II FSK 648/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-04-20
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościpowierzchnia użytkowadziałalność gospodarczaulga podatkowakondygnacjapostępowanie dowodoweNSAWSAskarga kasacyjna

NSA uchylił wyrok WSA w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając zasadność skargi kasacyjnej SKO w Krakowie dotyczącej naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.

Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za 1998 r. dla E. Ł. WSA w Krakowie uchylił decyzje organów podatkowych, uznając potrzebę ponownego ustalenia, czy sporny fragment budynku stanowi 'kondygnację' i czy budynek jest związany z działalnością gospodarczą. NSA rozpoznał skargi kasacyjne obu stron. Skarga E. Ł. została oddalona, natomiast skarga SKO w Krakowie została uznana za uzasadnioną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne E. Ł. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za 1998 r. dla E. Ł. WSA wskazał na potrzebę ponownego ustalenia, czy sporny fragment budynku stanowi 'kondygnację' w rozumieniu ustawy oraz czy budynek jest faktycznie związany z działalnością gospodarczą, a także kwestię stawek opodatkowania. NSA oddalił skargę kasacyjną E. Ł., uznając, że zapłata podatku wyklucza jego przedawnienie oraz że zarzuty dotyczące ulgi podatkowej i powierzchni użytkowej były wadliwie sformułowane jako dotyczące prawa materialnego, a nie ustaleń faktycznych. Jednocześnie NSA uznał skargę kasacyjną SKO w Krakowie za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie przez WSA przepisów art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. poprzez przekroczenie związania wyrokiem NSA z poprzedniej instancji oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. przez pominięcie materiału dowodowego, a także art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wskazanie nieistniejącej sygnatury sprawy. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi powierzchnię użytkową budynku hotelowego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji był związany wcześniejszym wyrokiem NSA, który zakwalifikował tę powierzchnię jako użytkową. Ponadto, ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe na podstawie opinii biegłych nie zostały skutecznie podważone w skardze kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.l. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1–4

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 7

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 4 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

O.p. art. 5

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 59 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 68 § § 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a/ i c/

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 99

p.p.s.a. art. 106 § § 5 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 153 p.p.s.a. i art. 99 ustawy wprowadzającej poprzez przekroczenie związania wyrokiem NSA z poprzedniej instancji. Naruszenie przez WSA art. 106 § 5 i 3 p.p.s.a. przez pominięcie materiału dowodowego. Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wskazanie nieistniejącej sygnatury sprawy w uzasadnieniu. Zapłata podatku wyklucza jego przedawnienie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty E. Ł. dotyczące ulgi podatkowej i powierzchni użytkowej jako naruszenia prawa materialnego, które w rzeczywistości dotyczyły ustaleń faktycznych. Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego wniesiony przez E. Ł.

Godne uwagi sformułowania

istota problemu, jaki ujawnił się w rozpatrywanej sprawie zamyka się w pytaniu o to, czy słuszny jest pogląd skarżącej, która już na etapie odwołania od decyzji administracyjnej twierdziła, że część budynku, nie jest piwnicą i spełnia jedynie funkcje związane z profilaktyką budowlaną wynikającą z zagrożenia szkodami górniczymi. Tym samym więc przyjąć trzeba, że tymi ostatnimi są jedynie te budynki, lub ich części, które rzeczywiście (faktycznie) służą takiej działalności. Zobowiązanie podatkowe wygasło 'przez zapłatę' i nie może drugi raz wygasnąć 'przez przedawnienie'. ustalenia faktyczne, poczynionych w sprawie przez organy podatkowe, a przyjętych za podstawę orzekania Sądu pierwszej instancji, nie sposób podważać w drodze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Anyżewska

sędzia

Tomasz Kolanowski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podatku od nieruchomości, w szczególności definicji powierzchni użytkowej, związku budynku z działalnością gospodarczą, stosowania ulg podatkowych oraz kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych. Ważne dla zrozumienia związania sądu wyrokami wyższych instancji i prawidłowego formułowania zarzutów skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz procedury sądowoadministracyjnej. Kwestia przedawnienia jest ogólna, ale zastosowana w kontekście podatku od nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w podatku od nieruchomości, takich jak definicja powierzchni użytkowej i związek z działalnością gospodarczą, co jest istotne dla wielu podatników. Dodatkowo, analizuje zasady postępowania sądowoadministracyjnego, w tym związanie wyrokami.

Podatek od nieruchomości: Kiedy zadaszenie staje się powierzchnią użytkową, a zapłacony podatek nie przedawnia się?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 648/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edyta Anyżewska
Jerzy Rypina /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1025/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2005-10-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędzia del. WSA Tomasz Kolanowski, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych E. Ł. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 1025/03 w sprawie ze skargi E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998r. 1) oddala skargę kasacyjną E. Ł.; 2) uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 3) zasądza od E. Ł. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] ustalające E. Ł. łączne zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 1998 r.
2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, iż organy podatkowe jak też Sąd rozpoznający niniejszą skargę był związany treścią uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 31 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1841/98.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż rozpoznając sprawę wymiaru E. Ł. podatku od nieruchomości za 1998 r. i uchylając poprzednio wydane decyzje Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uzasadnieniu, że istota problemu, jaki ujawnił się w rozpatrywanej sprawie zamyka się w pytaniu o to, czy słuszny jest pogląd skarżącej, która już na etapie odwołania od decyzji administracyjnej twierdziła, że część budynku, nie jest piwnicą i spełnia jedynie funkcje związane z profilaktyką budowlaną wynikającą z zagrożenia szkodami górniczymi. W szczególności ustalić należy, co nie wynika dostatecznie jasno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, czy w spornym zakresie chodzi o fragment "kondygnacji", tak jak tego wymaga definicja zawarta w art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Dalszą, niemniej istotną kwestią, jest zagadnienie – stawek opodatkowania. Z treści art. 5 ust. 1 pkt 1–4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyraźnie wynika, że wysokość podatku od nieruchomości ulega znacznemu zróżnicowaniu w zależności od tego, czy w rachubę wchodzi budynek mieszkalny, budynek związany z działalnością gospodarczą, czy wreszcie inny budynek. Wspomniany przepis ustala bowiem maksymalne wielkości stawek podatku za 1 m2 powierzchni użytkowej, które określane są przez radę gminy. Ani jednak wspomniany art. 5 ust. 1 pkt 1–4, ani też żaden inny przepis ustawy z 12 stycznia 1991 r. nie rozstrzyga czym są "budynki związane z działalnością gospodarczą". Tym samym więc przyjąć trzeba, że tymi ostatnimi są jedynie te budynki, lub ich części, które rzeczywiście (faktycznie) służą takiej działalności. W szczególności brak jest zaś podstaw do uznania, że budynkami związanymi z działalnością gospodarczą są wszystkie budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do gruntów. W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zamieszczono bowiem, w odniesieniu do budynków, odpowiednika art. 5 ust. 3 definiującego grunty związane z działalnością gospodarczą. Skoro zaś tak, to w każdym indywidualnym przypadku ustalić należy, czy oznaczony budynek, lub jego część faktycznie związane są z działalnością gospodarczą i tylko w takim zakresie, w jakim na tak sformułowane pytanie udzielić będzie można odpowiedzi twierdzącej, zastosować stawki podatku od budynków związanych z działalnością gospodarczą. To zaś wymaga przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. W sytuacji, gdy ze względu na okoliczności niezależne od podmiotu władającego oznaczonym budynkiem lub jego częścią, trwale nie mogą one być wykorzystywane na cele związane z działalnością gospodarczą, wówczas nie powinny one być opodatkowane według stawek przewidzianych dla budynków lub ich części związanych z taką działalnością (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1996 r. sygn. akt I SA/Ka 76/96).
Za chybiony Sąd uznał zarzut skarżącej dotyczący nieuwzględnienia przez organy podatkowe przy wymiarze podatku treści punktu pierwszego uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia [...] nr [...] w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych. Z brzmienia tego punktu wynika bowiem, że wynikające zeń obniżenie podatku od nieruchomości o 50% na okres 3 lat dotyczy jedynie nowo powstałych podmiotów gospodarczych, które rozpoczęły działalność w rozumieniu przepisów podatkowych. Tymczasem zaś z zaświadczenia nr 6095 z dnia 12 czerwca 1995 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, wydanego przez Burmistrza Miasta w O. wynika, że skarżąca przed zawarciem umowy najmu hotelu "O." prowadziła już działalność gospodarczą.
W ocenie Sądu organy podatkowe nie poczyniły odnośnie tych okoliczności prawidłowych ustaleń faktycznych i nie uwzględniły ich przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wręcz przeciwnie powtórzyły wcześniejszą argumentację dotyczącą związania budynku z działalnością gospodarczą niezależnie od zakresu faktycznego wykorzystania w tym celu. Prawidłowo natomiast zastosowały się do stanowiska Sądu w zakresie braku podstaw do stosowania wyżej powołanej uchwały nr XXV/190/96 w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych. Należy także podkreślić, że nieuzasadniony jest zarzut przedawnienia. Pierwsza decyzja ustalająca została bowiem wydana przez Burmistrza Miasta i Gminy O. w dniu [...] a więc przed upływem terminu przewidzianego w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Należność w niej określona została następnie zapłacona, a w związku z tym wygasła, nie może zatem wygasać ponownie na skutek przedawnienia.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd stwierdził, iż w dalszym toku postępowania organy podatkowe wnikliwie i dokładnie ustalą okoliczności wskazane w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie sygn. akt I SA/Kr 2100/00 i wezmą je pod uwagę.
3. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyły obie strony postępowania.
4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżyło wyrok w całości i zarzuciło mu naruszenie przepisów postępowania sądowego poprzez:
– naruszenie przepisów art. 141 § 4 i art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zawarcie w uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania, które nie są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa,
– naruszenie przepisów art. 106 § 5 i 3 cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niedokonanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego,
– naruszenie przepisów art. 141 § 4 cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań a co do dalszego postępowania, niemających związku ze sprawą.
Powołując się na przedstawioną podstawę skargi kasacyjnej wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi E. Ł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
5. E. Ł. reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła wyrok w części, w zakresie, w jakim nie uwzględniono jej zarzutu o przedawnieniu prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości a także zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego:
– art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, iż brak jest podstaw do zastosowania ulgi podatkowej określonej uchwałą Rady Miasta w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych dla nowo powstałych podmiotów gospodarczych,
– art. 4 ust. 2 pkt 1 i ust. 2 cyt. ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż powierzchnia pod zadaszeniem nad wejściem do budynku jest powierzchnią użytkową budynku podlegającą opodatkowaniu.
Zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnioną odmowę jego zastosowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na obie podstawy wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
6. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło, iż mylne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż organy podatkowe nie zbyt jasno wypowiedziały się czy w spornym zakresie chodzi o fragment "kondygnacji", tak jak tego wymaga definicja zawarta w art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem Kolegium nakaz ustalenia w ponownym postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe czy w spornym zakresie chodzi o fragment "kondygnacji", tak jak tego wymaga definicja zawarta w art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi naruszenie treści art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i treści art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bowiem jak wyżej wskazano okoliczność ta została już ustalona w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie wyroku OZ NSA w Katowicach w dniu 31 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1841/98 i w wyroku tym przez Sąd przesądzona.
Uzasadniając zarzut naruszenia przez Sąd art. 106 § 5 w zw. z § 3 p.p.s.a. Kolegium stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie w uzasadnieniu wyroku Sąd całkowicie pominął materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, zgodnie z zaleceniami NSA – OZ w Katowicach zawartymi w wyroku z dnia 31 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1841/98. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy organ I instancji wysokość podatku od nieruchomości ustalił na podstawie protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniach od 2 do 10 lutego 1998 r. w oparciu o przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także opinii technicznej w sprawie ustalenia przeznaczenia i możliwości użytkowania piwnic budynku gastronomicznego hotelu "O." sporządzonej przez mgr inż. R. L. w dniu 8 listopada 1999 r. oraz opinii w sprawie ustalenia czy część budynku hotelowego – piwnic pod częścią gastronomiczną – stanowi część użytkową w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych sporządzonej w dniu 14 maja 2002 r. przez rzeczoznawcę budowlanego – biegłego sądowego mgr inż. M. K.
Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że organ I instancji w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania w sposób jednoznaczny określił powierzchnię budynku hotelowego wg protokołu pomiaru 2.663,14 m2, powierzchnię gastronomiczną wg protokołu pomiaru 779,13 m2, piwnice pod częścią hotelową 600,71 m2. Stosownie do treści opinii technicznych wydanych przez mgr inż. R. L. i mgr inż. M. K. do opodatkowania przyjęto tylko użytkową powierzchnię piwnic pod częścią gastronomiczną, tj. wentylatornię (98,25 m2), toalety (32,96 m2) i ciąg komunikacyjny (18,45 m2). A zatem organy podatkowe uwzględniły zarzuty podatniczki dotyczące braku podstawy do opodatkowania całości piwnic.
Ponadto zdaniem Kolegium nie można pominąć milczeniem faktu, że uzasadnienie faktyczne wyroku, od którego Kolegium składa skargę kasacyjną, jest de facto dosłownym powtórzeniem treści zawartych w uzasadnieniu wyroku OZ NSA w Katowicach z dnia 31 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1841/98, z całkowitym pominięciem poczynionych przez organy administracyjne w wyniku zaleceń Sądu Katowickiego ustaleń dowodowych, w tym dwóch opinii biegłych.
W końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej Kolegium stwierdziło, iż w zdaniu ostatnim uzasadnienia wyroku Sąd nakazał aby w dalszym toku postępowania wnikliwie i dokładnie ustalić okoliczności wskazane w uzasadnieniu wyroku NSA w sprawie sygn. akt I SA/Kr 2100/00. Kolegium zwróciło uwagę, że w odniesieniu do decyzji dotyczących wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 1998 skierowanych do podatniczki E. Ł. nie zapadło orzeczenie o takiej sygnaturze. Tego typu wskazanie w ocenie Kolegium narusza treść art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem zdaniem Kolegium, uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania w sprawie.
7. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej E. Ł. wywodzi, iż dokonane przez nią wpłaty podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji ustalającej ten podatek pozostaje bez wpływu na fakt, iż zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 1998 rok nie powstało bowiem uległo przedawnieniu.
Twierdzi również, że Sąd błędnie ocenił jakoby w jej przypadku brak było podstaw do zastosowania zwolnienia w podatku od nieruchomości określonego uchwałą Rady Miasta w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych dla nowo powstałych podmiotów gospodarczych. Uważa, że po śmierci męża, z którym wcześniej prowadziła przedmiotową działalność gospodarczą, uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, czym wypełniła warunki do skorzystania z ulgi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. Skarga kasacyjna E. Ł. nie ma usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skargi kasacyjnej zarzucającego przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 1998 rok.
9. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zobowiązania podatkowe zdefiniowane w art. 5 Ordynacji podatkowej powstają z mocy prawa lub z dniem doręczenia decyzji wymiarowej (art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej). Zobowiązania podatkowe wygasają w jeden z wyliczonych w art. 59 § 1 O.p. sposobów. Powyższy katalog sposobów wygasania zobowiązań podatkowych jest zamknięty. Zobowiązanie podatkowe może wygasnąć tylko w jednej z tych form. I tak, jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło w całości w drodze zapłaty, to nie może jeszcze raz wygasnąć w drodze przedawnienia (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 200/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 4). Zapłata podatku na podstawie decyzji organu pierwszej instancji i wygaśnięcie zobowiązania podatkowego nie czynią postępowania odwoławczego od tej decyzji postępowaniem bezprzedmiotowym bowiem przedmiotem postępowania jest określenie prawidłowej wysokości kwoty zobowiązania podatkowego.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż Burmistrz Miasta O. ustalił podatniczce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 1998 r., który to podatek został przez podatniczkę zapłacony w całości. Oznacza to, że zobowiązanie podatkowe w tym podatku wygasło "przez zapłatę" i nie może drugi raz wygasać "przez przedawnienie".
10. Rozpoznając dwa kolejne zarzuty: naruszenia art. 7 ust. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, a więc przepisów prawa materialnego, poprzez błędne przyjęcie, w pierwszym przypadku – że brak jest podstaw do zastosowania ulgi podatkowej a w drugim przypadku – że powierzchnia pod zadaszeniem nad wejściem do budynku jest powierzchnią użytkową stwierdzić należy, iż są tak sformułowane, że uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ich ocenę. Dotyczą one ustaleń faktycznych, poczynionych w toku postępowania podatkowego a nie prawa materialnego. Jeżeli więc autor skargi kasacyjnej zamierzał wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe niezgodnie z obowiązującą je procedurą zawartą w Ordynacji podatkowej, bądź nie odniósł się do określonych uchybień tychże organów (brak powołania właściwych podstaw prawnych decyzji) wskazanych przez stronę, to powinien powołać w podstawach kasacyjnych odpowiednie przepisy postępowania podatkowego i następnie powiązać je ze stosownymi przepisami procedury sądowoadministracyjnej (w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ u.p.p.s.a.). Przy tym powiązanie to powinno wynikać zarówno z treści podstawy, jak i z treści uzasadnienia.
Brak skutecznych zarzutów naruszenia prawa procesowego skutkuje – z uwagi na treść art. 183 § 1 u.p.p.s.a. – związaniem Sądu kasacyjnego ustaleniami faktycznymi, przyjętymi za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 181/04, ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 36). W związku z powyższym Sąd odwoławczy zobligowany jest oprzeć swoje rozstrzygnięcie przede wszystkim na następujących ustaleniach faktycznych:
– skarżąca była posiadaczem (najemcą) nieruchomości (zabudowanej zespołem hotelarsko-gastronomicznym), należącej do jednostki samorządu terytorialnego (Gminy O.),
– nieruchomość ta służyła prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej (była z nią związana),
– powierzchnia pod zadaszeniem nad wejściem do budynku (opartym na filarach), stanowi powierzchnię użytkową budynku hotelowego;
– skarżąca nie była nowo powstałym podmiotem gospodarczym (prowadziła działalność gospodarczą przed podpisaniem umowy najmu przedmiotowej nieruchomości).
Skoro w świetle niepodważonych ustaleń faktycznych sprawy skarżąca była posiadaczem nieruchomości zabudowanej kompleksem hotelarsko-gastronomicznym, należącej do jednostki samorządu terytorialnego (Gminy O.), na podstawie umowy najmu z tą jednostką zawartej, to ciążył na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Jego stawka wynikała natomiast ze związku przedmiotowej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przy tym do podstawy opodatkowania należało włączyć powierzchnię pod zadaszeniem nad wejściem do budynku (opartym na filarach), jako że była to powierzchnia użytkowa. W tej ostatniej kwestii zaznaczyć przy tym trzeba, iż odnośnie do wymiaru podatku za 1998 r., skład Sądu pierwszej instancji orzekający w sprawie był dodatkowo związany powyższą kwalifikacją spornej powierzchni, dokonaną w wyroku NSA z dnia 31 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1841/98 (na mocy art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Strona nie podnosi zaś zarzutu naruszenia ostatnio wymienionego przepisu, co również wyklucza podważenie zaskarżonego wyroku w ww. zakresie. Powierzchnia użytkowa budynków (która – w myśl art. 4 ust. 1 ustawy podatkowej) stanowi podstawę opodatkowania, została przyjęta po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego. W tym miejscu jeszcze raz należy zaakcentować, że ustaleń faktycznych, poczynionych w sprawie przez organy podatkowe, a przyjętych za podstawę orzekania Sądu pierwszej instancji, nie sposób podważać w drodze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.o.l.). Zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą polegać na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu. To natomiast wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej. Podniesione bowiem w uzasadnieniu tych zarzutów uwagi – dotyczące warunków technicznych, od których uzależniony jest związek spornej nieruchomości z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą, czy kwestii obudowania ściennego wliczonej do podstawy opodatkowania, opartej na filarach, powierzchni pod zadaszeniem nad wejściem do budynku, co ma wpływ na kwalifikację tejże powierzchni (jako użytkowej) – leżą w sferze ustaleń faktycznych sprawy. Przy tym ustalenia te nie wynikają wbrew twierdzeniom strony ze stosowania analogii legis, a z oceny zgromadzonych w toku postępowania podatkowego dowodów.
Natomiast niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego to dokonanie wadliwej jego subsumcji do już ustalonego stanu faktycznego (a nie dopiero podważanego w ramach takiego zarzutu – więcej o wzajemnej relacji zarzutów procesowych i materialnoprawnych w kontekście zarzutu niewłaściwego stosowania przepisu prawa materialnego – por. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt FSK 568/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 67; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 281/05, LEX nr 187875; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2680/04, LEX nr 173052).
Odrębnego omówienia wymaga zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 u.p.o.l. poprzez – jak twierdzi strona – błędne przyjęcie braku podstaw do zastosowania ulgi podatkowej, wprowadzonej uchwałą Rady Miasta O. w sprawie preferencji gospodarczych i ulg podatkowych. Pominąć już w tym miejscu można okoliczność, iż do uzasadnienia tego zarzutu odnieść można analogiczne uwagi, jak te poczynione odnośnie do zarzutów naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ww. ustawy (strona usiłuje w nim podważać ustalenie faktyczne, iż nie była nowopowstałym podmiotem gospodarczym – uwagi odnoszące się do uzyskania nowego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej). Podstawowe bowiem znaczenie ma brak w art. 7 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w badanym okresie podatkowym (lata 1999–2001), ust. 3, na który wskazuje strona. Skoro więc nie było przepisu, do którego odnosi się zarzut strony, to nie sposób rozważać, czy doszło do jego naruszenia (nie mogło się tak stać skoro przepis nie istniał).
11. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w świetle art. 183 § 1 u.p.p.s.a. ustalenie, iż powołane w skardze kasacyjnej podstawy zaskarżenia okazały się nieskuteczne, skutkuje jej oddaleniem bez jakiejkolwiek dalszej (szerszej) analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FSK 1458/05, niepubl.). Szczególny zakres kognicji Sądu odwoławczego, wynikający z ww. przepisu (związanie granicami skargi kasacyjnej), nie pozwala mu bowiem na uzupełnianie lub poprawianie podstaw skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 72). Sąd kasacyjny działa z urzędu tylko w przypadkach wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., niewystępujących w niniejszej sprawie.
12. Wobec wadliwej formuły podstaw zaskarżenia niniejszego środka odwoławczego podlegał on oddaleniu, na podstawie art. 184 ustawy procesowej.
13. Rozpatrując skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzić należy, iż jest ona uzasadniona.
Jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1841/98 stwierdził, iż nie budzi wątpliwości, że przy ocenie materiału dowodowego, w spornym zakresie chodzi o fragment "kondygnacji", tak jak tego wymaga definicja zawarta w art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Wobec tego, stwierdzić należy, że skoro Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium i zobowiązał organ podatkowy do dokonania ustaleń w zakresie wyjaśnienia spornego fragmentu "kondygnacji" tym samym naruszył art. 141 § 4 i art. 153 u.p.s.a. w zw. z art. 99 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
14. Trafny jest również zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy pominął materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe przy ponownym rozpoznawaniu sprawy (art. 106 § 5 w zw. z § 3 u.p.s.a.). W szczególności Sąd pominął w swoich rozważaniach treść opinii technicznej wydanej przez biegłych: R. L. i M. K., na podstawie której do opodatkowania przyjęto tylko użytkową powierzchnię piwnic pod częścią gastronomiczną (wentylatornia i ciąg komunikacyjny) uwzględniając tym samy zarzuty podatniczki.
15. Uzasadniony jest również zarzut skargi kasacyjnej, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarto wskazania, niemające związku ze sprawą (art. 141 § 4 u.p.s.a.). Mianowicie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nakazał aby "w dalszym toku postępowania organy podatkowe wnikliwie i dokładnie ustaliły okoliczności wskazane w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie sygn. akt I SA/Kr 2100/00".
Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika aby w odniesieniu do podatniczki – E. Ł. było wydane orzeczenie o wskazanej sygnaturze.
16. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 u.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI