II FSK 553/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-22
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyzapomogazwolnienie podatkowefundusz prewencyjnypolicjainterpretacja podatkowaNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie zapomogi z Funduszu Prewencyjnego Policji, uznając ją za podlegającą zwolnieniu podatkowemu tylko do kwoty 6 000 zł.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych w kontekście zapomogi otrzymanej przez T. R. z Funduszu Prewencyjnego Policji. Skarżący domagał się pełnego zwolnienia podatkowego, argumentując, że zapomoga pochodzi z funduszu związków zawodowych. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały jednak, że Fundusz Prewencyjny Policji nie mieści się w definicjach funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych ani funduszu związków zawodowych. W konsekwencji, zapomoga została zakwalifikowana do 'innych źródeł', podlegających zwolnieniu tylko do kwoty 6 000 zł rocznie. NSA oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę skarżącego na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył opodatkowania zapomogi otrzymanej przez T. R. z Funduszu Prewencyjnego Policji. Skarżący twierdził, że zapomoga powinna korzystać z pełnego zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (updof), ponieważ jej źródłem jest Fundusz Prewencyjny Policji, który miał być traktowany jako fundusz związków zawodowych. Sąd pierwszej instancji oraz NSA nie podzieliły tego stanowiska. NSA uznał, że Fundusz Prewencyjny Policji nie jest funduszem socjalnym, zakładowym funduszem świadczeń socjalnych ani funduszem związków zawodowych. W związku z tym, zapomoga została zakwalifikowana do 'innych źródeł' w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. b updof, co oznacza zwolnienie podatkowe jedynie do wysokości 6 000 zł w roku podatkowym. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, a także zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora KIS zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zapomoga otrzymana z Funduszu Prewencyjnego Policji korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych tylko do wysokości 6 000 zł w roku podatkowym, ponieważ Fundusz ten nie jest funduszem socjalnym, zakładowym funduszem świadczeń socjalnych ani funduszem związków zawodowych, a zapomoga jest traktowana jako pochodząca z 'innych źródeł'.

Uzasadnienie

NSA podzielił stanowisko WSA i organu podatkowego, że Fundusz Prewencyjny Policji nie spełnia kryteriów funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych ani funduszu związków zawodowych. W związku z tym, zapomoga wypłacona z tego funduszu podlega zwolnieniu podatkowemu tylko do limitu 6 000 zł, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. b updof.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

updof art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a updof dotyczy zwolnienia zapomóg z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych. Lit. b tego przepisu stanowi o zwolnieniu zapomóg z innych źródeł do kwoty 6 000 zł. Fundusz Prewencyjny Policji nie został uznany za fundusz wymieniony w lit. a.

Pomocnicze

ppsa art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 121 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Op art. 14h

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fundusz Prewencyjny Policji nie jest funduszem socjalnym, zakładowym funduszem świadczeń socjalnych ani funduszem związków zawodowych. Zapomoga z Funduszu Prewencyjnego Policji jest traktowana jako pochodząca z 'innych źródeł' i podlega zwolnieniu do kwoty 6 000 zł. Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami art. 141 § 4 ppsa. WSA nie naruszył art. 134 § 1 ppsa, działając w granicach skargi. Zarzuty procesowe dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Op były nieuzasadnione.

Odrzucone argumenty

Zapomoga z Funduszu Prewencyjnego Policji powinna korzystać z pełnego zwolnienia podatkowego. Fundusz Prewencyjny Policji jest funduszem związków zawodowych. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe (naruszenie art. 141 § 4 ppsa). WSA nie wziął pod uwagę wszelkich naruszeń prawa (naruszenie art. 134 § 1 ppsa). Organ podatkowy niedostatecznie uzasadnił interpretację (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Op).

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy Fundusz Prewencyjny Policji mieści się w pojęciu 'fundusz socjalny', 'zakładowy fundusz świadczeń socjalnych' bądź też 'fundusz związków zawodowych', o których mowa w treści art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a updof. W ocenie składu orzekającego zapomogę wypłaconą skarżącemu przez Komendę Wojewódzką Policji w G., pochodzącą z Funduszu Prewencyjnego Policji, należy zaliczyć do 'innych źródeł' w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. b updof. Zarzuty procesowe skargi kasacyjnej okazały się chybione. Wbrew gołosłownym twierdzeniom skarżącego WSA przedstawił argumentację materialnoprawną, w dodatku trafną, odniósł się zarzutów skargi i wyjaśnił należycie podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

Skład orzekający

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący

Jerzy Płusa

członek

Artur Kot

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego zapomóg z funduszy innych niż socjalne, zakładowe czy związkowe, w szczególności z funduszy policyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego funduszu (Fundusz Prewencyjny Policji) i jego kwalifikacji prawnej. Może mieć zastosowanie do innych podobnych funduszy, jeśli ich charakter prawny i źródła finansowania są analogiczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym, szczególnie w kontekście interpretacji przepisów dotyczących zwolnień podatkowych dla zapomóg. Dotyczy konkretnego, choć potencjalnie szerszego problemu kwalifikacji funduszy.

Zapomoga z Funduszu Prewencyjnego Policji: Czy zawsze zwolniona z podatku? NSA wyjaśnia limit 6 000 zł.

Dane finansowe

WPS: 6000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 553/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kot /sprawozdawca/
Jerzy Płusa
Maciej Jaśniewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1239/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-02-22
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1387
art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a i lit. b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia del. WSA Artur Kot (spr.), Protokolant Oktawian Nogaj, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1239/21 w sprawie ze skargi T. R. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 lipca 2021 r. nr 0115-KDIT2.4011.106.2019.8.KC w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. R. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 22 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1239/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej jako "WSA" lub "sąd pierwszej instancji") oddalił skargę T. R. (dalej jako "skarżący") na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor KIS", "DKIS" lub "organ podatkowy") z 6 lipca 2021 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Tekst powyższego wyroku wraz z jego uzasadnieniem (oraz innych orzeczeń sądów administracyjnych przywołanych poniżej) dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zw. w skrócie "CBOSA").
2.1. Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącego (radca prawny). Wystąpił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości oraz uchylenie ww. interpretacji DKIS, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. — Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zw. dalej "ppsa") autor skargi kasacyjnej postawił zaskarżonemu wyrokowi zarzut materialnoprawny (1) i zarzuty naruszenia przepisów postępowania (2-5) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm.; zw. dalej "updof") poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że zapomoga przyznana skarżącemu z Funduszu Prewencyjnego Policji nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych w pełnej wysokości. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że otrzymana zapomoga nie pochodzi z funduszu związków zawodowych;
2) art. 141 § 4 ppsa poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
3) art. 134 § 1 ppsa albowiem WSA nie wziął pod uwagę wszelkich naruszeń prawa,
a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy
z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.;
zw. dalej "Op") albowiem WSA nie dostrzegł, nie przeanalizował i nie ocenił, że organ podatkowy w sposób niedostateczny uzasadnił zaskarżoną interpretację indywidulaną, czym w szczególności naruszył zasadę prowadzenia postępowania podatkowego
w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
2.2. Pełnomocnik DKIS (radca prawny) w odpowiedzi na skargę kasacyjną wystąpił o jej oddalenie i o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargę kasacyjną należy oddalić jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
3.1. Na podstawie art. 193 zdanie drugie ppsa uzasadnienie wyroku ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Tytułem przypomnienia wskazać należy,
że spór dotyczy wykładni art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a updof, a w konsekwencji oceny sposobu zastosowania tego przepisu na tle stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji. Zdaniem skarżącego zapomoga, którą otrzymał z Funduszu Prewencyjnego Policji korzysta ze zwolnienia od podatku
w całości, a nie tylko do wysokości 6 000 zł. Zarzuca nadto WSA (i DKIS) błędne przyjęcie, że otrzymana zapomoga nie pochodzi z funduszu związków zawodowych. Istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy Fundusz Prewencyjny Policji mieści się w pojęciu "fundusz socjalny", "zakładowy fundusz świadczeń socjalnych" bądź też "fundusz związków zawodowych", o których mowa w treści art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a updof. Zdaniem sądu pierwszej instancji (oraz DKIS) zapomogę, którą skarżący otrzymał z Funduszu Prewencyjnego Policji, wypłaconą przez Komendę Wojewódzką Policji w G., należy zaliczyć do "innych źródeł", w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. b updof. Korzysta ona zatem ze zwolnienia od podatku dochodowego, ale tylko do wysokości 6 000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, a także organu podatkowego. Stosowna argumentacja w tym zakresie zostanie przedstawiona w dalszej części rozważań. W pierwszej kolejności należy bowiem odnieść się do dalej idących zarzutów procesowych.
3.2. Skarżący krytycznie odnosi się do uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ale nie wskazuje konkretnych okoliczności świadczących o uchybieniach procesowych, których jakoby dopuścił się sąd pierwszej instancji. Siłą rzeczy pełnomocnik skarżącego nie przedstawił argumentacji świadczącej o "istotności" zarzucanych WSA naruszeń procesowych w rozumieniu przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 174 pkt 2 ppsa. Już tylko z tej przyczyny zarzuty procesowe skargi kasacyjnej okazały się chybione. Warto jednak zauważyć, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone
w zgodzie z art. 141 § 4 ppsa, który stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie składu orzekającego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera powyższe elementy.
Na gruncie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., (sygn. akt II FPS 8/09) przyjmuje się, że art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Wbrew gołosłownym twierdzeniom skarżącego WSA przedstawił argumentację materialnoprawą, w dodatku trafną, odniósł się zarzutów skargi i wyjaśnił należycie podstawę rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 141 § 4 ppsa, w szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także spójną i logiczną wypowiedź odnośnie do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Zostało zatem sporządzone w sposób umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej. Zasadność merytorycznego stanowiska sądu pierwszej instancji nie może być zaś skutecznie podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może nadto sprowadzać się do gołosłownej polemiki z przedstawionym
w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiskiem sądu pierwszej instancji. Chybione zarzuty dotyczące naruszenia przez WSA art. 141 § 4 ppsa stanowią w istocie wyraz niezadowolenia skarżącego ze sposobu rozstrzygnięcia sprawy, czyli oddalenia skargi.
Oczywiście chybiony okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 134 § 1 ppsa. Pełnomocnikowi skarżącego umknęło bowiem, że przepis ten zawiera zastrzeżenie związane z art. 57a ppsa. WSA obowiązany był orzekać w ramach związania zarzutami skargi i powołaną w niej podstawą prawną. Nie mógł poszukiwać przesłanek do uchylenia interpretacji wydanej dla skarżącego z naruszeniem granic skargi. Niezależnie od powyższych uwag należy stwierdzić, że zarzut procesowy skargi kasacyjnej co do naruszenia art. 134 § 1 ppsa nie został uzasadniony. Skarżący nie wskazał okoliczności faktycznych lub (i) prawnych, którym WSA winien poświecić więcej uwagi. Nieuzasadniony, a przez to nieusprawiedliwiony okazał się zarzut procesowy skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h. W skardze kasacyjnej nie sformułowano nadto zarzutów dotyczących naruszenia przez WSA przepisów art. 151 ppsa i (lub) art. 146
§ 1 ppsa. Także z tej przyczyny zarzuty procesowe okazały się nieusprawiedliwione.
3.3. Wracając do istoty sporu należy odwołać się do art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a-b updof. Przepis ten stanowi od 1 stycznia 2018 r., że wolne od podatku dochodowego są zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci: a) z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z funduszy związków zawodowych lub zgodnie
z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra - niezależnie od ich wysokości, b) z innych źródeł - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 6.000 zł. Zgodzić należy się z WSA (oraz DKIS), że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma źródło finansowania zapomogi otrzymanej przez skarżącego, który nie przedstawił argumentacji faktycznej i prawnej świadczącej o tym, że Fundusz Prewencyjny Policji mieści się w pojęciu "fundusz socjalny", "zakładowy fundusz świadczeń socjalnych" bądź też "fundusz związków zawodowych", o których mowa
w treści art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. a updof. Nie przedstawił również argumentacji świadczącej o tym, że Komenda Wojewódzka Policji w G. jest podmiotem działającym jako "fundusz socjalny", "zakładowy fundusz świadczeń socjalnych" bądź też "fundusz związków zawodowych". Skoro okoliczności wspierających twierdzenia skarżącego nie wskazał jego pełnomocnik w toku postępowania podatkowego i w toku postępowania sądowoadministracyjnego, to za oczywiście chybione należy uznać jego żądania dotyczące konieczności poszukiwania z urzędu przez sądy administracyjne
(i przez organ podatkowy) podstaw do zastosowania zwolnienia w całości od podatku dochodowego otrzymanej przez skarżącego zapomogi. Innymi słowy, w ocenie składu orzekającego zapomogę wypłaconą skarżącemu przez Komendę Wojewódzką Policji
w G., pochodzącą z Funduszu Prewencyjnego Policji, należy zaliczyć do "innych źródeł" w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 26 lit. b updof. Korzysta ona zatem ze zwolnienia od podatku dochodowego, ale tylko do wysokości 6 000 zł. Nieusprawiedliwiony okazał się w konsekwencji również zarzut materialnoprawny skargi kasacyjnej.
4. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, stosując art. 184 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zaś zgodnie z przepisami art. 204
pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 w związku z art. 207 § 1 ppsa, stosując przy tym § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935), a także mając na uwadze wynik niniejszej sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI