II FSK 644/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-08-12
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodównaprawy gwarancyjnetowar handlowynieracjonalność gospodarczasprzedaż poniżej kosztówskarżący J. K.NSA

NSA oddalił skargę kasacyjną podatnika, uznając za prawidłowe stanowisko organów podatkowych dotyczące nieuznania wydatków na zakup części i usług napraw gwarancyjnych oraz sprzedaży środka chemicznego "Tango" poniżej kosztów zakupu za nieracjonalne gospodarczo.

Podatnik J. K. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Podatnik kwestionował nieuznanie przez organy podatkowe wydatków na zakup części i usług dotyczących napraw gwarancyjnych towarów handlowych oraz stratę poniesioną przy sprzedaży środka chemicznego "Tango". Sąd pierwszej instancji uznał działania organów za prawidłowe, wskazując na nieracjonalność gospodarczą sprzedaży "Tango" poniżej kosztów zakupu i brak związku wydatków z przychodami. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Głównym zarzutem podatnika było nieuznanie przez organy podatkowe wydatków na zakup części i usług dotyczących napraw gwarancyjnych towarów handlowych (maszyn rolniczych) jako kosztów uzyskania przychodów. Sąd pierwszej instancji uznał, że maszyny te były towarem handlowym, a koszty mogły być zaliczone dopiero w dacie sprzedaży, która w większości nie miała miejsca w 2000 r. Ponadto, faktury za części do sprzedanego kombajnu były wystawione po jego sprzedaży. Wydatki na części do ciągnika również nie mogły być zaliczone, gdyż były objęte bezpłatną gwarancją. Kolejnym punktem spornym była strata poniesiona przy sprzedaży środka chemicznego "Tango" poniżej kosztów zakupu. Sąd pierwszej instancji uznał tę transakcję za nieracjonalną gospodarczo, wskazując na brak dokumentacji zamówień, zaniżoną cenę sprzedaży na rzecz syna podatnika oraz sprzeczność z zasadami prowadzenia działalności gospodarczej. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał je za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że podatnik miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu i kwestionowania ustaleń organów. Stwierdził, że zebrany materiał dowodowy był obszerny, a jego ocena przez organy podatkowe i WSA była prawidłowa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od J. K. koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli maszyny są towarem handlowym, koszty mogą być zaliczone dopiero w dacie ich sprzedaży. Wydatki poniesione po sprzedaży towaru nie mogą być kosztem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że maszyny były towarem handlowym, a koszty zakupu części i usług napraw gwarancyjnych nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ sprzedaż większości z nich nie nastąpiła w 2000 r., a faktury za części do sprzedanego kombajnu wystawiono po jego sprzedaży.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 25 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 25 § ust. 4 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 25

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 58

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa procesowego poprzez ustalenie ceny rynkowej i zewnętrznego porównania cen bez udziału podatnika. Naruszenie prawa procesowego poprzez pominięcie faktu powołania nowych okoliczności w sprawie, z pominięciem materiału dowodowego. Naruszenie prawa procesowego poprzez dopuszczenie dowodów z oświadczeń firm bez możliwości wpływu podatnika. Naruszenie prawa procesowego poprzez dopuszczenie dowodu w postaci notatki służbowej z rozmowy telefonicznej z nieistniejącą firmą. Naruszenie prawa procesowego poprzez przyjęcie za udowodnione okoliczności związane z zamiarem sprzedaży preparatu synowi. Naruszenie prawa procesowego poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść podatnika. Naruszenie prawa procesowego poprzez pominięcie wyjaśnień podatnika. Błędne zastosowanie art. 25 ust. 2, 4 pkt 1 i 2 oraz art. 25 ustawy o pdof. Błędna wykładnia art. 25 ust. 4, 5 i 6 ustawy o pdof poprzez przyjęcie, że podatnik zaniżył przychód wykorzystując powiązania z synem. Błędna wykładnia art. 23 ust. 1 pkt 58, art. 24 ustawy o pdof poprzez przyjęcie, że koszty przeglądów i napraw nie mogły być zaliczone do kosztów działalności.

