II FSK 58/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję podatkową i umorzył postępowanie podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 169 Ordynacji podatkowej (O.p.) poprzez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania z powodu braku wezwania do uzupełnienia braku pełnomocnictwa, co miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zarzucono naruszenie art. 70 O.p. przez błędną wykładnię i niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, mimo skutecznego zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. NSA uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 169 § 1 O.p., organ ma obowiązek wezwać do usunięcia braków, w tym dotyczących pełnomocnictwa. Brak takiego wezwania w sytuacji, gdy pełnomocnik strony działał w postępowaniu, stanowi naruszenie przepisów i zasad postępowania. NSA podzielił stanowisko WSA, że brak wezwania do złożenia pełnomocnictwa był uchybieniem. W konsekwencji, NSA uznał, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, doręczone bezpośrednio stronie zamiast jej pełnomocnikowi (który powinien być wezwany do złożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie), nie było skuteczne. Zgodnie z uchwałą NSA I FPS 3/18, takie doręczenie jest kluczowe dla skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wobec nieskutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, zobowiązanie podatkowe za 2012 r. uległo przedawnieniu z końcem 2018 r. Decyzja organu drugiej instancji została wydana po upływie terminu przedawnienia. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne aspekty prowadzenia postępowań podatkowych, obowiązki organów w zakresie wzywania do uzupełnienia braków formalnych (pełnomocnictwo) oraz skutki wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem pełnomocnictwa i doręczeniem zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak wezwania organu podatkowego do uzupełnienia braku pełnomocnictwa, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wezwania do uzupełnienia braku pełnomocnictwa stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 169 § 1 O.p.) oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 O.p.).
Uzasadnienie
Organ ma obowiązek wezwać do usunięcia braków formalnych, w tym dotyczących pełnomocnictwa. Brak takiego wezwania, nawet przy uzasadnionych wątpliwościach co do umocowania, narusza przepisy i zasady postępowania.
Czy doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia podatkowego bezpośrednio stronie, zamiast jej pełnomocnikowi, jest skuteczne w świetle art. 70c O.p. i uchwały NSA I FPS 3/18?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia bezpośrednio stronie, gdy powinna być reprezentowana przez pełnomocnika, nie jest skuteczne.
Uzasadnienie
Dla skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., zawiadomienie o tym powinno być doręczone pełnomocnikowi strony, nawet jeśli dokonuje go organ, przed którym nie toczy się postępowanie z udziałem pełnomocnika. Uchybienie temu obowiązkowi oznacza, że skutek materialnoprawny w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie następuje.
Czy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, jeśli organ nieprawidłowo zawiadomił o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, jeśli organ nieprawidłowo zawiadomił o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, a tym samym bieg terminu przedawnienia nie został skutecznie zawieszony.
Uzasadnienie
W sytuacji, gdy bieg terminu przedawnienia nie został skutecznie zawieszony z powodu wadliwości procedury zawiadomienia, zobowiązanie podatkowe przedawnia się zgodnie z ogólnymi zasadami (art. 70 § 1 O.p.).
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 169 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ma obowiązek wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków formalnych, w tym dotyczących pełnomocnictwa, z pouczeniem o skutkach niewypełnienia tego warunku.
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa ogólne zasady biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 70 § § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w tym wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
O.p. art. 70 § § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
pkt 1
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. a, lit. c
P.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 2
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 169 § 1 O.p. przez brak wezwania do uzupełnienia braku pełnomocnictwa. • Naruszenie art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 O.p. przez błędną wykładnię i niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z powodu wadliwego zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że brak wezwania do uzupełnienia braku pełnomocnictwa nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy i że podatnik został prawidłowo zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy wzywa (...) takie wezwanie jest obowiązkiem organu podatkowego, a jego brak powoduje określone skutki procesowe. • na gruncie art. 169 § 1 O.p., jako brak formalny traktuje się braki dotyczące pełnomocnictwa. • Powzięcie nawet uzasadnionych wątpliwości nie zwalnia organu od wezwania wnoszącego podanie do nadesłania dokumentu, z którego wynika uprawnienie do reprezentowania danego podmiotu. • Nieumożliwienie wnoszącemu podanie uzupełnienia jego braków pozostaje w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. • uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sędzia
Jan Grzęda
sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty prowadzenia postępowań podatkowych, obowiązki organów w zakresie wzywania do uzupełnienia braków formalnych (pełnomocnictwo) oraz skutki wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem pełnomocnictwa i doręczeniem zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, które mogą mieć istotny wpływ na przedawnienie zobowiązań podatkowych. Pokazuje, jak drobne uchybienia proceduralne organów mogą prowadzić do korzystnych dla podatnika rozstrzygnięć.
“Błąd urzędnika zadecydował o przedawnieniu podatku. Kluczowe wezwanie do sądu!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.