I SA/GD 1116/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-07-20
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek importowyprzedawnienieterminypostępowanie podatkowezagadnienie wstępneOrdynacja podatkowakontrola celnawartość celna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej, uznając, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu z powodu błędnego zawieszenia biegu terminu przedawnienia przez organy podatkowe.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzje Urzędu Skarbowego ustalające zobowiązania w podatku importowym i VAT. Skarżąca spółka cywilna podnosiła zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zawiesiły bieg terminu przedawnienia, powołując się na art. 68 §5 Ordynacji podatkowej, podczas gdy zagadnienie wstępne zostało już rozstrzygnięte przed wszczęciem postępowania podatkowego. W konsekwencji, decyzje ustalające zobowiązania podatkowe zostały doręczone po upływie terminu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego ustalające zobowiązania w podatku importowym i podatku od towarów i usług. Sprawa dotyczyła importu towarów przez spółkę cywilną "A" w 1996 roku. Organy celne i podatkowe zakwestionowały wartość celną towarów i naliczyły dodatkowe podatki. Kluczowym zarzutem strony skarżącej był upływ terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Organy podatkowe argumentowały, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 68 §5 Ordynacji podatkowej z powodu istnienia zagadnienia wstępnego (rozstrzygnięcie przez organy celne). Sąd uznał jednak, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 kwietnia 2000 r., a postępowanie podatkowe zostało wszczęte później. W związku z tym, nie było podstaw do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że oczekiwanie na rozstrzygnięcie skargi na decyzje organów celnych przez Naczelny Sąd Administracyjny nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 68 §5 Ordynacji podatkowej. Ponieważ decyzje ustalające zobowiązania podatkowe zostały doręczone po upływie terminu przedawnienia (31 grudnia 2001 r.), Sąd stwierdził, że zobowiązania te nie powstały i uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczono również o zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bieg terminu przedawnienia nie ulega zawieszeniu w takiej sytuacji, ponieważ nie ma podstaw do przyjęcia, że kwestia prejudycjalna jest nierozstrzygnięta w momencie wszczęcia postępowania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zagadnienie wstępne (wartość celna towarów) zostało rozstrzygnięte decyzją ostateczną organu celnego przed wszczęciem postępowania podatkowego. W związku z tym, nie istniała przeszkoda do wydania decyzji podatkowej, a tym samym nie było podstaw do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 68 §5 Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

op art. 68 § § 5

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przed wszczęciem postępowania podatkowego lub gdy oczekiwanie na rozstrzygnięcie skargi na decyzję organu celnego nie stanowi zagadnienia wstępnego.

u.p.t.u. art. 11c § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku stwierdzenia w toku kontroli, że wartość celna towaru została zaniżona, podatek od towarów i usług mógł być ustalony po dokonaniu przez właściwy organ zmiany decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikowi, a organ podatkowy nie powinien z urzędu dokonywać odliczeń za podatnika. Zarzut naruszenia tego przepisu stał się niecelowy wobec uchylenia decyzji z powodu przedawnienia.

op art. 210 § § 1

Ordynacja podatkowa

Wskazuje na wymogi formalne decyzji, w tym konieczność uzasadnienia. Sąd odwołał się do tego przepisu w kontekście skutków zawieszenia postępowania.

op art. 59 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przypadki, w których decyzja jest nieważna, w tym doręczenie po upływie terminu przedawnienia.

op art. 324 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do spraw wszczętych i nie rozpatrzonych przez organ pierwszej instancji przed dniem 1 stycznia 1998r.

op art. 335

Ordynacja podatkowa

Dotyczy rozpoznania w oparciu o przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych i k.p.a. odwołań wniesionych przed dniem 1 stycznia 1998r.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004r. przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, ponieważ organy podatkowe błędnie zawiesiły bieg terminu przedawnienia. Zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przed wszczęciem postępowania podatkowego, co wykluczało zastosowanie art. 68 §5 Ordynacji podatkowej. Oczekiwanie na rozstrzygnięcie skargi na decyzję organu celnego przez NSA nie stanowiło zagadnienia wstępnego.

Godne uwagi sformułowania

bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd zagadnienie wstępne zachodzi wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe wystąpienie zagadnienia wstępnego skutkuje z mocy prawa zawieszeniem biegu terminu przedawnienia oczekiwanie na rozstrzygnięcie skargi na decyzje Dyrektora Głównego Urzędu Ceł przez Naczelny Sąd Administracyjny nie stanowiło zagadnienia wstępnego

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Kolanowski

członek

Irena Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności stosowania art. 68 §5 Ordynacji podatkowej w kontekście zagadnienia wstępnego i postępowań celnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przed wszczęciem postępowania podatkowego lub gdy postępowanie celne jest przedmiotem skargi do NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego dla podatników zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów przez organy podatkowe może prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy Twoje zobowiązania podatkowe mogły ulec przedawnieniu? Sąd wyjaśnia, kiedy organy nie mogą blokować postępowań.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1116/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Asesor WSA Irena Wesołowska, Protokolant Beata Jarecka, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A s.c. B. L. i A. L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 15 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku importowego oraz w podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej 3208 (trzy tysiące osiem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaiskrzona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
I SA/Gd 1116/02
Uzasadnienie
Izba Skarbowa decyzją z dnia 15 kwietnia 2002r. utrzymała w mocy dwie decyzje Urzędu Skarbowego z dnia 31 grudnia 2001r. tj. decyzję nr [...] ustalającą zobowiązanie w podatku importowym oraz w podatku od towarów i usług od odprawionych w imporcie towarów według zgłoszenia celnego SAD z dnia 29 października 1996r. i decyzję nr [...] ustalającą zobowiązanie w podatku importowym oraz w podatku od towarów i usług od odprawionych w imporcie towarów według zgłoszenia celnego SAD z dnia 21 listopada 1996r.
Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji spółka cywilna "A" B. L. A. L. dokonała importu towaru. Towar ten objęty został procedurą dopuszczenia do obrotu. W wyniku powtórnej kontroli celnej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego ustalono, że spółka nie przedłożyła organom celnym w dniu odprawy celnej ostatecznej w przywozie:
- według SAD z dnia 29 października 1996r.
faktur wystawionych przez firmę B GmbH z Niemiec tj. faktury nr [...] z dnia 14 października 1996r. z tytułu prowizji za pośrednictwo oraz faktury nr 19/96 z dnia 9 października 1996r. z tytułu czynności związanych z zakupem obuwia: przejazdów, sortowania, opisywania, etykietowania opakowań, kosztów magazynowania, porto,
- według SAD z dnia 21 listopada 1996r.
faktury nr 4558 z dnia 5 listopada 1996r. wystawionej przez firmę C z Holandii.
W dniu 16 kwietnia 1998r. Urząd Skarbowy otrzymał kopie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 28 stycznia 1998r., którymi uchylono decyzje wydane na jednolitych dokumentach administracyjnych SAD z dnia 29 października 1996r. i z dnia 21 listopada 1996r. oraz ustalono wartość celną towaru i cło w nowej wysokości biorąc pod uwagę ustalenia pokontrolne. Jednocześnie poinformowano Urząd Skarbowy, że w stosunku do przedmiotowych decyzji prowadzone są postępowania odwoławcze. W dniu 9 maja 2000r. Urząd Skarbowy otrzymał decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 kwietnia 2000r. utrzymujące w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego.
Postanowieniem z dnia 25 maja 2000r. organ podatkowy pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe w zakresie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz w podatku importowym z tytułu sprowadzonych z zagranicy towarów.
Pismem dnia 2 czerwca 2000r. "A" s.c. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozpoznania skarg na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postanowieniem dnia 28 czerwca 2000r. wydanym na podstawie art. 201 §1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa Urząd Skarbowy zawiesił prowadzone postępowanie podatkowe. Następnie postanowieniem z dnia 4 października 2000r. Urząd podjął zawieszone postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 6 września 2000r. Sygn. akt I SA/Ka 1296 - 1297/00 oddalił skargi na wymienione decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł.
Urząd Skarbowy dwiema decyzjami z dnia 31 grudnia 2000r. ustalił zobowiązanie w podatku importowym oraz w podatku od towarów i usług odpowiednio do zweryfikowanej należności wynikającej z dokumentu SAD z dnia 29 października 1996r. i 21 listopada 1996r. W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy stwierdził, iż biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny oraz ustalania zawarte w decyzjach Prezesa Głównego Urzędu Ceł, stanowiące dla organu podatkowego podstawę do wydania decyzji ustalić należało zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości. Zgodnie bowiem z art. lic ust.l ustawy o podatku od towarów i usług jeżeli organ celny nie pobrał podatku lub pobrał w kwocie niższej od należnej właściwy dla podatnika organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości. Organ podatkowy wskazał również na treść art. 5 ust.l ustawy o podatku importowym zgodnie, z którym podstawę opodatkowania podatkiem importowym stanowi wartość celna towarów powiększona o należne cło oraz treść art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług stanowiącym, że podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie towarów stanowi wartość celna powiększona o należne cło i podatek importowy.
Spółka cywilna "A" wniosła odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego do Izby Skarbowej zarzucając upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz naruszenie zasad rozliczenia podatku VAT wyrażonych w art. 19 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez niedokonanie korekt deklaracji w podatku VAT za październik i listopad 1996r. Uzasadniając odwołanie stwierdzono, że decyzje zostały doręczone w dniu 2 stycznia 200lr. a zatem po upływie 5 lat od końca roku podatkowego, w którym wystawiono kwestionowane dokumenty SAD. Odwołująca wskazała również, iż zobowiązanie podatkowe powstało pod rządami ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a zatem do przedawnienia tych zobowiązań powinno stosować się przepisy tej ustawy a nie Ordynacji podatkowej co skutkuje tym, że postanowienie o zawieszeniu postępowania nie mogło mieć wpływu na bieg terminu przedawnienia. Odwołująca podniosła, że Naczelny Sąd Administracyjny nie wstrzymał wykonania decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł istniały więc ostateczne i wykonalne decyzje administracyjne i brak było podstaw do zawieszenie postępowań. Zagadnienie wstępne w momencie zawieszenia postępowania było już rozstrzygnięte. Ponadto "A" s.c. podniosła, że brak w decyzji skorygowania deklaracji za październik i listopada 1996r. prowadzić może do pozbawienia podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zwłaszcza że upływ 5 letniego terminu od końca roku podatkowego uniemożliwia złożenie korekt deklaracji.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 15 kwietnia 2002r. utrzymała w mocy obie decyzje Urzędu Skarbowego W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wyliczenie podatku importowego i podatku od towarów i usług dokonane przez Urząd Skarbowy zgodne jest z ustalonym w sprawie stanem faktycznym i prawnym. Odnosząc się z kolei do zarzutów sformułowanych w odwołaniu Izba Skarbowa stwierdziła, że są one bezzasadne. Powołując art. 68 §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa wyjaśniła, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie 5 letni termin przedawnienia, który rozpoczął swój bieg z końcem 1996r. Z kolei cytując §5 powołanego art. 68 Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa stwierdziła, że bieg terminu przedawnienia zawiesza się jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne zachodzi wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe. Tego rodzaju zależność zachodzi pomiędzy postępowaniem celnym a postępowaniem podatkowym i jest ona przewidziana wprost w art. lic ust.3 ustawy o podatku od towarów i usług. Wynik postępowania celnego przesądza bowiem o istnieniu i wysokości zobowiązania podatkowego. Następnie Izba Skarbowa poddała ocenie, czy brak postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu wydania decyzji przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł pomimo obowiązku organu podatkowego w tym względzie nie narusza art. 68 §5 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy wywiódł, że art. 68 §5 odwołuje się do kwestii rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie wymaga natomiast zawieszenia postępowania przez urząd. Zatem wystąpienie zagadnienia wstępnego skutkuje z mocy prawa zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Izba Skarbowa zgodziła się natomiast z zarzutem odwołującej, że zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd skargi na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł było nieuzasadnione albowiem kwestia ta nie stanowiła zagadnienia wstępnego. W konsekwencji okres zwieszenia postępowania nie spowodował zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Izba Skarbowa wyjaśniła także, że moment zaistnienia zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie wyznaczyć należy na dzień sporządzenia przez stronę odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 10 lutego 1998r. Z tą chwilą dla rozpatrzenia sprawy koniecznym stało się rozstrzygnięcie Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Reasumując powyższe wywody Izba Skarbowa stwierdziła, że ponieważ bieg przedawnienia w sprawie został zawieszony na 12 miesięcy z powodu okoliczności wymienionej w art. 68 §5 Ordynacji podatkowej, to nie upłynął 5 letni okres od końca roku, w którym minął termin płatności podatku, a sporne zobowiązania podatkowe nie przedawniły się na dzień doręczenia stronie decyzji Urzędu Skarbowego tj. na dzień 2 stycznia 2002r. Izba Skarbowa nie znalazła również podstaw, aby uznać, że w rozpatrywanej sprawie zastawanie mają przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Odnosząc się do drugiego z zarzutów organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 19 ust.l ustawy o podatku od towarów i usług prawo do odliczenia podatku naliczonego (przy spełnieniu warunków określonych przepisami) przysługuje podatnikowi a nie organowi. Wykładnia tego przepisu w żaden sposób nie prowadzi do wniosku, że organ podatkowy powinien z urzędu dokonać odliczeń za podatnika.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku strona skarżąca zarzuciła, że organy podatkowe w sposób bezpodstawny jako podstawę przedłużenia terminu przedawnienia przywołały art. 68 §5 Ordynacji podatkowej pomimo, że okoliczności które miały uzasadniać zastosowanie tego przepisu miały miejsce przed wejściem w życie tej ustawy. Podkreśliła skarżąca, że Ordynacja podatkowa nie daje w tym zakresie jakichkolwiek podstaw do działania prawa wstecz. W szczególności nie może być podstawą zastosowania przepisów i Ordynacji podatkowej art. 324 Ordynacji podatkowej albowiem ma on zastosowanie f tylko do przepisów działu IV Ordynacji podatkowej. Zastosowanie w okolicznościach | sprawy art. 68 §5 Ordynacji podatkowej stanowi oczywiste naruszenie art. 344 |f Ordynacji podatkowej oraz art. 3 Konstytucji RP. Skarżąca podniosła również, że r zgodnie z wówczas obowiązującym art. lla ust.3 ustawy o podatku od towarów i usług w wypadku stwierdzenia w toku kontroli, że wartość celna towaru została zaniżona podatek od towarów i usług mógł być ustalony po dokonaniu przez właściwy organ zmiany decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Zatem potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego wystąpiła w dniu 24 października 1997r. a zatem przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej. W żadnym wypadku nie można natomiast przyjąć, że momentem powstania zagadnienia wstępnego jest dzień wniesienia przez stronę odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że decyzje nakładające na skarżącą obowiązek podatkowy zostały doręczone po upływie terminu przedawnienia a zatem ich utrzymanie w mocy w sposób oczywisty naruszyło art. 59 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Podtrzymała także strona skarżąca zarzut naruszenia art. 19 ust.l ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzając, że wydanie decyzji z tak dużym opóźnieniem w stosunku do terminów ustawowych spowodowało, że podatnik utracił uprawnienie do złożenia korekty deklaracji czym w sposób oczywisty naruszono uprawnienia podatnika. Tym samym działania organów podatkowych naruszają wprost art. 121 §1 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z przepisem art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej .., pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie odpowiedzi wymaga najpierw pytanie jakie przepisy należało zastosować: przepisy Ordynacji podatkowej - albowiem pod jej rządem rozpatrywana była sprawa przez organy podatkowe czy też przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, albowiem pod jej rządami zaistniały zdarzenia, z którymi ustawa podatkowa wiązała powstanie zobowiązań. W tej mierze zważyć należy, że przepisy przejściowe Ordynacji podatkowej (art. 324 - 342) nie regulują tych kwestii wprost. W szczególności przepis art. 324 §1 Ordynacji podatkowej dotyczący stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do spraw wszczętych i nie rozpatrzonych przez organ pierwszej instancji przed dniem 1 stycznia 1998r. nie odnosi się wprost do niniejszej sprawy a art. 335 dotyczący rozpoznania w oparciu o przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych i k.p.a. odwołań wniesionych przed dniem 1 stycznia 1998r. także nie ma wprost zastosowania do niniejszej sprawy. Chodzi o to, że tak wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie jak i wniesienie odwołania nastąpiły pod rządami Ordynacji podatkowej. W zakresie wykładni przepisów art. 324 i 335 Ordynacji podatkowej w orzecznictwie wyrażano pogląd, że jeżeli postępowanie podatkowe w sprawie zobowiązania podatkowego powstałego pod rządami ustawy o zobowiązaniach podatkowych zostało wszczęte po dniu wejścia w życie Ordynacji podatkowej, to podlega przepisom tej ustawy (por. wyrok SN z dnia 7 maja 2002r. Sygn. akt III RN 61/01, OSNP 2003 nr 1, poz. 55; wyrok NSA z dnia 15 października 2003r. Sygn. akt I SA/Gd 1109/00 POP 2004, nr 1, poz. 4.). Zważyć należy, że Sąd Najwyższy w uzasadnianiu do powyższego wyroku podkreślił, że skoro ustawa Ordynacja podatkowa zawiera zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy procesowe to zgodnie z regułą art. 324 § 1 Ordynacji podatkowej do spraw nie zakończonych należy stosować zarówno przepisy materialne jak i procesowe. A zatem a contrario należy przyjąć, że skoro przepisy Ordynacji podatkowej zgodnie z art. 324 §1 mają zastosowanie do spraw wszczętych a niezakończonych przed 1 stycznia 1998r. przez organ pierwszej instancji, to tym bardziej mają one zastosowanie do spraw wszczętych pod rządami Ordynacji podatkowej, chyba że jej stosowanie wyłączałyby przepisy art. 325 - 342 Ordynacji podatkowej, a tak nie jest. (por. wyrok WSA z dnia 20.07.2004r. Sygn. akt SA/Rz 859/03, LEX nr 132996).
W rozpoznawanej sprawie postępowania podatkowe zostały wszczęte w maju 2000r. co pośrednio wynika z pisma strony skarżącej z dnia 2 czerwca 2000r. Brak potwierdzeń odbioru postanowień o wszczęciu postępowań uniemożliwia bowiem dokładne określenie tej daty. Trafnie zatem Izba Skarbowa wywiodła, że zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej. Nie budzi również wątpliwości, iż co do zasady aby zobowiązania podatkowe ustalone decyzjami Urzędu Skarbowego powstały decyzje te powinny zostać doręczone skarżącej najpóźniej w dniu 31 grudnia 200l r.
Izba Skarbowa twierdzi, iż przedawnienia prawa do wydania decyzji nie nastąpiło albowiem w sprawie miało miejsce zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W ocenie Sądu twierdzenie to uznać należy w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy za chybione.
Zgodnie z art. 68 §5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy.
Dokonując wykładni cytowanego przepisu zauważyć należy, że zastosowanie art. 68 §5 Ordynacji podatkowej może mieć miejsce tylko wówczas gdy kwestia prejudycjalna (zagadnienie wstępne) w czasie rozpatrywanie sprawy administracyjnej jest nierozstrzygnięta. Sytuacja nierozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej musi występować w chwili rozpatrywania sprawy podatkowej i oznacza brak możliwości ustalenia w tym czasie przez organ rozpatrujący sprawę określonej okoliczności prawnej. Jeżeli natomiast w dacie rozpatrywania sprawy podatkowej można udzielić odpowiedzi na pytanie o stan prawny niezbędnych dla tej sprawy elementów, nie ma podstaw do przyjęcia, iż dana kwestia jest nierozstrzygnięta. Zauważyć również należy, że ze względu na to, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej determinuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że o kwestii prejudycjalnej można mówić tylko wtedy, gdy trwa sprawa podatkowa jako przedmiot postępowania jurysdykcyjnego tj. od momentu wszczęcia tego postępowania do czasu wydania decyzji ostatecznej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy co następuje. Zagadnienie wstępne jakim było niewątpliwie ustalenie wartości celnej towarów zostało rozstrzygnięte decyzją ostateczną Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 kwietnia 2000r. Natomiast postępowanie w sprawie ustalenia podatku importowego i od towarów i usług zostało wszczęte w terminie późniejszym aczkolwiek, o czym wyżej wspomniano, wobec braku dowodu doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania daty tej nie można ustalić. Zatem wydaniu decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji nie stało na przeszkodzie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albowiem zagadnienie to w chwili wszczęcia postępowania było już rozstrzygnięte. Nie było zatem żadnych podstaw aby bieg terminu przedawnienia ulegał zawieszeniu. Za bezprzedmiotowe uznać należy również rozważania Izby Skarbowej co do momentu, w którym zachodzi potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Kwestia prejudycjalna powstaje bowiem w toku prowadzonego postępowania, gdy organ podatkowy prowadzący to postępowanie stwierdza, że nie może rozstrzygnąć sprawy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zwrócić również należy uwagę, że art. 68 §5 Ordynacji podatkowej odczytywać należy łącznie z art. 210 §1 pkt 2) Ordynacji podatkowej. Prawdą jest, co zauważyła Izba Skarbowa, że zawieszenia biegu terminu przedawnienia w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd następuje z mocy prawa. Jednakże ten skutek wywołuje postanowienie o zawieszeniu postępowania, a nie każda sytuacja, która potencjalnie może powodować potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Rozumienie powołanego przepisu, w sposób jaki zaprezentowała Izba Skarbowa prowadziłoby do przedłużenia terminu przedawnienia do 6 lat w każdej sprawie, w której istnieje potencjalnie potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego a konkluzja taka z całą pewnością nie wypływa z treści art. 68 §5 Ordynacji podatkowej.
Ponieważ oczekiwanie na rozstrzygnięcie skargi na decyzje Dyrektora Głównego Urzędu Ceł przez Naczelny Sąd Administracyjny nie stanowiło, jak przyznała Izba Skarbowa zagadnienia wstępnego zatem uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsce zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji skoro warunkiem powstania zobowiązania podatkowego w trybie art. 1 lc ust.3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) było doręczenie decyzji ustalającej jego wysokość przed końcem roku 2001 a decyzja doręczona została w dniu 2 stycznia 2002r. to stwierdzić należy, § że zobowiązania z tytułu podatku importowego i podatku od towarów i usług ustalone I decyzjami Urzędu Skarbowego nie powstały.
Wobec poczynionych wyżej ustaleń ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia
art. 19ust.l ustawy o podatku od towarów i usług staje się niecelowe.
Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o I postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI