Orzeczenie · 2024-01-30

II FSK 578/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-01-30
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościdział spadkudarowiznainterpretacja podatkowazwolnienie podatkowespadkobierca

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodu ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przez K.R. Kobieta nabyła prawo do lokalu w wyniku działu spadku po zmarłych rodzicach, który nastąpił po wcześniejszym otrzymaniu od nich darowizn. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że część udziału w lokalu nabyta w wyniku działu spadku ponad udział spadkowy podlega opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K.R. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA, uznał, że sprzedaż nieruchomości przez spadkobiercę, który otrzymał ją w wyniku działu spadku, nie podlega opodatkowaniu, jeśli wartość otrzymanego udziału nie przekroczyła jego udziału spadkowego. Sąd podkreślił, że darowizny dokonane przez spadkodawców, zaliczone na schedę spadkową, mają wpływ na ustalenie wartości masy spadkowej i podziału, ale sam dział spadku, w którym spadkobierca otrzymuje składniki majątkowe nieprzekraczające jego udziału spadkowego, nie stanowi nabycia podlegającego opodatkowaniu przy sprzedaży.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania sprzedaży nieruchomości nabytych w drodze działu spadku, zwłaszcza w kontekście darowizn zaliczonych na schedę spadkową i pojęcia 'nabycia' w rozumieniu ustawy o PIT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z dziedziczeniem, darowiznami i działem spadku. Kluczowe jest ustalenie, czy w wyniku działu spadku nastąpił faktyczny przyrost majątku ponad udział spadkowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytego w drodze działu spadku, w sytuacji gdy wartość tego udziału nie przekracza udziału spadkowego przysługującego zmarłym spadkodawcom, stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytego w drodze działu spadku, jeśli wartość tego udziału nie przekracza udziału spadkowego, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości przez spadkobiercę, który otrzymał ją w wyniku działu spadku, nie podlega opodatkowaniu, jeśli wartość otrzymanego udziału nie przekroczyła jego udziału spadkowego. Podkreślono, że darowizny zaliczone na schedę spadkową wpływają na podział masy spadkowej, ale sam dział spadku, w którym nie dochodzi do przyrostu majątku ponad udział spadkowy, nie jest traktowany jako nabycie podlegające opodatkowaniu przy sprzedaży.

Jak należy liczyć termin pięcioletniego okresu od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub prawa majątkowego przez spadkodawców, w przypadku zbycia przez spadkobiercę udziału w nieruchomości nabytego w spadku?

Odpowiedź sądu

Termin ten należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub prawa majątkowego przez spadkodawców.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że w przypadku zbycia nieruchomości nabytych w spadku, bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez spadkodawców.

Czy dział spadku, w którym spadkobierca otrzymuje składniki majątkowe o wartości przekraczającej jego udział spadkowy, stanowi nabycie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców (współwłaścicieli), należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 7 u.p.d.o.f., podlegające opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu w wyniku działu spadku, traktowane są jako nabycie, ponieważ zwiększa się zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem. Nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców, należy traktować jako nabycie w rozumieniu przepisów ustawy o PIT.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa pięcioletni okres od końca roku kalendarzowego nabycia nieruchomości lub prawa majątkowego, po którym sprzedaż nie podlega opodatkowaniu. W przypadku nabycia w spadku, termin liczy się od nabycia przez spadkodawców. W przypadku nabycia w drodze działu spadku ponad udział spadkowy, traktowane jest jako nabycie podlegające opodatkowaniu.

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 7

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Stanowi, że nabycie albo odpłatne zbycie w drodze działu spadku nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku, nie stanowi nabycia ani odpłatnego zbycia w rozumieniu tego przepisu.

Pomocnicze

K.c. art. 1039 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Reguluje zasady zaliczenia darowizn na schedę spadkową przy dziale spadku między zstępnymi lub między zstępnymi i małżonkiem.

K.c. art. 1042 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Dotyczy zaliczenia darowizn na schedę spadkową.

K.c. art. 922 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Definiuje spadek jako prawa i obowiązki majątkowe zmarłego.

K.c. art. 924

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Określa moment otwarcia spadku.

K.c. art. 925

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Określa moment nabycia spadku przez spadkobiercę.

K.c. art. 1035

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Reguluje zasady wspólności majątku spadkowego i działu spadku.

K.c. art. 1037 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Określa sposoby dokonania działu spadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż nieruchomości przez spadkobiercę, który otrzymał ją w wyniku działu spadku, nie podlega opodatkowaniu, jeśli wartość otrzymanego udziału nie przekroczyła jego udziału spadkowego. • Darowizny dokonane przez spadkodawców, zaliczone na schedę spadkową, mają wpływ na ustalenie wartości masy spadkowej i podziału, ale sam dział spadku, w którym nie dochodzi do przyrostu majątku ponad udział spadkowy, nie jest traktowany jako nabycie podlegające opodatkowaniu przy sprzedaży.

Odrzucone argumenty

Część udziału w nieruchomości nabyta w wyniku działu spadku ponad udział spadkowy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. • Dział spadku, w którym spadkobierca otrzymuje składniki majątkowe o wartości przekraczającej jego udział spadkowy, stanowi nabycie podlegające opodatkowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Udział w spadku to nie to samo co udział w jego składnikach majątkowych. • Wspólność majątku spadkowego należy odnieść do jego całości. • Należy jeszcze raz podkreślić, że skoro w wyniku działu spadku nie doszło do przyrostu mienia spadkobierczyni w stosunku do wartości nabytego uprzednio udziału spadkowego, czynność taka nie może być utożsamiana z nabyciem nieruchomości (udziału w nieruchomościach ponad udział w spadku) i następnie sprzedażą w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący

Jan Grzęda

sprawozdawca

Alicja Polańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania sprzedaży nieruchomości nabytych w drodze działu spadku, zwłaszcza w kontekście darowizn zaliczonych na schedę spadkową i pojęcia 'nabycia' w rozumieniu ustawy o PIT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z dziedziczeniem, darowiznami i działem spadku. Kluczowe jest ustalenie, czy w wyniku działu spadku nastąpił faktyczny przyrost majątku ponad udział spadkowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z dziedziczeniem i sprzedażą nieruchomości, a rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia istotne niuanse interpretacyjne przepisów.

Sprzedajesz mieszkanie odziedziczone po rodzicach? Uważaj na podatek! NSA wyjaśnia, kiedy dział spadku chroni przed PIT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst