II FSK 626/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002 i 2003. Spór dotyczył odliczenia od podatku darowizny usług (doradztwa księgowego, podatkowego, prawnego i finansowego) na rzecz Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia, argumentując, że darowizna musi wiązać się z uszczupleniem majątku darczyńcy, a nieodpłatne świadczenie usług tego nie powoduje. Podatniczka twierdziła, że ustawa o PIT zawiera autonomiczne uregulowanie darowizny, obejmujące również usługi. WSA uznał, że art. 26 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f. nie wprowadza autonomicznej definicji darowizny, a należy odwołać się do prawa cywilnego. Stwierdził, że zgodnie z art. 888 § 1 k.c., darowizna wymaga świadczenia "kosztem majątku", co nie ma miejsca przy świadczeniu usług. Ponadto, na mocy art. 889 pkt 1 k.c., bezpłatne świadczenia wykonywane w ramach innych umów (np. zlecenia) nie stanowią darowizny. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Podkreślił, że autonomia prawa podatkowego nie oznacza tworzenia własnych definicji, gdy prawodawca tego nie czyni. W braku definicji darowizny w ustawie podatkowej, należy stosować przepisy kodeksu cywilnego. NSA stwierdził, że świadczenie usług nie mieści się w definicji darowizny z art. 888 § 1 k.c. i jest wyłączone z jej zakresu na mocy art. 889 pkt 1 k.c. jako świadczenie wykonywane w ramach innych umów (np. zlecenia). W związku z tym, podatniczka nie mogła skorzystać z ulgi podatkowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia darowizny na gruncie prawa podatkowego i cywilnego, zwłaszcza w kontekście nieodpłatnego świadczenia usług.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2002-2003. Zmiany legislacyjne (np. od 2004 r. dotyczące darowizn towarów) mogą wpływać na jego aktualność w niektórych aspektach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieodpłatne świadczenie usług na rzecz organizacji pożytku publicznego może być uznane za darowiznę w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniającą do odliczenia od dochodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieodpłatne świadczenie usług nie może być uznane za darowiznę w rozumieniu prawa cywilnego, a tym samym nie uprawnia do odliczenia od dochodu na gruncie ustawy o PIT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie darowizny na gruncie prawa podatkowego należy interpretować zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym (art. 888 § 1 KC). Darowizna wymaga świadczenia "kosztem majątku" darczyńcy, co nie ma miejsca przy świadczeniu usług. Ponadto, na mocy art. 889 pkt 1 KC, bezpłatne świadczenia wykonywane w ramach innych umów (np. zlecenia) nie stanowią darowizny.
Czy ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera autonomiczne uregulowanie pojęcia darowizny, niezależne od Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o PIT nie zawiera autonomicznej definicji darowizny. W braku takiej definicji, należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że autonomia prawa podatkowego oznacza swobodę tworzenia własnych instytucji i pojęć, ale traci rację bytu, gdy prawodawca nie tworzy takich definicji. Wówczas należy sięgać do znaczenia pojęć funkcjonujących w innych gałęziach prawa, np. prawa cywilnego, dla zapewnienia spójności systemu prawnego.
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.f. art. 26 § ust. 1 pkt 9 lit. b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten nie wprowadza autonomicznej definicji darowizny, a jedynie reguluje sposób zaliczenia do wartości darowizny podatku VAT. Nie może być uznany za normę określającą zakres pojęcia darowizny dla celów ustawy podatkowej.
k.c. art. 888 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Świadczenie usług nie spełnia tego wymogu.
Pomocnicze
u.p.d.f. art. 26 § ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
W brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. odnosił się do darowizny towarów i usług. Po zmianie od 1 stycznia 2004 r. (art. 7 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.) przedmiotem darowizny uprawniającej do ulgi mogą być wyłącznie towary.
u.p.d.f. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.c. art. 889 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Nie stanowią darowizny bezpłatne przysporzenia, jeżeli są wykonywane w ramach innych - uregulowanych w kodeksie cywilnym - umów (np. zlecenia).
k.c. art. 720
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
k.c. art. 734
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
O.p. art. 210
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieodpłatne świadczenie usług nie stanowi darowizny w rozumieniu prawa cywilnego, gdyż nie następuje uszczuplenie majątku darczyńcy. • Bezpłatne świadczenia wykonywane w ramach innych umów (np. zlecenia) są wyłączone z zakresu darowizny na mocy art. 889 pkt 1 KC. • Ustawa o PIT nie zawiera autonomicznej definicji darowizny, w związku z czym należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego.
Odrzucone argumenty
Ustawa o PIT zawiera autonomiczne uregulowanie darowizny, które obejmuje również nieodpłatne świadczenie usług. • Przepis art. 26 ust. 6 u.p.d.f. jednoznacznie przesądza o możliwości dokonywania "darowizny usług".
Godne uwagi sformułowania
darowizna musi spełniać wymogi określone w art. 888 § 1 i nast. k.c., natomiast nieodpłatnie świadczone usługi wymogów tych nie spełniały. • art. 26 ust. 1 pkt 9 nie jest normą wprowadzającą do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych autonomiczne uregulowanie umowy darowizny. • na gruncie art. 888 k.c. przedmiotem darowizny nie mogą być usługi świadczone nieodpłatnie, bowiem zawarte w tym przepisie sformułowanie "kosztem majątku" oznacza, że w wyniku świadczenia darczyńcy z jego majątku ma zostać przesunięty jakiś składnik do majątku obdarowanego lub do majątku darczyńcy nie wejdzie określony składnik, który zgodnie z prawem powinien był do tego majątku wejść, a na podstawie oświadczenia darczyńcy trafi bezpośrednio do majątku obdarowanego. • na mocy art. 889 pkt 1 k.c. zostały wyłączone z zakresu desygnatów pojęcia "darowizna".
Skład orzekający
Stefan Babiarz
przewodniczący
Bogusław Dauter
członek
Teresa Porczyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia darowizny na gruncie prawa podatkowego i cywilnego, zwłaszcza w kontekście nieodpłatnego świadczenia usług."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2002-2003. Zmiany legislacyjne (np. od 2004 r. dotyczące darowizn towarów) mogą wpływać na jego aktualność w niektórych aspektach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego - możliwości odliczenia darowizn, a jej rozstrzygnięcie opiera się na subtelnej, ale kluczowej interpretacji prawa cywilnego i podatkowego.
“Czy nieodpłatne usługi dla fundacji to darowizna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.