładowe wyliczenie przysporzeń. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy środki przekazane przez fundatora miały charakter zwrotny. Sąd stwierdził, że Fundacja nie wykazała istnienia źródła swojego zobowiązania do zwrotu środków ani nie udowodniła, że zwrot był zdarzeniem prawdopodobnym w świetle postanowień umownych. Brak wcześniejszego porozumienia lub umowy określającej zasady zwrotu środków, a także późniejsze oświadczenia o kompensatach, nie mogły przesądzić o zwrotnym charakterze przysporzenia. Sąd podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że otrzymanie środków pieniężnych, które nie mają jasno określonego zwrotnego charakteru wynikającego z umowy, stanowi przychód podatkowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że środki przekazane fundacji przez fundatora, bez wyraźnego umownego uregulowania ich zwrotnego charakteru, stanowią przychód podatkowy w rozumieniu ustawy o CIT. Podkreślenie znaczenia formy umowy dla kwalifikacji prawnej przysporzeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fundacji i jej relacji z fundatorem. Kluczowe jest ustalenie braku umowy i pewności zwrotu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy środki finansowe przekazane fundacji przez jej fundatora na pokrycie wydatków stanowią przychód podatkowy fundacji, jeśli fundacja twierdzi, że mają one charakter zwrotny i podlegają kompensacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki te stanowią przychód podatkowy, ponieważ fundacja nie wykazała istnienia prawnego obowiązku zwrotu ani pewności tego zwrotu wynikającej z postanowień umownych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest dowodów na zwrotny charakter środków przekazanych przez fundatora. Fundacja nie wykazała istnienia umowy lub innego prawnego źródła zobowiązania do zwrotu, a późniejsze oświadczenia o kompensacie nie mogły przesądzić o tym, że przysporzenie nie miało charakteru trwałego, bezzwrotnego i definitywnego.
Czy kompensata wierzytelności z tytułu czesnego za naukę dzieci fundatora z wydatkami poniesionymi przez fundatora na rzecz fundacji może przesądzić o zwrotnym charakterze tych wydatków w kontekście podatku dochodowego od osób prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama kompensata wierzytelności, zwłaszcza dokonana po fakcie i bez wcześniejszego umownego uregulowania zasad zwrotu, nie przesądza o zwrotnym charakterze przysporzenia i nie wyłącza kwalifikacji tych środków jako przychodu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że o zwrotnym charakterze świadczenia decyduje wyraźnie zastrzeżona w umowie konieczność jego zwrotu. Późniejsza kompensata nie jest formą zapłaty, a jedynie rozliczeniem należności, a brak wcześniejszej umowy uniemożliwia uznanie, że środki nie stanowiły przychodu.
Czy błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących przejęcia długu lub zmiany wierzyciela przez sąd pierwszej instancji może stanowić podstawę do uchylenia jego wyroku w sprawie podatkowej?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ma to istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Fundacja zarzucała sądowi pierwszej instancji niewłaściwe zastosowanie przepisów KC, sugerując, że sąd błędnie odniósł się do instytucji przejęcia długu zamiast zmiany wierzyciela. Sąd kasacyjny analizował te zarzuty w kontekście całokształtu sprawy, jednak ostatecznie uznał je za nieuzasadnione w świetle ustaleń faktycznych i prawnych.
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.p. art. 12 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Za przychód należy uznać otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe, a także wartość otrzymanej rzeczy lub praw, w tym także wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie. Brak dowodów na zwrotny charakter środków przekazanych przez fundatora oznacza, że stanowią one przychód.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Ustawa o rachunkowości art. 6 § 1
Ustawa o rachunkowości art. 7 § 1 pkt 3
Ustawa o rachunkowości art. 8 § 1
k.c. art. 509 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 519 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na zwrotny charakter środków przekazanych przez fundatora. • Brak umowy określającej zasady zwrotu środków. • Kompensata wierzytelności nie stanowi dowodu na zwrotny charakter przysporzenia.
Odrzucone argumenty
Środki przekazane przez fundatora nie stanowią przychodu, gdyż mają charakter zwrotny i podlegają kompensacie. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego przez sąd pierwszej instancji. • Uznanie przysporzenia za trwałe, bezzwrotne i definitywne jest błędne.
Godne uwagi sformułowania
Sama 'wzmianka' o zwrotnym charakterze przekazanych środków to za mało. • O 'zwrotnym charakterze' świadczenia decyduje 'zastrzeżona wyraźnie w umowie konieczność jego zwrotu'. • Fundacja nie wykazała istnienia źródła swojego zobowiązania (wobec Fundatora) do zwrotu przekazanych przez niego wcześniej środków.
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
sędzia
Artur Kot
sędzia (delegowany)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że środki przekazane fundacji przez fundatora, bez wyraźnego umownego uregulowania ich zwrotnego charakteru, stanowią przychód podatkowy w rozumieniu ustawy o CIT. Podkreślenie znaczenia formy umowy dla kwalifikacji prawnej przysporzeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fundacji i jej relacji z fundatorem. Kluczowe jest ustalenie braku umowy i pewności zwrotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej dla fundacji i organizacji pozarządowych, a mianowicie kwalifikacji środków od fundatora. Wyjaśnia, jak istotne jest formalne uregulowanie takich relacji umową.
“Fundacja dostała pieniądze od fundatora, ale sąd uznał to za przychód. Kluczowa była umowa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.