II FSK 612/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka komandytowa, która stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) z dniem 1 maja 2021 r., wnioskowała o stwierdzenie nadpłaty podatku za 2021 r., domagając się zastosowania obniżonej 9% stawki CIT. Spółka argumentowała, że spełnia warunki do zastosowania tej stawki, albo jako 'mały podatnik', albo jako podmiot rozpoczynający działalność w pierwszym roku podatkowym. Organy podatkowe odmówiły, twierdząc, że spółka powinna odnosić się do roku obrotowego, a nie podatkowego, co skutkowałoby uznaniem poprzedniego roku kalendarzowego za rok podatkowy, w którym spółka nie spełniała warunków 'małego podatnika'. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów, uznając, że spółka miała prawo do 9% stawki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił prymat wykładni językowej przepisów podatkowych i stwierdził, że pojęcie 'roku podatkowego' jest kluczowe dla zastosowania stawki 9%. Ponieważ spółka komandytowa nie miała roku podatkowego przed 1 maja 2021 r., jej pierwszy rok podatkowy rozpoczął się z tym dniem i trwał do końca roku kalendarzowego. W związku z tym, spółka była uprawniona do zastosowania 9% stawki CIT jako podatnik rozpoczynający działalność w pierwszym roku podatkowym, zgodnie z art. 19 ust. 1e u.p.d.o.p. Sąd odrzucił argumentację organów odwołującą się do 'roku obrotowego' z ustawy o rachunkowości, wskazując, że nie można utożsamiać tych pojęć w kontekście podatkowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie pierwszego roku podatkowego dla spółek komandytowych, które stały się podatnikami CIT w trakcie roku, oraz stosowanie obniżonej stawki 9% CIT w takich sytuacjach.
Dotyczy specyficznej sytuacji transformacji spółek komandytowych w podatników CIT na mocy nowelizacji z 2020 r. i interpretacji pojęć 'rok podatkowy' vs 'rok obrotowy'.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka komandytowa, która uzyskała status podatnika CIT w trakcie roku podatkowego, może zastosować obniżoną 9% stawkę podatku dochodowego od osób prawnych w pierwszym roku podatkowym, jeśli nie spełniała warunków 'małego podatnika' w poprzednim roku podatkowym (którego nie posiadała)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka komandytowa, która stała się podatnikiem CIT w trakcie roku, może zastosować 9% stawkę podatku w pierwszym roku podatkowym, traktując się jako podatnik rozpoczynający działalność, niezależnie od braku statusu 'małego podatnika' w poprzednim, nieistniejącym roku podatkowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił prymat wykładni językowej przepisów podatkowych. Kluczowe jest pojęcie 'roku podatkowego'. Spółka komandytowa, która nie była podatnikiem CIT przed 1 maja 2021 r., rozpoczęła swój pierwszy rok podatkowy z tym dniem. W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 19 ust. 1e u.p.d.o.p., który wyłącza wymóg posiadania statusu 'małego podatnika' dla podmiotów rozpoczynających działalność w pierwszym roku podatkowym. Argumentacja organów odwołująca się do 'roku obrotowego' z ustawy o rachunkowości została odrzucona jako nieadekwatna do celów podatkowych.
Czy pojęcie 'roku obrotowego' z ustawy o rachunkowości może być stosowane zamiennie z pojęciem 'roku podatkowego' na gruncie ustawy o CIT przy ustalaniu statusu 'małego podatnika' dla spółki komandytowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pojęcia 'roku obrotowego' i 'roku podatkowego' nie należy utożsamiać. Ustawa o CIT posługuje się wyłącznie pojęciem 'roku podatkowego', a odwoływanie się do 'roku obrotowego' w celu ustalenia statusu małego podatnika jest nieuzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że definicja 'małego podatnika' w u.p.d.o.p. odnosi się wyłącznie do 'roku podatkowego' lub 'poprzedniego roku podatkowego'. Ustawa o rachunkowości definiuje 'rok obrotowy', ale nie można go automatycznie przenosić na grunt prawa podatkowego, zwłaszcza gdy przepisy podatkowe jasno definiują własne pojęcia. W przypadku spółki komandytowej, która przed 1 maja 2021 r. nie była podatnikiem CIT, nie istniał dla niej 'rok podatkowy', a tym samym nie można było stosować do niej definicji 'małego podatnika' opartej na przychodach z poprzedniego roku podatkowego.
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.p. art. 19 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
9% stawka podatku od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych, pod warunkiem, że przychody nie przekroczyły 2 000 000 euro.
u.p.d.o.p. art. 19 § ust. 1d
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Warunkiem zastosowania 9% stawki jest posiadanie statusu 'małego podatnika'.
u.p.d.o.p. art. 19 § ust. 1e
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Warunek posiadania statusu 'małego podatnika' nie dotyczy podatników rozpoczynających prowadzenie działalności w roku jej rozpoczęcia.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 4a § pkt 10
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Definicja 'małego podatnika' - podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro.
u.p.d.o.p. art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi inaczej.
u.p.d.o.p. art. 8 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
W sytuacji podjęcia po raz pierwszy działalności, pierwszy rok podatkowy trwa od dnia jej rozpoczęcia do końca roku kalendarzowego lub końca wybranego roku podatkowego, nie dłużej niż dwanaście miesięcy.
u.p.d.o.p. art. 8 § ust. 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Powiadomienie o wyborze roku podatkowego powinno nastąpić w zeznaniu za rok, w którym uzyskano status podatnika.
ustawa nowelizująca z dnia 28 listopada 2020 r. art. 12 § ust. 3
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw
Spółka komandytowa i jawna jest obowiązana do zamknięcia ksiąg rachunkowych przed dniem uzyskania statusu podatnika CIT; stosuje się art. 8 ust. 6 u.p.d.o.p.
u.o.r. art. 3 § pkt 9
Ustawa o rachunkowości
Definicja roku obrotowego - rok kalendarzowy lub inny okres 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych.
u.p.d.o.p. art. 2 § pkt 1 lit. a tiret pierwsze
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa, że spółki komandytowe i jawne stały się podatnikami CIT od 1 stycznia 2021 r. (lub 1 maja 2021 r. zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy nowelizującej).
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka komandytowa, która stała się podatnikiem CIT w trakcie roku, ma prawo do zastosowania 9% stawki CIT w pierwszym roku podatkowym jako podmiot rozpoczynający działalność, niezależnie od braku statusu 'małego podatnika' w poprzednim roku podatkowym (którego nie posiadała). • Pojęcie 'roku podatkowego' jest kluczowe i nie można go zastępować 'rokiem obrotowym' z ustawy o rachunkowości w kontekście prawa podatkowego. • Wykładnia językowa przepisów podatkowych ma prymat.
Odrzucone argumenty
Spółka komandytowa powinna odnosić się do roku obrotowego, a nie podatkowego, przy ustalaniu statusu 'małego podatnika'. • Poprzednim rokiem podatkowym dla spółki komandytowej, która stała się podatnikiem CIT 1 maja 2021 r., był okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.
Godne uwagi sformułowania
podstawową kwestią dla ustalenia pierwszego roku podatkowego jest zdefiniowanie 'rozpoczęcia działalności'. • na gruncie prawa podatkowego prymat należy przyznać dyrektywom wykładni językowej • nie jest dopuszczalne wymaganie od podatnika ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, które nie wynikają wprost z wypowiedzi ustawodawcy, lecz zostały ukształtowane przez organy stosujące prawo na skutek metod wykładni pozajęzykowej. • rok obrotowy był przed dniem 1 stycznia 2021 r. podatkowo obojętny.
Skład orzekający
Andrzej Melezini
sprawozdawca
Jerzy Płusa
członek
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie pierwszego roku podatkowego dla spółek komandytowych, które stały się podatnikami CIT w trakcie roku, oraz stosowanie obniżonej stawki 9% CIT w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transformacji spółek komandytowych w podatników CIT na mocy nowelizacji z 2020 r. i interpretacji pojęć 'rok podatkowy' vs 'rok obrotowy'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej ze zmianami przepisów dla spółek komandytowych i możliwością stosowania preferencyjnych stawek podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Spółka komandytowa z 9% CIT w pierwszym roku? NSA wyjaśnia kluczowe pojęcia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.