Orzeczenie · 2022-11-10

II FSK 597/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-11-10

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowyPITodpłatne zbycie nieruchomościdatio in solutumświadczenie w miejsce wykonaniaprzysporzenie majątkowerok podatkowy 2013nieruchomości

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013. Organ podatkowy określił skarżącemu zobowiązanie w PIT z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, uznając, że przeniesienie własności lokalu mieszkalnego i garażu w ramach świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) stanowi odpłatne zbycie podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 30e ust. 1 ustawy o PIT. Skarżący argumentował, że wykonanie zobowiązania przez świadczenie zamienne nie powoduje powstania przychodu. WSA oddalił skargę, uznając sytuację za analogiczną do sprzedaży. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu, podzielając utrwalony pogląd orzecznictwa, że przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie jest odpłatnym zbyciem, gdyż nie wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie zbywającego, a jedynie ze zmianą struktury aktywów. Sąd podkreślił, że nawet jeśli cena zbycia może być zwolnieniem z długu, to brak jest ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego, co czyni czynność nieodpłatną. NSA uznał zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. za zasadny, mimo błędnego zakwalifikowania podstawy kasacyjnej. Pozostałe zarzuty, w tym dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznano za chybione. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA w zakresie opodatkowania datio in solutum w PIT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i czynności dokonywanych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Nowelizacja art. 14 ust. 2e u.p.d.o.f. od 2015 r. może mieć wpływ na interpretację w przypadku działalności gospodarczej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przeniesienie własności nieruchomości w celu zwolnienia się z zobowiązania pieniężnego (datio in solutum) stanowi odpłatne zbycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, podlegające opodatkowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przeniesienie własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie jest odpłatnym zbyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, ponieważ nie powoduje przysporzenia majątkowego po stronie zbywającego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność datio in solutum nie skutkuje przyrostem aktywów po stronie zbywającego, a jedynie zmianą ich rodzaju i struktury. Brak ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego ze strony nabywającego czynność tę czyni nieodpłatną w rozumieniu przepisów podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA i zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego zostały uchylone. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, który ma uwzględnić wykładnię NSA.

Przepisy (15)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pojęcie 'odpłatne zbycie' nie obejmuje przeniesienia własności nieruchomości w ramach świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum), gdyż czynność ta nie skutkuje przysporzeniem majątkowym.

u.p.d.o.f. art. 30e § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczący opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości nie ma zastosowania, gdy zbycie nie jest odpłatne.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 30e § 4

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

K.c. art. 453

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

Świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) jako forma wykonania zobowiązania.

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zasada informowania stron o wykładni przepisów.

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § 1