Godne uwagi sformułowania

sprzedaż była nieracjonalna gospodarczo transakcje fikcyjne zasada współdziałania nie sposób zgodzić się z zarzutem polemika z oceną trafności decyzji [...] nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Grzegorz Krzymień

przewodniczący

Jan Rudowski

członek

Jerzy Rypina

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów związanych z towarami handlowymi, naprawami gwarancyjnymi oraz transakcjami z podmiotami powiązanymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu rozliczeniowego (2000 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowych problemów podatkowych związanych z kosztami uzyskania przychodów i transakcjami z podmiotami powiązanymi, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy naprawy gwarancyjne towarów handlowych to koszt uzyskania przychodu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 644/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-08-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Krzymień /przewodniczący/
Jan Rudowski
Jerzy Rypina /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Gd 600/06 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-12-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184, art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA Jan Rudowski, Jerzy Rypina (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 600/06 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 16 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 600/06) oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 16 maja 2006 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że decyzja odwoławczego organu podatkowego została wydana bez naruszenia prawa. W ocenie Sądu pierwszej instancji organy podatkowe zasadnie nie uznały za koszt uzyskania przychodów wydatków na zakup części i usług dotyczących napraw gwarancyjnych towarów handlowych i dokonały prawidłowej oceny przeprowadzonych w tym zakresie dowodów. Sąd podniósł, że w 2000 r. podatnik nie posiadał na stanie żadnych środków trwałych służących do wykonywania działalności gospodarczej. Posiadane przez podatnika maszyny zostały wykazane jako towar handlowy, wobec czego zaksięgowanie ich w ciężar kosztów uzyskania przychodów mogło nastąpić dopiero w dacie ich sprzedaży, a ta (z jednym wyjątkiem) nie miała miejsca w 2000 r. Sąd podniósł, że spośród w/w maszyn i urządzeń jedynie kombajn TC 59 został sprzedany w dniu 30 czerwca 2000 r., jednakże faktury VAT dokumentujące wydatki na zakup części do tego kombajnu datowane są na sierpień i wrzesień 2000 r., a w tym okresie podatnik nie był już ich posiadaczem.
Podobnie przedstawia się kwestia wydatków na zakup części do ciągników, które skarżący nabył w dniu 7 sierpnia 2000 r. od spółki z o.o. "A." w T . Jak wynika z zawartej pomiędzy stronami umowy przedmiotowe ciągniki objęte były dwunastomiesięczną gwarancją sprzedawcy, a wszelkie naprawy mogące wyniknąć w trakcie okresu gwarancji byłyby bezpłatne. Ponadto z książki gwarancyjnej maszyny wynika, że pierwsza gwarancyjna obsługa wykonywana jest po przepracowaniu przez maszynę 250 motogodzin. A zatem poniesione przez skarżącego w powyższym zakresie wydatki nie mogły dotyczyć ani przeglądu po określonym czasie, ani po określonym okresie eksploatacji maszyny, albowiem były to maszyny nowe, nieeksploatowane.
W ocenie Sądu również zasadnie organy podatkowe przyjęły, że zakup części do pługów nie uprawniał podatnika do zaliczenia poniesionych z tego tytułu wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Z poczynionych przez organy podatkowe ustaleń wynika, że przedmiotowe pługi podatnik zakupił jako towar handlowy do dalszej odprzedaży, natomiast przeglądy gwarancyjne, na które powoływał się skarżący dowodząc zasadności poniesionych kosztów, były bezpłatne.
Rozpoznając zarzut podatnika, że organy podatkowe błędnie i bezpodstawnie nie uznały straty poniesionej przez niego przy sprzedaży środka chemicznego "TANGO", Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organów podatkowych. Stwierdził, że sprzedaż w dniu 30 czerwca 2000 r. za kwotę 465 zł zakupionego w tym samym miesiącu za kwotę 560 zł środka chemicznego była nieracjonalna gospodarczo, gdyż postępowanie skarżącego w tym zakresie stoi w sprzeczności z ogólną zasadą prowadzenia działalności gospodarczej, tj. osiąganiem zysku.
Zdaniem Sądu zebrany w powyższym zakresie materiał dowodowy w pełni uprawniał organy podatkowe do wyprowadzenia takiego wniosku.
Podzielając w całości ustalenia organów podatkowych i wyprowadzone z nich słuszne wnioski wskazał m.in. na podnoszoną przez skarżącego okoliczność, że przedmiotowy środek chemiczny zakupił na indywidualne zgłoszenia rolników, którzy nie zabezpieczyli na ten cel stosownych środków pieniężnych, w związku z czym zmuszony był sprzedać go innemu kontrahentowi. Tymczasem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wysnuć można zgoła odmienne wnioski. Po pierwsze, ani jeden zakupiony przez skarżącego środek nie został sprzedany rolnikowi, który rzekomo miał złożyć na niego indywidualne zamówienie. Po drugie, przyjmując zamówienia na tak dużą kwotę (łączna kwota zakupu wyniosła 165.760 zł) skarżący nie prowadził żadnej dokumentacji związanej z tymi zamówieniami, nie pobrał zaliczek od kontrahentów itp. Wreszcie po trzecie, już z treści faktur wystawionych przez sprzedawcę w/w środka chemicznego wynika, kogo miało dotyczyć zamówienie, tj. syna skarżącego - L. K., prowadzącego gospodarstwa rolne w miejscowościach S. i R. G .
Sąd wskazał, że z informacji uzyskanych od firm zajmujących się dystrybucją środków chemicznych wynika, iż okres ważności środka chemicznego "TANGO" wynosił 2 lata, natomiast w przypadku zbliżającego się terminu utraty ważności preparatu możliwe było wykonanie testu analitycznego, który ważny był rok od daty wystawienia, a jego orientacyjny koszt wynosił 600 zł. W świetle powyższych ustaleń twierdzenie skarżącego, że odtworzenie atestu ważności na tak małą partię byłoby związane z bardzo wysokimi kosztami, trudno uznać za przekonywające.
Równie krytycznie Sąd odniósł się do wyjaśnień skarżącego, w których podał on, że obniżył cenę ze względu na gwarancję terminowej zapłaty i że przetrzymanie środka chemicznego na stanie magazynowym do sezonu roku następnego byłoby związane z zamrożeniem środków finansowych. W ocenie Sądu powyższe wyjaśnienia pozostają w sprzeczności z ustalonym przez organy podatkowe stanem faktycznym, jeśli weźmie się pod uwagę chociażby okoliczność, że za sprzedany w dniu 30 czerwca 2000 r. towar J. K. otrzymał zapłatę dopiero w styczniu 2001 r. (co wynika bezspornie z przedłożonych przez skarżącego poleceń przelewu).
Konkludując Sąd stwierdził, że organy podatkowe zasadnie podwyższyły przychód skarżącego o kwotę 28.120 zł z tytułu sprzedaży w/w środka chemicznego.
Nietrafny jest również zarzut skarżącego, że pomimo zaleceń Dyrektora Izby Skarbowej w G. zawartych w decyzji z dnia 7 września 2005 r. uchylającej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 23 maja 2005 r. organ podatkowy pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego.
Jak wynika z akt sprawy organ kontroli skarbowej pismem z dnia 26 września 2005 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Olsztynie z prośbą o udostępnienie kopii wyroku zapadłego w sprawie przeciwko H. K. - dyrektorowi Przedsiębiorstwa Rolnego "A." sp. z o.o. w S. (będącej kontrahentem skarżącego). W odpowiedzi Sąd Rejonowy w Olsztynie nadesłał odpis wyroku zapadłego w dniu 29 lipca 2005 r. w sprawie o sygn. akt VII K 1072/05. Z uzasadnienia tego wyroku wynika m.in., że transakcje dokonane przez skarżącego w miesiącu październiku 2000 r. z Przedsiębiorstwem Rolnym "A." sp. z o.o. w S. i z Przedsiębiorstwem Rolnym "J." sp. z o.o. w S. nie miały miejsca, a zatem były to czynności fikcyjne. Tym samym dostawy pszenicy do P.O.W. i H.Z.. "R." nie miały miejsca, a dowody w postaci faktur sprzedaży wystawione były przez dyrektorów w/w spółek w celu uwiarygodnienia transakcji. W związku z tym J. K. nie był uprawniony do zaewidencjonowania w ciężar konta "330" ilości i wartości pszenicy wynikających z powyższych faktur, jak również wykazywania jej w remanencie końcowym, tj. na dzień 30 grudnia 2000 r.
Ponadto w dniu 26 października 2005 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w G., po przeprowadzeniu badania ksiąg rachunkowych, sporządziła protokół z tej czynności wraz z protokołem uzupełniającym.
Czynności podjęte przez organ podatkowy pierwszej instancji po uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania stanowiły podstawę do dokonania analizy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, który został ponownie poddany ocenie pod kątem prawidłowości rozliczeń podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r.
Odnosząc się do zarzutu, że przed wydaniem decyzji z dnia 16 maja 2005 r. nie poczyniono żadnych nowych kroków i nie wyjaśniono merytorycznie jego zarzutów, albowiem m.in. nie przesłuchano świadków uczestniczących w zakwestionowanych transakcjach handlowych Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z powyższego przepisu wynika, że organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży tylko na organie podatkowym. W postępowaniu podatkowym obowiązuje m.in. zasada współdziałania. Jeżeli podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji.
A zatem czynności procesowe podejmowane przez organ podatkowy w zakresie gromadzenia materiału dowodowego powinny być wspierane przez podmiot biorący udział w postępowaniu, ponieważ sam organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy.
Natomiast w omawianym postępowaniu strona skarżąca nie wskazała nawet osób, które miałyby zostać przesłuchane w charakterze świadków, jak również nie wskazała okoliczności, które przy pomocy zeznań tych świadków miałyby zostać udowodnione.
Skutki materialnoprawne w postaci potrącenia z przychodu wydatków poniesionych w celu jego osiągnięcia, mogą nastąpić jedynie wtedy, gdy podatnik przedstawi lub wskaże źródła bądź środki dowodowe, które umożliwią organowi podatkowemu przeprowadzenie dowodu na okoliczność ich faktycznego poniesienia w celu osiągnięcia przychodu oraz związku pomiędzy poniesionymi wydatkami a osiągniętym lub zamierzonym przychodem.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji organów podatkowych: Dyrektora Izby Skarbowej w G. wydanej w dniu 16 maja 2006 r.. oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 23 grudnia 2005 r. w całości oraz stwierdzenie, iż podatnik nie jest zobowiązany do uregulowania podatku dochodowego za 2000 r. w kwocie 8.374,20 zł lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów procesu.
Zarzucił, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem:
- prawa procesowego art. 106 § 3, 134 § 1, 141 § 4, 145 § 1pkt lit. c, art.183 § 2 pkt 5 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 121,122,123,180 § 2, 181,187,191, 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) jak i § 3 ust. 1 i 2, jak i § 4 (w całości) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 października 1997r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonanych przez tych podatników (Dz. U nr 128, poz. 833), jak i art. 233 kpc w związku z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi polegające m.in. na przekroczeniu granicy swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, dokonania sprzecznych ustaleń z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, jak też niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie poprzez:
1. pominięcie faktu, iż postępowanie dowodowe, w zakresie ustalenia ceny rynkowej i zewnętrznego porównania cen zostało przeprowadzone bez udziału podatnika,
2. pominięcie faktu powołania nowych okoliczności w sprawie, z pominięciem materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ pierwszej instancji polegającym na bezpodstawnym przyjęciu, iż już zamówienie podatnik złożył z zamiarem sprzedaży preparatu TANGO 500 SC na rzecz syna L. K., w wyniku czego podatnik został pozbawiony możliwości obrony swych praw i możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności,
3. pominięcie faktu, iż organy podatkowe dopuściły dowody z oświadczeń firm prowadzących sprzedaż środków ochrony roślin na okoliczność ustalenia ceny rynkowej preparatu, jak też innych okoliczności zawartych w tych oświadczeniach, bez możliwości wpływu i ustosunkowania się podatnika do wybranych przez organy podatkowe firm, jako najbardziej reprezentacyjnych, jak i zakresu pytań skierowanych do tych firm. Przeprowadzenie dowodu nieprzewidzianego przez prawo administracyjne z oświadczeń i informacji pisemnych, w sytuacji gdy należało i możliwym było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania przedstawicieli firm w charakterze świadków, o terminach których mógłby zostać poinformowany podatnik.
4. pominięcie faktu, iż w postępowaniu podatkowym dopuszczono dowód w postaci notatki służbowej z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez pracownika UKS z nieokreśloną osobą, nieistniejącej w dacie przeprowadzania tej rozmowy firmą (D. sp. z o. o.) na okoliczność transakcji przeprowadzonych w 2000 r. w zakresie sprzedaży środków, jak i warunków (na okoliczność możliwości zwrotu zakupionego towaru),
5. przyjęcie za udowodnione okoliczności związane z zamiarem zamówienia
sprzedaży preparatu przez podatnika na rzecz syna L. K., jak też przyjęcia za udowodnione możliwości postępowania podatnika w przypadku niesprzedania zakupionego towaru, jak i postępowania z towarem, który utracił okres ważności wbrew ustaleniom i złożonym dokumentom, jak i nasuwającym się wątpliwościom w tym zakresie - co skutkuje przekroczeniem granicy swobodnej oceny materiału dowodowego a w konsekwencji prowadzi do ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym,
6. rozstrzygnięcie wątpliwości istniejących w sprawie jak i alternatywnych rozwiązań możliwych do uwzględnienia w sprawie, na niekorzyść podatnika- zarówno w zakresie ustalenia ceny rynkowej, możliwości zwrotu towaru czy możliwości przedłużenia okresu ważności towaru czy przyczyny złożenia zamówienia z miejscowości gdzie znajdują się magazyny, co miało istotne i podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,
7. pominięcie wyjaśnień podatnika tak co do pozostałego okresu ważności zakupionego preparatu, jak sezonowości jego stosowania.
- prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 25 ust. 2, ust. 4 pkt 1 i 2 jak też art. 25 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), który nie ma zastosowania do sytuacji podatnika,
- błędną wykładnię art. 25 ust. 4,5 i 6 wyżej cytowanej ustawy poprzez przyjęcie, iż podatnik wykorzystał swoje powiązania z synem L. K. i dokonał transakcji (sprzedaży i zakupów) zaniżając przychód a tym samym dochód, w sytuacji gdy rzeczywiście podjął działania mające na celu ratowanie swojej sytuacji majątkowej i starając się ograniczyć i zminimalizować straty jakie mógłby ponieść na skutek podjętych transakcji, a podmiot z którym dokonał tych transakcji pozostawał bez znaczenia - każdy kto byłby gotów zakupić preparat TANGO miałby możliwość zawarcia tych samych umów na tych samych warunkach,
- błędną wykładnię art. 23 ust. 1 pkt 58, art. 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez błędne przyjęcie, iż "na podatniku nie ciążyły obowiązki
w zakresie utrzymania i przeglądów sprzętu i maszyn, a co za tym idzie koszty te
nie mogły być zaliczone do kosztów działalności 2000 r. z uwagi na brak ich związku
z przychodami".
Twierdzi, że organy podatkowe, a także Sąd nie wzięły pod uwagę, że podatnik był zobowiązany tak na podstawie umów zawartych z dostawcami maszyn do przeprowadzania stosownych przeglądów, jak też sprzedaż wymagała prezentacji i zapoznania się z pracą sprzętu przez potencjalnego nabywcę, oraz dostarczanie przez dostawców sprzętu niekompletnego bądź wymagającego po skompletowaniu całego wyposażenia dodatkowych prac, a co miało bezpośredni i istotny związek z przychodami uzyskanymi w 2000 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy podnieść, że wprawdzie autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego jaki i prawa procesowego, jednakże sformułowanie zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego jak też ich uzasadnienie wskazuje w sposób jednoznaczny, że zarzuty te dotyczą ustaleń i ocen określonych faktów, a więc są to również zarzuty charakterze procesowym.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) należy wyjaśnić, że zgodnie z tym przepisem zachodzi nieważność postępowania, jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw. W ocenie autora skargi kasacyjnej nastąpiło to przez ustalenie ceny rynkowej i zewnętrznego porównania ceny przeprowadzone bez udziału czy też zapewnienia stronie czynnego udziału. Z zarzutem powyższym nie można się zgodzić bowiem jak wnika z akt administracyjnych sprawy skarżący przez całe postępowanie miał możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu. Przejawiało się to tym, że był zawiadamiany o czynnościach procesowych, miał możliwość składania wyjaśnień i dowodów, z treścią wszystkich zgromadzonych dowodów w sprawie został zapoznany przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Również w sprawie ustalania przez organy podatkowe ceny preparatu TANGO podatnik miał możliwość wyrażenia swego poglądu i kwestionowania ustaleń dokonanych przez organy podatkowe. Ponadto autor skargi stawiając powyższy zarzut nie wskazał na czym polegałby czynny udział strony w czynnościach polegających na wzywaniu firm do udzielenia wyjaśnienia.
Nie sposób zgodzić się z zarzutem dotyczącym naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 123, art. 180 § 2, art. 181, art. 187, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego w toku postępowania podatkowego zebrano obszerny materiał dowodowy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe spełnia wszelkie wymogi przewidziane w art. 191 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku precyzyjnie wskazano i opisano przesłanki, które przemawiają za trafnością dokonanej oceny.
I tak, odnośnie wydatków na zakup części i usług dotyczących napraw gwarancyjnych towarów handlowych (maszyn rolniczych), Sąd pierwszej instancji wskazał, że posiadane przez skarżącego maszyny i urządzenia zostały wykazane przez podatnika jako towar handlowy wobec czego zaksięgowanie ich w ciężar kosztów uzyskania przychodów mogło nastąpić w dacie ich sprzedaży, która to sprzedaż, z jednym wyjątkiem, w 2000 roku nie miała miejsca. Również wydatki na zakup części i urządzeń do sprzedanego przez podatnika w 2000 r. kombajnu nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodów, bowiem faktury dokumentujące zakup tych części zostały wystawione w okresie 2 i 3 miesięcy po dacie sprzedaży przez podatnika kombajnu.
Podobnie rzecz się miała z zakupem części do ciągnika, których zakup i zamontowanie w okresie gwarancyjnym było bezpłatne. Sąd pierwszej instancji wykazał nadto w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący bezzasadnie wykazał straty poniesione przy sprzedaży środka chemicznego TANGO. W ocenie Sądu, sprzedaż tego środka synowi podatnika w cenie poniżej kosztów zakupu była gospodarczo nieracjonalna. Sąd wskazał, że skarżący dokonując zakupu środka chemicznego nie prowadził żadnej ewidencji związanej z tymi zamówieniami, nie pobierał zaliczek od kontrahentów itp. Podniósł, że z treści faktury wystawionej przez sprzedawcę środka TANGO wynika wprost, że zamówienie dotyczyło nie indywidualnych rolników lecz syna skarżącego - L. K..
W tej sytuacji należy uznać za całkowicie uzasadnioną konkluzję, że podatnik zaniżając bez uzasadnienia cenę sprzedaży środka chemicznego TANGO czyli wykorzystując powiązania rodzinne przerzucił część swoich dochodów na członka rodziny, który prowadzi działalność rolniczą. Ponadto należy wskazać, że polemika z oceną trafności decyzji odwoławczego organu podatkowego dokonana przez Sąd pierwszej instancji nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Skarżący miał możliwość w toku postępowania podatkowego wskazania dowodów i okoliczności, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Z możliwości tej nie skorzystał pozostając jedynie na gołosłownym negowaniu ustaleń i ocen.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. należy wyjaśnić, że zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenie postępowania w sprawie. Oznacza to, że sąd administracyjny wyjątkowo może przeprowadzić postępowanie uzupełniające jednakże tylko z dokumentu i tylko wtedy, gdy uzna że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
Również zarzut dotyczący naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. należy uznać za nieporozumienie. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Nie nasuwa zastrzeżeń uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. tzn. zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI