II FSK 543/23

II FSK 543/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Płusa /przewodniczący sprawozdawca zdanie odrebne/
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka
Jan Grzęda /autor uzasadnienia/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
III SA/Wa 327/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Daria Chodko, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 327/22 w sprawie ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 13 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych od października 2015 r. do września 2016 r. postanawia: zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. z uwagi na pytanie prejudycjalne zadane przez Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w Poznaniu rozpoznawane w sprawie C-521/21 przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. CVS
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania
- w tej sprawie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W sprawie zawisłej przed TSUE pod sygnaturą C-521/21 sprawa dotyczy zagadnienia wynikłego z pytań:
1. Czy art. 2 i 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej ("TUE") oraz art. 6 ust. 1-3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych ("KPP") należy rozumieć w ten sposób, że nie jest sądem ustanowionym na podstawie ustawy w rozumieniu prawa Unii sąd, w którego składzie zasiada osoba powołana na stanowisko sędziego w tym sądzie w procedurze, w której:
a) wyboru osoby wskazanej do nominacji sędziowskiej Prezydentowi RP dokonała obecna Krajowa Rada Sądownictwa, wybrana sprzecznie z polskimi przepisami konstytucyjnymi i ustawowymi, która nie jest organem niezależnym i nie zasiadają w niej przedstawiciele środowiska sędziowskiego powołani w jej skład niezależnie od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a tym samym nie doszło do skutecznego złożenia wniosku o powołanie na urząd sędziego przewidzianego w prawie krajowym;
b) uczestnikom konkursu nominacyjnego nie przysługiwało odwołanie do sądu w rozumieniu art. 2 i 19 ust. 1 TUE oraz art. 6 ust. 1-3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych;
2. Czy art. 2 i art. 19 ust. 1 TUE w związku z art. 47 KPP należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji, gdy w składzie sądu zasiada osoba powołana w warunkach opisanych w punkcie 1:
a) stoją one na przeszkodzie stosowaniu przepisów prawa krajowego, które badanie zgodności z prawem powołania takiej osoby na urząd sędziego przekazują do wyłącznej właściwości izby Sądu Najwyższego, składającej się wyłącznie z osób powołanych na urząd sędziego w warunkach opisanych w punkcie 1, i które zarazem nakazują pozostawienie bez rozpoznania zarzutów dotyczących powołania na urząd sędziego, przy uwzględnieniu kontekstu instytucjonalnego oraz systemowego;
b) wymagają one, w celu zapewnienia skuteczności prawa europejskiego, takiej wykładni przepisów prawa krajowego, która umożliwi sądowi, również z urzędu, wyłączenie takiej osoby od rozpoznania sprawy na podstawie - stosowanych przez analogię - przepisów o wyłączeniu sędziego, który jest niezdolny do orzekania [iudex inhabilis];
c) wymagają one, aby sąd krajowy w celu zastosowania prawa unijnego i osiągnięcia effet utile pominął wyrok krajowego trybunału konstytucyjnego, o ile wyrok ten uznaje za niezgodne z prawem krajowym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego, które nie spełniało wymogów Unii Europejskiej dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 TUE w związku z art. 47 KPP;
d) wymagają one, aby sąd krajowy w celu zastosowania prawa unijnego i osiągnięcia effet utile pominął wyrok krajowego trybunału konstytucyjnego, jeśli stoi on na przeszkodzie wykonaniu postanowienia Trybunału Sprawiedliwości UE w przedmiocie środków tymczasowych, które to postanowienie nakazuje zawieszenie stosowania przepisów krajowych uniemożliwiających badanie przez sądy krajowe spełnienia wymogów Unii Europejskiej dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych.
W sprawie III SA/Wa 327/22 będącej przedmiotem rozpoznania w sprawie II FSK 543/23 orzekała sędzia Agnieszka Baran, która Uchwałą KRS z 25 marca 2021 r. nr 326/2021 została wskazana na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a powołana postanowieniem Prezydenta RP 28 września 2021 r.
Z powyższego wynika, że zagadnienie rozstrzygane przez TSUE ma istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy w sprawie w pierwszej instancji orzekali sędziowie skutecznie powołani na swoje stanowiska i gwarantujący prawo do sądu.
Zdanie odrębne
Zdanie odrębne sędziego NSA Jerzego Płusy
do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt II FSK 543/23
Powyższym postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje możliwość zawieszenia postępowania przez działający z urzędu Sąd w przypadku zaistnienia wskazanej w tym przepisie przesłanki - w tym przypadku toczącego się postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej zainicjowanego pytaniem prejudycjalnym skierowanym do tego Trybunału przez polski sąd powszechny (sprawa C-521/21), którego wynik może rzutować na rozstrzygnięcie sprawy.
Nie negując istnienia formalnych podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania, uważam jednak, że w tej sprawie postępowanie nie powinno zostać zawieszone. Obie strony sporu zapytane na rozprawie o stanowisko w tej kwestii wyraziły wolę dalszego procedowania w celu wydania wyroku i zgodnie wnosiły o niezawieszanie postępowania.
Dodać przy tym należy, że stronom przysługuje środek prawny w postaci żądania wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 2a P.p.s.a. w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia.