II FSK 980/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-21
NSApodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowaIP Boxdziałalność badawczo-rozwojowaB+Rulga podatkowaOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowekoszty postępowania

NSA oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, uznając, że organ interpretacyjny powinien wydać interpretację indywidualną, a nie odmawiać wszczęcia postępowania z powodu rzekomego braku wyczerpania stanu faktycznego przez wnioskodawcę.

Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącej kwalifikacji działalności jako badawczo-rozwojowej (B+R) i prawa do ulgi IP Box. Organ podatkowy wezwał wnioskodawcę do doprecyzowania, czy jego działalność stanowi prace rozwojowe, co sąd uznał za przerzucenie na wnioskodawcę obowiązku rozstrzygnięcia kluczowej kwestii prawnej. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że organ interpretacyjny powinien wydać interpretację, a nie odmawiać wszczęcia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił postanowienie organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji podatkowej. Spór dotyczył możliwości uznania opisanej działalności za badawczo-rozwojową (B+R) i skorzystania z preferencyjnego opodatkowania IP Box. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, twierdząc, że wnioskodawca nie przedstawił wyczerpującego opisu stanu faktycznego i nie sprecyzował, czy jego działalność jest pracami rozwojowymi. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ interpretacyjny powinien wydać interpretację, a nie odmawiać wszczęcia postępowania. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że kwalifikacja prawna działalności jako B+R stanowiła przedmiot oczekiwanej interpretacji, a nie element stanu faktycznego, który wnioskodawca musiałby sam przesądzić. Sąd wskazał, że organ interpretacyjny ma obowiązek ocenić skutki wykładni przepisów, nawet jeśli odwołują się one do innych dziedzin prawa, o ile służy to właściwej interpretacji przepisów podatkowych. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że wyrok sądu pierwszej instancji nie naruszał przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretacyjny powinien wydać interpretację, a nie odmawiać wszczęcia postępowania z powodu rzekomego braku wyczerpania stanu faktycznego przez wnioskodawcę, jeśli opis stanu faktycznego i pytanie wnioskodawcy umożliwiają odniesienie się do przepisów prawa podatkowego.

Uzasadnienie

Kwalifikacja prawna działalności jako badawczo-rozwojowej (B+R) stanowi przedmiot oczekiwanej interpretacji, a nie element stanu faktycznego, który wnioskodawca musiałby sam przesądzić. Organ interpretacyjny ma obowiązek ocenić skutki wykładni przepisów, nawet jeśli odwołują się one do innych dziedzin prawa, o ile służy to właściwej interpretacji przepisów podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.d.o.f. art. 5a § 38

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 5a § 39

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 5a § 40

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

O.p. art. 169 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 2

Ordynacja podatkowa

u.p.s.w.n. art. 4 § 3

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny powinien wydać interpretację indywidualną, a nie odmawiać wszczęcia postępowania, gdy opis stanu faktycznego i pytanie wnioskodawcy umożliwiają odniesienie się do przepisów prawa podatkowego. Kwalifikacja prawna działalności jako badawczo-rozwojowej (B+R) stanowi przedmiot oczekiwanej interpretacji, a nie element stanu faktycznego, który wnioskodawca musiałby sam przesądzić. Organ interpretacyjny ma obowiązek ocenić skutki wykładni przepisów innych ustaw (np. Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce) dla przepisów podatkowych, nawet jeśli wymaga to odniesienia do przepisów pozapodatkowej ustawy.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy argumentował, że wnioskodawca nie przedstawił wyczerpującego opisu stanu faktycznego i nie sprecyzował, czy jego działalność jest pracami rozwojowymi, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Organ podnosił, że nie posiada kompetencji ani narzędzi do przeprowadzenia analizy w zakresie wiedzy specjalistycznej na gruncie definicji sformułowanych w przepisach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Godne uwagi sformułowania

organ przerzucił na skarżącego ciężar przesądzenia kluczowej kwestii kwestia ta - wbrew argumentacji przytoczonej na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej - nie powinna być elementem stanu faktycznego, lecz stanowiła przedmiot oczekiwanej przez skarżącego informacji w zakresie wykładni i zastosowania przepisów prawa interpretacja może odnosić się nie tylko do aktów, których kategorie zostały wymienione wprost w definicji zawartej w art. 3 pkt 2 O.p., lecz także dotyczy to takich sytuacji, w których brak odniesienia do innych przepisów (wciąż w ramach interpretacji przepisów prawa podatkowego) mogłoby powodować, że nie zostanie zrealizowany cel tej instytucji.

Skład orzekający

Alicja Polańska

sprawozdawca

Antoni Hanusz

członek

Jan Grzęda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji podatkowej, obowiązki organu interpretacyjnego w zakresie kwalifikacji działalności B+R i stosowania ulgi IP Box, oraz relacja przepisów podatkowych do przepisów innych ustaw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację dotyczącą działalności B+R i ulgi IP Box, ale zasady dotyczące obowiązków organu interpretacyjnego są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące interpretacji podatkowych, szczególnie w kontekście działalności B+R i ulgi IP Box, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i doradców podatkowych.

Czy organ podatkowy może odmówić interpretacji, przerzucając na Ciebie ciężar udowodnienia, że Twoja działalność to B+R?

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Sektor

IT/technologie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 980/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Polańska /sprawozdawca/
Antoni Hanusz
Jan Grzęda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Bd 3/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2023-02-21
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 169 par. 1 , art. 14b par. 1 i 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska (spr.), Protokolant Katarzyna Latkowska-Kłoczko, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 3/23 w sprawie ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 października 2022 r., nr 0111-KDIB1-3.4011.72.2022.7.AD w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz W. M. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 3/23 w sprawie
ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 października 2022 r. nr 0111-KDIB1-3.4011.72.2022.7.AD
w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 czerwca 2022 r.
nr 0111-KDIB1-3.4011.72.2022.2.DR oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wskazany wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
W skardze kasacyjnej organ - reprezentowany przez radcę
prawnego - zaskarżył w całości wyrok sądu pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 169 § 1 w zw.
z art. 14b § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.); dalej: "O.p.", poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania, na skutek błędnego przyjęcia przez sąd, że naruszają prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego, ponieważ organ żądając uzupełnienia opisu stanu faktycznego nie mógł domagać się jednoznacznego wskazania przez skarżącego, czy podejmowana przez niego działalność polegająca
na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność
badawczo-rozwojową, zatem, w ocenie sądu, odmowa wszczęcia postępowania wynika z błędnej wykładni organu przepisu art. 169 § 1 w zw. z art. 14b § 3 O.p., a w konsekwencji, w ocenie sądu, brak wydania interpretacji indywidualnej w tym stanie faktycznym i zakończenie sprawy zaskarżonym postanowieniem narusza art. 14b § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 2
i w zw. z art. 14b § 1 O.p. oraz w zw. z art. 4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.); dalej: "u.p.s.w.n.", poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania, będące konsekwencją błędnego przyjęcia, że wskazane przepisy u.p.s.w.n., pomimo iż nie stanowią przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p., powinny podlegać interpretacji indywidualnej.
W ocenie organu ocena stanowiska wnioskodawcy może dotyczyć jedynie przepisów prawa podatkowego, co wynika z art. 3 pkt 2 O.p., przy czym przepisy u.p.s.w.n nie stanowi przepisów prawa podatkowego. W konsekwencji dokonanie kwalifikacji, czy przedstawiona w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym działalność jest działalnością twórczą obejmującą badania naukowe i/lub prace rozwojowe nie należy do organu interpretacyjnego, a zatem zaszła podstawa do wydania przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p.;
– Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, będące konsekwencją błędnego uznania przez sąd pierwszej instancji, że w sprawie naruszono przepis art. 121 § 1 O.p. stanowiący, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Zarzucając powyższe naruszenie prawa, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie, jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona - uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji; zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej, na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.); dalej: "O.p.".
Ze znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu art. 165a § 1 O.p. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania [...], jak zaś stanowi przepis art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Na podstawie odesłania zamieszczonego w art. 14h O.p., ww. przepisy znajdują odpowiednie zastosowanie do postępowania w przedmiocie interpretacji indywidualnych.
Użyte w przepisie art. 165a § 1 O.p. sformułowanie "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe, zapadła już decyzja ostateczna lub nieostateczna, albo gdy w przepisach ustaw podatkowych nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 3789/18 oraz z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1001/17).
Zgodnie także z brzmieniem art. 14b § 1 oraz art. 14c § 1 i § 2 O.p., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Interpretacja zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Organ dokonuje interpretacji indywidualnej, przyjmując za wnioskodawcą ściśle określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe.
W sprawie, jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, skarżący złożył do organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości uznania opisanej działalności za działalność badawczo-rozwojową (B+R) oraz skorzystania z preferencyjnego opodatkowania dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej. Występując z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący zadał m.in. pytanie, czy realizacja czynności (na rzecz konkretnego kontrahenta) wskazanych w stanie faktycznym w ramach projektu PwC mieści się w katalogu działalności badawczo-rozwojowej (B+R) w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.); dalej: "u.p.d.o.f.". Organ wezwał skarżącego m.in. do doprecyzowania opisu okoliczności sprawy przez wskazanie, czy wykonując czynności/prace w ramach projektu PwC, wymienione w opisie stanu faktycznego, samodzielnie prowadził albo prowadzi prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.); dalej: "u.p.s.w.n.". Skarżący został również wezwany o ponowne przedstawienie własnego stanowiska w zakresie zadanego pytania tak, aby było ono adekwatne do doprecyzowanego opisu stanu faktycznego oraz przedmiotu pytania. W uzupełnieniu wniosku skarżący wskazał m.in, że nie może jednoznacznie stwierdzić, czy wykonywane przez niego prace/czynności, o których mowa w opisie stanu faktycznego, w ramach projektu PwC, są pracami rozwojowymi zgodnie z ich definicją, tj. wykorzystaniem już istniejącej lub zwiększonej wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Podniósł, że argumentacja w tej materii została szeroko przedstawiona przez niego w akapicie dotyczącym własnego stanowiska w ocenie prawnej. Kwestia uznania czy też nie tychże czynności za prace rozwojowe i w konsekwencji za B+R jest elementem stanu prawnego, a nie faktycznego i należy do organu podatkowego.
W takim stanie faktycznym sprawy, organ odmówił - wydanym na podstawie art. 165a § 1 i art. 14b § 3 O.p. - postanowieniem wszczęcia postępowania w sprawie, a działając jako organ drugiej instancji, utrzymał w mocy swoje postanowienie.
Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Stosownie zaś do art. 169 § 1 O.p., który dotyczy postępowania podatkowego, a do postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej znajduje odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 14h O.p., jeżeli podanie (wniosek) nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ wzywa składającego podanie do uzupełnienia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania (wniosku) bez rozpatrzenia.
Podkreślenia wymaga, że kluczowym elementem, jaki w kontekście rozpoznawanej sprawy odróżnia postępowanie podatkowe od interpretacyjnego jest brak obowiązku (ani uprawnienia) organu do prowadzenia postępowania dowodowego, czyli ustalania jakichkolwiek elementów stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które to strona jest zobowiązana przedstawić w sposób wyczerpujący we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Wezwanie wystosowane przez organ w trybie art. 169 § 1 O.p., o którym mowa wyżej, może przy tym dotyczyć jedynie takich elementów stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, których brak uniemożliwia dokonanie oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy (por. np. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 3537/15).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo sąd I instancji uznał, że organ interpretacyjny powinien wydać na wniosek skarżącego interpretację indywidualną, a tylko w przypadku, gdyby opis ten uznał za niewyczerpujący, powinien zażądać od wnioskodawcy jego uzupełnienia o określone dane czy też jego doprecyzowania. Zarówno opisany przez skarżącego we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe, jak i pytanie zawarte we wniosku było w istocie pytaniem o zasadność subsumcji stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku pod odpowiednie normy prawa podatkowego. Nadto wniosek skarżącego nie dotyczył interpretacji przepisów innych, niż przepisy prawa podatkowego.
Prawidłowo również sąd pierwszej instancji ocenił, że analiza wniosku i stanowiska skarżącego wskazuje, że jego zasadniczym celem było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy w przedstawionym we wniosku stanie fatycznym/zdarzeniu przyszłym, wykonywane przez niego prace na rzecz wskazanego kontrahenta w ramach projektu PwC czynności mieszczą się w katalogu działalności badawczo-rozwojowej (B+R).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż organ nie wywiązał się z obowiązku wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy wniosek spełniał wymogi formalne określone w art. 14b § 3 O.p., tj. skarżący przedstawił wyczerpujący opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego oraz własne stanowisko w sprawie. Tymczasem, wzywając skarżącego do uzupełnienia opisu stanu faktycznego, organ przerzucił na skarżącego ciężar przesądzenia kluczowej kwestii, od której zależała możliwość skorzystania niego z preferencyjnej stawki opodatkowania. Innymi słowy, organ oczekiwał w istocie, aby to skarżący sam odpowiedział sobie na podstawowe pytanie, które zadał we wniosku. W ocenie składu orzekającego, kwestia ta - wbrew argumentacji przytoczonej na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej - nie powinna być elementem stanu faktycznego, lecz stanowiła przedmiot oczekiwanej przez skarżącego informacji w zakresie wykładni i zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do tego stanu przedstawionego we wniosku.
W skardze kasacyjnej organ, powołując szereg wyroków sądów administracyjnych, stwierdził m.in., że granica pomiędzy tym, co organ wydający interpretacje indywidualne może sam rozstrzygnąć, a tym, co musi być informacją podaną przez wnioskodawcę w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przebiega tam, gdzie wchodzimy w szczegółowe przepisy stricte pozapodatkowe, do których odsyłają przepisy podatkowe. Granica jest tam, gdzie ocena statusu czynności czy zdarzenia wymaga rozstrzygnięcia na gruncie ustawy stricte pozapodatkowej, specjalistycznej - wejścia w sfery, które pozostają poza zasięgiem merytorycznym organu. Organ zaznaczył przy tym kilkakrotnie, że nie posiada kompetencji ani narzędzi do przeprowadzenia stosownej analizy w zakresie wiedzy specjalistycznej na gruncie definicji sformułowanych w stosownych przepisach u.p.s.w.n.
Należy jednak odwołać się do ugruntowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych tezy, przedstawionej, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r. sygn. akt II FSK 2201/18, według której interpretacja może odnosić się nie tylko do aktów, których kategorie zostały wymienione wprost w definicji zawartej w art. 3 pkt 2 O.p., lecz także dotyczy to takich sytuacji, w których brak odniesienia do innych przepisów (wciąż w ramach interpretacji przepisów prawa podatkowego) mogłoby powodować, że nie zostanie zrealizowany cel tej instytucji. Często więc interpretacja indywidualna będzie się odnosiła do innych dziedzin, ale tylko wtedy, gdy odniesienia takie mają charakter pomocniczy, służący właściwej interpretacji przepisów podatkowych w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. Obowiązkiem organu nie jest wówczas dokonanie interpretacji przepisów - tak jak w rozpoznawanej sprawie (u.p.s.w.n.) - lecz jedynie ocena, jakie skutki wykładnia przepisów tej ustawy będzie miała dla możliwości skorzystania przez skarżącego z tzw. ulgi IP Box, a w rezultacie - określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że zarówno w opisie stanu faktycznego, jak i w pytaniu, czy też w stanowisku wnioskodawcy mogą pojawić się wątpliwości dotyczące innych dziedzin prawa niż prawo podatkowe, ale zawsze sednem sprawy powinno być ustalenie prawidłowej wykładni przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p.
Ponadto wskazać należy, że wątpliwości w powyższym zakresie, w bezpośrednim odniesieniu do definicji działalności badawczo-rozwojowej, rozstrzygnął wprost Minister Finansów w "Objaśnieniach podatkowych z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczących preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej – IP Box", w których stwierdził, że: "(...) ustawodawca użył, ale nie zdefiniował w ustawie o CIT i ustawie o PIT, pojęć spoza ustaw podatkowych na potrzeby pełnego zrekonstruowania definicji działalności badawczo-rozwojowej mającej znaczenie dla zastosowania przepisów podatkowych. Dotyczy to nie tylko stosowania omawianej preferencji IP Box, ale i obowiązującej w polskim systemie prawa podatkowego ulgi badawczo-rozwojowej. W konsekwencji kryteria działalności badawczo-rozwojowej: (i) twórczość, (ii) systematyczność, (iii) zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań - powinny być rozumiane na gruncie ustawy o CIT oraz ustawy o PIT tak, jak są rozumiane zgodnie z ich językowym znaczeniem w świetle aktów prawnych, do których odwołuje się ustawodawca w ww. ustawach podatkowych. Wyżej wymienione kryteria muszą być spełnione kumulatywnie, aby uznać daną działalność za działalność badawczo-rozwojową (dokument dostępny na stronie: https://www.gov.pl/web/finanse/
objasnienia-podatkowe-dot-preferencyjnego-opodatkowania-dochodow-wytwarzanych-przez-prawa-wlasnosci-intelektualnej-ip-box).
Biorąc pod uwagę powołaną argumentację, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, informacje przedstawione we wniosku skarżącego w ramach opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego powinny były być dla organu interpretacyjnego wystarczające i umożliwić odniesienie się do wskazanych we wniosku okoliczności, w zakresie wypełnienia znamion działalności badawczo-rozwojowej, o której mowa w art. 5a ust. 38 - 40 u.p.d.o.f. Skoro bowiem skarżący dokładnie opisał swoją działalność przez pryzmat cech działalności badawczo-rozwojowej (B+R), to organ miał obowiązek udzielić odpowiedzi na przedstawioną wątpliwość. Organ miał więc obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku i wydania interpretacji indywidualnej. Nie miał natomiast podstaw do wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku w trybie art. 169 § 1 O.p., a następnie do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, skoro skarżący przedstawił wyczerpujący opis prowadzonej przez siebie działalności, natomiast jej kwalifikacja prawna należała do sfery obowiązków organu interpretacyjnego. Podkreślenia wymaga również, że jednoznaczne określenie przez skarżącego, czy prowadzi on działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu powołanego przepisu - czego domagał się organ - stanowiłoby jednocześnie odpowiedź na kluczowe pytanie zadane we wniosku i uczyniłoby wydanie interpretacji indywidualnej zbędnym.
Nadto, w ocenie składu orzekającego, nieuprawniona jest także podniesiona przez organ argumentacja, zgodnie z którą dla wydania interpretacji indywidualnej konieczne byłoby zadanie skarżącemu szeregu szczegółowych pytań z zakresu wiedzy specjalistycznej, zmierzających do ustalenia, czy skarżący rzeczywiście prowadzi badania naukowe lub prace rozwojowe w rozumieniu analizowanych przepisów u.p.s.w.n., co doprowadziłoby do przekształcenia postępowania o wydanie interpretacji w postępowanie dowodowe prowadzone w formie pisemnej. Dokonywanie tak skrupulatnych ustaleń rzeczywiście, jak podnosi organ, wykracza poza sferę kompetencji organu interpretacyjnego, jednak w rozpoznawanej sprawie informacje przedstawione przez skarżącego były wystarczające do wydania na ich podstawie interpretacji indywidualnej. Skarżący uczynił więc zadość obowiązkowi określonemu w art. 14b § 3 O.p., co słusznie zaakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Podkreślenia na marginesie wymaga, że jeśli w toku ewentualnego postępowania podatkowego właściwy organ dokona ustaleń sprzecznych z elementami stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego opisanego przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, interpretacja utraci funkcję ochronną.
W tej sytuacji, w sposób uprawniony sąd I instancji podzielił zasadność zarzutów skargi co do wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 169 § 1 w zw. z 14b § 3 oraz art. 121 § 1 O.p.
Wobec tego, że zaskarżony wyrok nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, tak podatkowego jak i sądowoadministracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634); dalej: "p.p.s.a." - orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości 240 zł orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 4 oraz w zw. z § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).
/-/ A. Polańska /-/ J. Grzęda /-/ A. Hanusz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI