II FSK 574/20

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-08
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITprzychóddata powstania przychoduustawa o PITpostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnaNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną J.L. od wyroku WSA we Wrocławiu, uznając, że przychód z tytułu wykonanych usług powstał w 2011 r., mimo późniejszego wystawienia faktury.

Skarżący J.L. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Zarzuty dotyczyły naruszenia prawa materialnego (art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f.) i przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ustalił datę powstania przychodu na 2011 r., gdyż skarżący już wtedy dysponował środkami pieniężnymi za wykonane usługi, a późniejsze zdarzenia (orzeczenie sądu, wystawienie faktury) nie zmieniały tej daty.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wcześniej oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że WSA we Wrocławiu prawidłowo wywiązał się ze swojej funkcji kontrolnej, a ustalony stan faktyczny, oparty na korespondencji między stronami oraz ustaleniach sądu okręgowego, jednoznacznie wskazywał, że przychód powstał w 2011 r. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał tego przychodu w zeznaniu podatkowym za 2011 r., mimo faktycznego dysponowania środkami pieniężnymi. Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie obligatoryjne elementy. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA potwierdził, że zgodnie z art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f., datą powstania przychodu jest dzień wykonania usługi lub uregulowania należności, nie później niż dzień wystawienia faktury lub uregulowania należności. Ponieważ wykonanie usługi i uregulowanie należności nastąpiło w 2011 r., NSA uznał wykładnię tego przepisu przez WSA za prawidłową. W konsekwencji, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Datą powstania przychodu jest dzień wykonania usługi lub uregulowania należności, jeśli nastąpiło to wcześniej niż wystawienie faktury lub uregulowanie należności. W analizowanej sprawie przychód powstał w 2011 r., gdyż wtedy nastąpiło wykonanie usługi i uregulowanie należności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f., zgodnie z którym datę powstania przychodu określa się na dzień wykonania usługi lub uregulowania należności, nie później niż dzień wystawienia faktury lub uregulowania należności. Skoro wykonanie usługi i uregulowanie należności nastąpiło w 2011 r., to ten rok jest właściwy dla powstania przychodu, niezależnie od późniejszego wystawienia faktury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1c pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za datę powstania przychodu uważa się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 22 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie daty powstania przychodu w 2011 r. na podstawie art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f. Brak naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji nadał właściwe znaczenie sformułowaniom, co w pełni uzasadniało podzielenie stanowiska organów podatkowych. Zdarzenia przyszłe, a to orzeczenia sądu powszechnego oraz rozliczenia pomiędzy skarżącym i M. B., tu zwłaszcza wystawienie faktury przez skarżącego w 2016 r., nie wykreowały innego momentu powstania obowiązku podatkowego. Zdarzeniem prawnie doniosłym w obszarze podatku dochodowego było osiągnięcie przychodu przez skarżącego w 2011 r. i jego niewykazanie w zeznaniu podatkowym za ten rok.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

sędzia

Alina Rzepecka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji daty powstania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f., zwłaszcza w kontekście wykonania usługi i uregulowania należności przed wystawieniem faktury."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście lat 2011-2017. Może być mniej istotne dla spraw z nowszymi przepisami lub innymi stanami faktycznymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w PIT – momentu powstania przychodu, co jest istotne dla wielu podatników i ich doradców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi dobre przypomnienie o zasadach interpretacji przepisów.

Kiedy faktycznie powstaje przychód do opodatkowania? NSA wyjaśnia kluczowe zasady PIT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 574/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka
Alina Rzepecka
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 1126/17 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2019-05-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 174 pkt 1 i 2, art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia del. WSA Alina Rzepecka, , Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 1126/17 w sprawie ze skargi J.L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 1 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 15 maja 2019 r., I SA/Wr 1126/17, w sprawie ze J.L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 1 września 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
2. Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a naruszenie:
1. prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1c pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1991 r., Nr 80, poz. 350 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") poprzez błędną wykładnię i/lub zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy.
2. przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 22 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z 2019 r., poz. 125,914 ) w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie art. 176 § 1 pkt 3) w zw. z art. 188 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi, przy uznaniu, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3) w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
3. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. ponieważ w zaskarżonym wyroku nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Wobec tego chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art.3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., którego to naruszenia skarżący upatruje w wydaniu wyroku nie znajdującego oparcia w zebranych dowodach, co dotyczyć ma przede wszystkim przyjętej daty powstania przychodu. Podkreślić należy, że WSA we Wrocławiu należycie wywiązał się ze swej funkcji kontrolnej. Mając do dyspozycji zebrany przez organy materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia, niewadliwie przyjął, że skarżący nie wykazał
wynagrodzenia za świadczone usługi w zeznaniu podatkowym za 2011 r., pomimo faktycznego wówczas dysponowania środkami pieniężnymi. Ocena w tym zakresie WSA we Wrocławiu została oparta na twierdzeniach skarżącego wynikających z korespondencji pomiędzy skarżącym i M. B. oraz ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy w W. z 9 listopada 2012 r., [...]. Z nich to niedwuznacznie wynika, że przychód u skarżącego powstał w 2011 r.
Należy zauważyć, że na poparcie zgłoszonego zarzutu skarżący uwypukla wypowiedzi Sądu, które zostały wyrwane z kontekstu i w istocie nie przesądzają o stanowisku Sądu. Dopiero całościowe i wnikliwe rozważenia uzasadnienia wyroku pozwala przyjąć, że wyeksponowanym przez skarżącego sformułowaniom Sąd pierwszej instancji nadał właściwe znaczenie, co w pełni uzasadniało podzielenie stanowiska organów podatkowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest trafny kolejny zarzut z art.174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzutowi temu nie poświęcił w ogóle uwagi. Niezależnie od tego podkreślić należy, że z perspektywy art.141 § 4 p.p.s.a. nie sposób przyjąć, aby zaskarżony wyrok nie zawierał któregokolwiek z obligatoryjnych elementów uzasadnienia orzeczenia. W szczególności Sąd I Instancji ocenił stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz dogłębnie wyjaśnił podstawę prawną. Mając to na względzie zgłoszony zarzut nie może odnieść założonego przez skarżącego skutku.
W zakresie podstawy kasacyjnej z art.174 pkt 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art.14 ust. 1c pkt 1 i 2 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i/lub zastosowanie. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że skarżący nie zakwestionował skutecznie ustalonego stanu faktycznego, zatem nie może odnieś skutku zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego. Dalej należy podkreślić, że zgodnie z art.14 ust.1c u.p.d.o.f. za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e, 1h-1j i 1n-1p, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:
1) wystawienia faktury albo
2) uregulowania należności.
Z dowiedzionych okoliczności sprawy wynika, że skarżący już w 2011 r. znajdował się w posiadaniu środków pieniężnych, które zostały przez niego zatrzymane tytułem wynagrodzenia za świadczone usługi. Zdarzenia przyszłe, a to orzeczenia sądu powszechnego oraz rozliczenia pomiędzy skarżącym i M. B., tu zwłaszcza wystawienie faktury przez skarżącego w 2016 r., nie wykreowały innego momentu powstania obowiązku podatkowego. Zdarzeniem prawnie doniosłym w obszarze podatku dochodowego było osiągnięcie przychodu przez skarżącego w 2011 r. i jego niewykazanie w zeznaniu podatkowym za ten rok. Trafnie zatem WSA we Wrocławiu konstatuje, że z materiału dowodowego bezspornie wynika, że wykonanie usługi i uregulowanie należności nastąpiło w tym samym 2011 r. W konsekwencji przeprowadzona przez Sąd wykładnia art. 14 ust. 1c zasługuje na aprobatę
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI