II FSK 593/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spór koncentrował się na wykładni art. 16i ust. 5 ustawy o CIT, a konkretnie na możliwości obniżania stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych z mocą wsteczną, nawet dla lat poprzednich. Organ podatkowy zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tego przepisu, twierdząc, że obniżenie stawki jest możliwe jedynie od pierwszego miesiąca roku podatkowego, w którym środek trwały został wprowadzony do ewidencji lub od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego, co wykluczałoby działanie wsteczne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji oraz utrwalone orzecznictwo NSA. Sąd podkreślił, że językowe brzmienie art. 16i ust. 5 updop, zwłaszcza jego początkowa część, jednoznacznie wskazuje na możliwość zmiany stawek amortyzacyjnych zarówno na przyszłość, jak i wstecz, z jedynym istotnym ograniczeniem w postaci terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd odrzucił argumentację organu jako opartą na wyrwanym z kontekstu sformułowaniu i sprzeczną z celem regulacji, jakim jest zapewnienie elastyczności w kształtowaniu kosztów uzyskania przychodów. Podkreślono, że brak jest wyraźnego zakazu dokonywania takich korekt w ustawie, a możliwość korekty deklaracji podatkowej jest dopuszczalna na mocy art. 81 § 1 Op, dopóki zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. NSA wskazał również, że nowelizacja wprowadzająca ograniczenia w art. 16i ust. 8 updop dotyczy wyłącznie dochodów zwolnionych z opodatkowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych w CIT, co pozwala na korektę deklaracji podatkowych i optymalizację podatkową.
Ograniczenie do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nowe regulacje (art. 16i ust. 8 updop) dotyczące dochodów zwolnionych z opodatkowania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy podatnik podatku dochodowego od osób prawnych jest uprawniony do obniżenia stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych z mocą wsteczną za poprzednie lata podatkowe, z uwzględnieniem skutków od pierwszego miesiąca danego roku podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik jest uprawniony do obniżenia stawek amortyzacyjnych z mocą wsteczną, z ograniczeniem jedynie do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że językowe brzmienie art. 16i ust. 5 updop pozwala na zmianę stawek amortyzacyjnych zarówno na przyszłość, jak i wstecz. Organ podatkowy błędnie ograniczał tę możliwość, opierając się na wyrywkowej interpretacji przepisu. Jedynym istotnym ograniczeniem jest termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przepisy (8)
Główne
updop art. 16i § ust. 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis pozwala podatnikom na obniżanie stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych z mocą wsteczną, z ograniczeniem do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zmiana stawki może być dokonana począwszy od miesiąca wprowadzenia środka do ewidencji lub od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego, co obejmuje również możliwość działania wstecz.
Pomocnicze
updop art. 16 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Reguluje możliwość dokonywania odpisu amortyzacyjnego za określony okres rozliczeniowy, nie modyfikując możliwości zmiany odpisów amortyzacyjnych z uwzględnieniem art. 16i updop.
updop art. 16i § ust. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wprowadza ograniczenia w zmianie stawek amortyzacyjnych (podwyższania lub obniżania) od 1 stycznia 2021 r., ale dotyczy to wyłącznie dochodów zwolnionych z opodatkowania.
Op art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, który stanowi istotne ograniczenie dla wstecznego działania przepisów podatkowych.
Op art. 81 § § 1
Ordynacja podatkowa
Dopuszcza możliwość dokonania korekty uprzedniego samoobliczenia podatku przez podatnika.
ppsa art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
ppsa art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
ppsa art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zakres uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych na podstawie art. 16i ust. 5 updop, z ograniczeniem do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Językowe brzmienie przepisu dopuszcza działanie wsteczne. • Cel regulacji to elastyczność w kształtowaniu kosztów uzyskania przychodów. • Brak wyraźnego zakazu korekty deklaracji podatkowej w ustawie.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy twierdził, że zmiana stawki amortyzacyjnej jest możliwa jedynie od pierwszego miesiąca roku podatkowego, co wyklucza działanie wsteczne.
Godne uwagi sformułowania
skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w powyższych judykatach • brzmienie wykładanego przepisu (zdania drugiego) nie zawiera jakichkolwiek przesłanek do wprowadzenia ograniczenia postulowanego przez organ podatkowy • wolą ustawodawcy było (i jest) stworzenie podatnikom możliwości modyfikowania podstawy opodatkowania za dany rok podatkowy w sposób elastyczny • wsteczna możliwość modyfikowania wysokości dokonywanych odpisów amortyzacyjnych (kosztów uzyskania przychodów), a przez to również podstawy opodatkowania, ograniczona jest terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego • nie jest istotne odesłanie do "pierwszego miesiąca" rozumiane jako warunek dokonania omawianej zmiany koniecznie w tymże "pierwszym miesiącu" • nieusprawiedliwiony okazał się zatem zarzut skargi kasacyjnej bowiem sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 16i ust. 5 updop
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący
Artur Kot
sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych w CIT, co pozwala na korektę deklaracji podatkowych i optymalizację podatkową."
Ograniczenia: Ograniczenie do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nowe regulacje (art. 16i ust. 8 updop) dotyczące dochodów zwolnionych z opodatkowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu optymalizacji podatkowej dla firm, jakim jest możliwość korygowania kosztów uzyskania przychodów poprzez zmianę stawek amortyzacyjnych. Interpretacja NSA jest korzystna dla podatników.
“Czy można cofnąć się w czasie, by obniżyć podatek CIT? NSA odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.