II FSK 632/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-03-31
NSApodatkoweŚredniansa
wstrzymanie wykonaniazaległość podatkowaegzekucja administracyjnaryzyko szkodyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipodatek dochodowyfirma rodzinnaupadłość

NSA wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej o zobowiązaniu podatkowym, uznając, że egzekucja mogłaby wyrządzić znaczne szkody firmom skarżącej.

Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku dochodowego, argumentując, że przymusowa egzekucja zaległości ok. 1,2 mln zł mogłaby doprowadzić do upadłości jej firm, zatrudniających blisko 500 osób i posiadających znaczny majątek. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymując wykonanie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. W skardze kasacyjnej do NSA, skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, powołując się na art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentowała, że przymusowe wykonanie decyzji o zaległości podatkowej w kwocie ok. 1,2 mln zł mogłoby spowodować znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki dla jej firm, które prowadzą działalność w zakresie produkcji rolnej i hodowli indyków, zatrudniając blisko 500 osób i posiadając majątek o wartości początkowej ok. 60 mln zł. Podkreślono, że firma nie posiada środków na pokrycie zaległości, a jej egzekucja mogłaby doprowadzić do upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić znaczne szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Sąd zaznaczył, że rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy, ale w tym przypadku interes Skarbu Państwa był już częściowo zabezpieczony poprzez wyegzekwowanie ok. 1,3 mln zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione, jeśli skarżący uprawdopodobni wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca uprawdopodobniła ryzyko znacznej szkody dla jej firm w wyniku egzekucji zaległości podatkowej, co mogłoby doprowadzić do utraty kontroli nad przedsiębiorstwami i pośrednio wpłynąć na możliwość uregulowania należności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Egzekucja zaległości podatkowej w kwocie ok. 1,2 mln zł może spowodować znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki dla firm skarżącej, w tym ryzyko upadłości. Skarżąca posiada znaczny majątek, który może stanowić zabezpieczenie dla Skarbu Państwa po ewentualnym oddaleniu skargi kasacyjnej. Część należności (ok. 1,3 mln zł) została już wyegzekwowana.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków rozstrzygnięcie o charakterze uznaniowym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej w sytuacji zagrożenia płynności finansowej i potencjalnej upadłości przedsiębiorstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy z dużym majątkiem i znacznym zatrudnieniem, gdzie egzekucja mogłaby mieć katastrofalne skutki. Decyzja ma charakter uznaniowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak prawo procesowe może chronić przedsiębiorców przed skutkami egzekucji, gdy grozi to upadłością firmy, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów ochrony prawnej.

Czy groźba upadłości firmy chroni przed egzekucją podatkową? NSA wstrzymuje wykonanie decyzji.

Dane finansowe

WPS: 1 200 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 632/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Po 277/10 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2010-11-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz, , po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Po 277/10 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Dnia 25 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, określany dalej jako WSA, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę J. G., dalej określana również jako skarżąca, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 lutego 2010 roku Nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002.
W skardze kasacyjnej, wniesionej od powyższego orzeczenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, doradca podatkowy działający w imieniu skarżącej, wniósł o wstrzymanie wykonania opisanej na wstępie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, w P. z dnia 5 lutego 2010 roku, powołując się na treść art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.).
W uzasadnieniu przedmiotowego pisma oraz w odrębnym piśmie (wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji) wskazywano, że w przypadku przymusowego wykonania omawianej decyzji organu odwoławczego, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronom, znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. We wniosku między innymi podkreślano, że skarżąca od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach w zakresie produkcji rolnej ([...] U. z siedzibą w P.) oraz w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej – hodowla indyków (F w S.). Skarżąca zatrudnia obecnie blisko 500 osób oraz posiada znaczny majątek ruchomy (maszyny, urządzenia) o wartości początkowej blisko 60.000.000 zł wykorzystywany do działalności gospodarczej. Jednak pomimo prowadzenia działalności w znacznych rozmiarach oraz posiadania znacznego majątku ruchomego, skarżąca nie jest w stanie uiścić kwoty zaległości podatkowej wynoszącej ok. 1.200.000 zł, gdyż nie posiada takich środków finansowych. W 2010 r. przedsiębiorstwo skarżącej przyniosło zysk netto w kwocie. 81.473,25 zł. Skarżąca musi wypłacać wynagrodzenie blisko 500-et osobom zatrudnionym w firmie, regulować bieżące zobowiązania (np. raty kredytowe).
Ponadto podkreślano, że przymusowe wyegzekwowanie zaległości podatkowej wynoszącej ok. 1.200.000 zł, doprowadzi w krótkim czasie do zupełnego pozbawienia w krótkim czasie środków obrotowych. Skarżąca w takiej sytuacji będzie zmuszona wniosku o ogłoszenie upadłości firmy, gdyż ziszczą się przesłanki upadłości.
Dlatego też, wnosi skarżąca o przyznanie jej tymczasowej ochrony prawnej, gdyż zamierza wystąpić o rozłożenie na raty pozostałej zaległości podatkowej wynoszącej ok. 1.200.000 zł. Wskazywano także, że w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej posiadany przez skarżącą majątek może stanowić ostateczne zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania opisanej na wstępie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 lutego 2010 roku Nr [...], zasługuje na uwzględnienie.
W treści art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Użyte w wymienionym przepisie prawa wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji może, lecz nie musi, być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ( rozstrzygnięcie o charakterze uznaniowym ).
Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej ( por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane, z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 208/08; opublikowane: CBOSA). W doktrynie prawa najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością ( zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221. ).
W rozpatrywanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się do mogących zaistnieć sytuacji wprost do firm skarżącej – [...] U. z siedzibą w P., F. w S., mogą być przyjęte za podstawę wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 lutego 2010 roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002. Faktycznie bowiem przeprowadzenie egzekucji administracyjnej z majątku firm mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, w tym mogłoby doprowadzić do utraty przez skarżącą kontroli nad stworzonymi przez nią firmami. W konsekwencji to zdarzenie pośrednio mogłoby również niekorzystnie wpłynąć na możliwości uregulowania przez J. G. zaległości podatkowych wraz z odsetkami na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto na tym etapie postępowania interesy Skarbu Państwa zostały w niniejszej sprawie już częściowo zagwarantowane, gdyż organ egzekucyjny wyegzekwował już od J. G. kwotę około ok. 1.300.000 zł.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI