II FSK 576/20

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-08
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITzawieszenie postępowaniapostępowanie odwoławczepostępowanie karnezagadnienie wstępneOrdynacja podatkowaNSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że zawieszenie postępowania podatkowego nie było obligatoryjne mimo toczącego się postępowania karnego wobec małżonka skarżącej.

Organ wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA uchylającego postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Organ argumentował, że postępowanie podatkowe w sprawie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach było uzależnione od wyniku postępowania karnego wobec małżonka skarżącej. NSA oddalił skargę, podkreślając, że kluczowe jest słowo 'uzależnione' w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a organ nie wykazał takiej zależności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Sąd uznał, że organ nie wykazał, iż rozpatrzenie sprawy podatkowej było uzależnione od wyniku postępowania karnego toczącego się wobec małżonka skarżącej. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. jest możliwe tylko wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy jest 'uzależnione' od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. NSA stwierdził, że organ nie przedstawił przekonujących argumentów na poparcie tezy, iż postępowanie podatkowe było ściśle uzależnione od wyniku postępowania karnego, co potwierdziło słuszność wyroku WSA.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zawieszenie jest obligatoryjne tylko wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest faktycznie 'uzależnione' od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowe jest słowo 'uzależnione', co oznacza, że wynik postępowania karnego musi stanowić obligatoryjną podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym. Sam fakt potencjalnego wpływu lub związku między postępowaniami nie jest wystarczający.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

o.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zawieszenie postępowania podatkowego jest konieczne, jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Kluczowe jest słowo 'uzależnione', co oznacza, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu głównym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, że rozpatrzenie sprawy podatkowej było 'uzależnione' od wyniku postępowania karnego. Słowo 'uzależnione' w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. oznacza obligatoryjną podstawę rozstrzygnięcia, a nie tylko potencjalny wpływ.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. przez błędne przyjęcie, że art. 201 § 1 pkt 2 o.p. nie ma zastosowania, mimo toczącego się postępowania karnego wobec małżonka skarżącego. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. przez niezastosowanie art. 201 § 1 pkt 2 o.p., mimo istnienia podstaw prawnych z uwagi na postępowanie karne.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe w tym przepisie jest słowo: 'uzależnione' rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym, stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu głównym nie jest tożsame z uzależnieniem rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym od orzeczenia sądu karnego

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

sędzia

Alina Rzepecka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w kontekście powiązania z postępowaniami karnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ próbuje uzasadnić zawieszenie postępowania podatkowego toczącym się postępowaniem karnym wobec osoby bliskiej, a nie samego podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – kiedy postępowanie podatkowe powinno zostać zawieszone z powodu innego toczącego się postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Kiedy postępowanie podatkowe musi poczekać na wyrok karny? NSA wyjaśnia kluczowe słowo 'uzależnione'.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II FSK 576/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka
Alina Rzepecka
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Łd 588/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-11-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 201 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia del. WSA Alina Rzepecka, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 588/19 w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 maja 2019 r., [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 27 listopada 2019 r., I SA/Łd 588/19, w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 27 maja 2019 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 25 lutego 2019 r.
2. Pełnomocnik organu podatkowego wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "o.p."), przez błędne przyjęcie, że art. 201 § 1 pkt 2 o.p. nie ma zastosowania w sprawie, w sytuacji gdy zawieszenie postępowania podatkowego jest w pełni uzasadnione z uwagi na toczące się postępowanie karne wobec A.B. - małżonka skarżącego, a okoliczność ta mogła mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie organu spełnione zostały przesłanki warunkujące zastosowanie w sprawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p.
Natomiast w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. organ podatkowy zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f."), w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 o.p., przez niezastosowanie w sprawie art. 201 § 1 pkt 2 op., w sytuacji gdy w sprawie istniały podstawy prawne do zastosowania tego przepisu z uwagi na toczące się postępowanie karne wobec A. B. - małżonka skarżącego, a ustalenia tego postępowania pozostawały w ścisłej relacji z ustaleniami organu czynionymi na potrzeby postępowania podatkowego w zakresie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.
W konsekwencji powyższych naruszeń WSA w Łodzi niezasadnie, z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, uchylił zaskarżone postanowienie, zamiast na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalić skargę podatnika. Wskazane naruszenia mają istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ocena prawna wyrażona w zaskarżonym wyroku jest wiążąca. Oznacza to, że organy podatkowe ponownie badając sprawę muszą uwzględnić wskazane przez Sąd przepisy, które mają zastosowanie w tej sprawie, a także sposób ich interpretacji.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
3. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Z przepisu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. wynika, że zawieszenie postępowania podatkowego jest konieczne jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Jak słusznie zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji kluczowe w tym przepisie jest słowo: "uzależnione". Dokonując wykładni ww. przepisu organ podatkowy prawidłowo przyjął, że związek pomiędzy jednym, a drugim postępowaniem powinien polegać na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym, stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu głównym.
Odnosząc tak rozumiany przepis do stanu faktycznego sprawy, organ podatkowy nie przedstawił jednak przekonujących argumentów świadczących o tym, że rozpatrzenie sprawy ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów jest uzależnione od wyniku postępowania karnego toczącego się z udziałem męża skarżącej, a dotyczącego złożenia fałszywych oświadczeń o stanie majątkowym (akt oskarżenia z 14 maja 2018 r. sygn. akt [...]). Organ podatkowy stwierdził, że wyrok sądu karnego będzie miał "bezpośrednie przełożenie na rozstrzygnięcie organu podatkowego", co jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, nie jest tożsame z uzależnieniem rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym od orzeczenia sądu karnego.
Obowiązujące bowiem przepisy regulujące postępowanie podatkowe w zakresie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, ani wynikający z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia stan faktyczny nie wskazują, że między postępowaniem karnym, a postępowaniem podatkowym zachodzi tego rodzaju relacja, że wynik postępowania podatkowego jest uzależniony od rozstrzygnięcia w postępowaniu karnym. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 25 lutego 2019 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę