II FSK 547/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami, które okazały się nierzetelne, ponieważ wystawiły je podmioty nieistniejące lub podszywające się pod inne firmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę podatnika, opierając się na wcześniejszym wyroku dotyczącym podatku VAT, w którym stwierdzono, że transakcje miały miejsce, a podatnik nie miał podstaw do wzmożonej czujności, zwłaszcza że transakcje odbywały się na giełdzie samochodowej z płatnościami gotówkowymi. Sąd pierwszej instancji uznał, że nawet jeśli faktury wystawiły inne podmioty, to jeśli podatnik działał w dobrej wierze, wydatki te mogą stanowić koszt uzyskania przychodu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę. NSA stanowczo stwierdził, że błędna jest wykładnia art. 22 ust. 1 ustawy o PIT przyjęta przez WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów konieczne jest zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie konkretnego towaru od konkretnego sprzedawcy. Dobra wiara podatnika, choć istotna w VAT, nie ma znaczenia dla podatku dochodowego od osób fizycznych. NSA powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą, zgodnie z którą faktury nieodzwierciedlające rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych nie mogą stanowić kosztu podatkowego. Ponadto, NSA zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez uchylenie decyzji bez wskazania konkretnych naruszonych przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej NSA w zakresie nierzetelnych faktur i kosztów uzyskania przychodów, podkreślenie braku wpływu dobrej wiary podatnika na rozliczenia PIT.
Dotyczy wyłącznie podatku dochodowego od osób fizycznych; kwestia dobrej wiary ma znaczenie w podatku VAT.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami, gdzie podatnik działał w dobrej wierze i nie miał podstaw do wzmożonej czujności, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli podatnik działał w dobrej wierze.
Uzasadnienie
Do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów konieczne jest zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie konkretnego towaru od konkretnego sprzedawcy. Dobra wiara podatnika nie ma znaczenia dla podatku dochodowego od osób fizycznych, w przeciwieństwie do podatku VAT. Faktury nieodzwierciedlające rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych nie mogą stanowić kosztu podatkowego.
Czy sąd administracyjny uchylając decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania) ma obowiązek wskazania konkretnych naruszonych przepisów i sformułowania wytycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do wskazania konkretnych przepisów postępowania, które zostały naruszone przez organ podatkowy.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego musi dawać rękojmię należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, co wymaga wskazania konkretnych błędów popełnionych przez organy podatkowe, zwłaszcza przy uchylaniu decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów konieczne jest zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie konkretnego towaru od konkretnego sprzedawcy. Dobra wiara podatnika nie ma wpływu na możliwość zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o PIT, niezależnie od dobrej wiary podatnika. • Konieczne jest zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie konkretnego towaru od konkretnego sprzedawcy. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, uchylając decyzję bez wskazania konkretnych naruszeń.
Odrzucone argumenty
Wydatki poniesione na transakcje udokumentowane fakturami wystawionymi przez inne podmioty, niż te wskazane na fakturach, w okolicznościach nieskłaniających podatnika do podejrzeń, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (argumentacja WSA).
Godne uwagi sformułowania
do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów konieczne jest zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie konkretnego towaru od konkretnego sprzedawcy, na co nie ma wpływu pozostawanie podatnika w ewentualnej usprawiedliwionej nieświadomości, co do nierzetelności transakcji. • dobra wiara podatnika przy zawieraniu transakcji handlowych nie ma wpływu na wymiar podatku dochodowego od osób fizycznych, ani też na prawo do zaliczania określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. albowiem przepisy tej ustawy nie łączą skutków podatkowych z dobrą lub złą wiarą podatnika. • Sankcjonowanie sytuacji, że ktoś inny dostarcza towar, a kto inny wystawia faktury sprzedaży za ten towar, gdy zarówno odbiorca towaru, jak i wystawca faktury nie wskazują rzeczywistego źródła pochodzenia towaru, prowadziłoby do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na przebiegu rzeczywistym działalności gospodarczej i występujących w niej zdarzeniach, lecz na treści zaoferowanych przez podatnika dokumentów prywatnych.
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący
Stefan Babiarz
sprawozdawca
Zbigniew Romała
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej NSA w zakresie nierzetelnych faktur i kosztów uzyskania przychodów, podkreślenie braku wpływu dobrej wiary podatnika na rozliczenia PIT."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie podatku dochodowego od osób fizycznych; kwestia dobrej wiary ma znaczenie w podatku VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur i ich wpływu na koszty uzyskania przychodów, z kluczowym rozróżnieniem między VAT a PIT oraz znaczeniem dobrej wiary.
“Nierzetelne faktury i dobra wiara: Czy można zaliczyć wydatki do kosztów PIT, gdy sprzedawca okazał się fikcją?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.