Orzeczenie · 2025-09-24

II FSK 593/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-24
NSApodatkoweWysokansa
amortyzacjapodatek dochodowy od osób prawnychCITstawki amortyzacyjnekoszty uzyskania przychodówinterpretacja podatkowazmiana stawekwsteczna zmianaprzedawnienie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spór koncentrował się na wykładni art. 16i ust. 5 ustawy o CIT, a konkretnie na możliwości obniżania stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych z mocą wsteczną, nawet dla lat poprzednich. Organ podatkowy zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tego przepisu, twierdząc, że obniżenie stawki jest możliwe jedynie od pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym środek trwały został wprowadzony do ewidencji lub od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego, co wykluczałoby działanie wsteczne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji oraz utrwalone orzecznictwo NSA. Sąd podkreślił, że językowe brzmienie art. 16i ust. 5 updop, zwłaszcza jego początkowa część, jednoznacznie wskazuje na możliwość zmiany stawek amortyzacyjnych zarówno na przyszłość, jak i wstecz, z jedynym istotnym ograniczeniem w postaci terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd odrzucił argumentację organu jako opartą na wyrwanym z kontekstu sformułowaniu i sprzeczną z celem regulacji, jakim jest zapewnienie elastyczności w kształtowaniu kosztów uzyskania przychodów. Podkreślono, że brak jest wyraźnego zakazu dokonywania takich korekt w ustawie, a możliwość korekty deklaracji podatkowej jest dopuszczalna na mocy art. 81 § 1 Op, dopóki zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. NSA wskazał również, że nowelizacja wprowadzająca ograniczenia w art. 16i ust. 8 updop dotyczy wyłącznie dochodów zwolnionych z opodatkowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych w CIT, co pozwala na korektę deklaracji podatkowych i optymalizację podatkową.

Ograniczenia stosowania

Ograniczenie do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nowe regulacje (art. 16i ust. 8 updop) dotyczące dochodów zwolnionych z opodatkowania.

Zagadnienia prawne (1)

Czy podatnik podatku dochodowego od osób prawnych jest uprawniony do obniżenia stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych z mocą wsteczną za poprzednie lata podatkowe, z uwzględnieniem skutków od pierwszego miesiąca danego roku podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik jest uprawniony do obniżenia stawek amortyzacyjnych z mocą wsteczną, z ograniczeniem jedynie do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że językowe brzmienie art. 16i ust. 5 updop pozwala na zmianę stawek amortyzacyjnych zarówno na przyszłość, jak i wstecz. Organ podatkowy błędnie ograniczał tę możliwość, opierając się na wyrywkowej interpretacji przepisu. Jedynym istotnym ograniczeniem jest termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Olsztynie.

Przepisy (8)

Główne

updop art. 16i § ust. 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis pozwala podatnikom na obniżanie stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych z mocą wsteczną, z ograniczeniem do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zmiana stawki może być dokonana począwszy od miesiąca wprowadzenia środka do ewidencji lub od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego, co obejmuje również możliwość działania wstecz.

Pomocnicze

updop art. 16 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Reguluje możliwość dokonywania odpisu amortyzacyjnego za określony okres rozliczeniowy, nie modyfikując możliwości zmiany odpisów amortyzacyjnych z uwzględnieniem art. 16i updop.

updop art. 16i § ust. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wprowadza ograniczenia w zmianie stawek amortyzacyjnych (podwyższania lub obniżania) od 1 stycznia 2021 r., ale dotyczy to wyłącznie dochodów zwolnionych z opodatkowania.

Op art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, który stanowi istotne ograniczenie dla wstecznego działania przepisów podatkowych.

Op art. 81 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dopuszcza możliwość dokonania korekty uprzedniego samoobliczenia podatku przez podatnika.

ppsa art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.

ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

ppsa art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zakres uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych na podstawie art. 16i ust. 5 updop, z ograniczeniem do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Językowe brzmienie przepisu dopuszcza działanie wsteczne. • Cel regulacji to elastyczność w kształtowaniu kosztów uzyskania przychodów. • Brak wyraźnego zakazu korekty deklaracji podatkowej w ustawie.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy twierdził, że zmiana stawki amortyzacyjnej jest możliwa jedynie od pierwszego miesiąca roku podatkowego, co wyklucza działanie wsteczne.

Godne uwagi sformułowania

skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w powyższych judykatach • brzmienie wykładanego przepisu (zdania drugiego) nie zawiera jakichkolwiek przesłanek do wprowadzenia ograniczenia postulowanego przez organ podatkowy • wolą ustawodawcy było (i jest) stworzenie podatnikom możliwości modyfikowania podstawy opodatkowania za dany rok podatkowy w sposób elastyczny • wsteczna możliwość modyfikowania wysokości dokonywanych odpisów amortyzacyjnych (kosztów uzyskania przychodów), a przez to również podstawy opodatkowania, ograniczona jest terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego • nie jest istotne odesłanie do "pierwszego miesiąca" rozumiane jako warunek dokonania omawianej zmiany koniecznie w tymże "pierwszym miesiącu" • nieusprawiedliwiony okazał się zatem zarzut skargi kasacyjnej bowiem sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 16i ust. 5 updop

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący

Artur Kot

sprawozdawca

Małgorzata Wolf-Kalamala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych w CIT, co pozwala na korektę deklaracji podatkowych i optymalizację podatkową."

Ograniczenia: Ograniczenie do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nowe regulacje (art. 16i ust. 8 updop) dotyczące dochodów zwolnionych z opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu optymalizacji podatkowej dla firm, jakim jest możliwość korygowania kosztów uzyskania przychodów poprzez zmianę stawek amortyzacyjnych. Interpretacja NSA jest korzystna dla podatników.

Czy można cofnąć się w czasie, by obniżyć podatek CIT? NSA odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst