II FSK 543/21

II FSK 543/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Krzysztof Kandut
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Bd 110/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-07-08
I SA/Bd 111/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-07-08
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 851
art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 900
art. 210 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (spr.), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Kandut, Protokolant Natalia Simaszko, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 111/20 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia 13 marca 2019 r., nr 438000-COP-1.4100.2.2018.9 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. kwotę 4050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie sygn. akt I SA/Bd 111/20 oddalający skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia 13 marca 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r.
Powyżej wymieniony wyrok dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej jako "CBOSA").
Zaskarżonemu wyrokowi Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.), dalej jako "u.p.d.o.p.", poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że doszło do zaniżenia zobowiązania podatkowego poprzez ujęcie kosztów niewynikających z rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jakiego w toku postępowania administracyjnego dopuściły się organy administracji;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi wyniku pominięcia przez Sąd naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jakiego w toku postępowania dopuściły się organy administracji skarbowej, tj.:
a) art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej jako "o.p.", poprzez uchylanie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy,
b) art. 187 § 1 o.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy,
c) art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej,
d) art. 210 § 4 o.p. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności,
e) art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jak i naruszenia prawa materialnego. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy pozwala na właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Pierwszy z zarzutów naruszenia prawa procesowego dotyczy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że samo powołanie tego przepisu, bez powiązania go z innymi przepisami, przykładowo w rozpoznawanej sprawie – ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie może stanowić uzasadnionej podstawy kasacyjnej. Jest to bowiem przepis określany mianem "wynikowego" i powinien zostać powołany wraz z przepisem prawa materialnego, który zdaniem Skarżącej został naruszony wraz z opisem postaci naruszenia (błędna wykładnia i/albo niewłaściwe zastosowanie) oraz uzasadnieniem. Tych warunków poprawności formułowania podstaw kasacyjnych środek odwoławczy nie spełnia i dlatego zarzut pozostaje bezzasadny.
Ustosunkowując się z kolei do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zarzuty te dotyczą oceny postępowania podatkowego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w zakresie ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy oraz utrwalenia jej w treści uzasadnienia wydanych decyzji wymiarowych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121, 122, 187 § 1, 191 i 210 § 1 4 o.p.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym wyroku, że sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych operacji gospodarczych.
W odniesieniu do transakcji zawieranych z FHU M. za prawidłową uznać należy ocenę działań organów podatkowych dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Materiał dowodowy pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Stanowisko Skarżącej o konieczności prowadzenia dalszego postępowania w celu zweryfikowania ustalonego stanu faktycznego sprawy nie znajduje uzasadnienia. Organy podatkowe nie mają bowiem obowiązku prowadzenia postępowania w nieograniczonym zakresie. W przypadku wykazania przez organy podatkowe, że w rozliczeniu podatkowym ujęto wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami, obowiązek wykazania, że dokumentują one rzeczywiste transakcje obciąża podatnika.
Przypomnieć należy, że M.L. nie stawiał się na wezwania organu i nie udzielał odpowiedzi na kierowane zapytania. Pod wskazanymi przez siebie adresami nie prowadził dzielności gospodarczej. Nie złożył żadnych deklaracji PIT-11 oraz informacji PIT-4R, z których wynikałoby, że zatrudniał pracowników. Z dniem 18 lutego 2016 r. został wykreślony z rejestru podatników VAT.
Z niekwestionowanych ustaleń wynika, że wystawione faktury były nierzetelne. Skarżąca zarzuca, że powyższe ustalenia są niewystarczające dla przyjęcia tej tezy, tymczasem sama nie udzieliła żadnych konkretnych informacji dotyczących współpracy z firmą FHU M., pomimo wielokrotnego zwracania się przez organ o udzielenie takich informacji. Nie przedłożono dokumentów potwierdzających zawarcie umowy z tym podmiotem. Poza zakwestionowanymi fakturami skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania podatkowego żadnych dowodów wykonania zakupionych usług potwierdzających faktyczne dokonanie w formie gotówkowej na rzecz tej firmy zapłaty.
Z kolei z zeznań prezesa Skarżącej wynikało, że firmę FHU M. w kontaktach handlowych reprezentował tylko właściciel, to on przynosił do biura spółki faktury. Zapłata była dokonywana gotówką i przelewem. Gotówkę przekazywał on lub pracownik, natomiast nie był w stanie powiedzieć, jaki pracownik. Twierdzenia Skarżącej, że uregulowanie należności wynikających z faktur wystawionych przez firmę FHU M. nastąpiło gotówką należy uznać za niewiarygodne. Przypomnieć należy, że łączna kwota rzekomych wypłat gotówkowych na rzecz tej firmy to ponad 3 mln zł. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku wykazał natomiast powody nieuznania za wiarygodne wyjaśnień Skarżącej w zakresie dokonywanych wypłat gotówki z bankomatów (str. 10-11 zaskarżonego wyroku).
W rozpoznawanej sprawie nie doszło tym samym do naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania odnoszących się do zebrania przez organy podatkowe materiału dowodowego i jego oceny. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 210 § 4 o.p. Po pierwsze decyzja zaskarżona do Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie obligatoryjne i wymienione w tym przepisie elementy. Po drugie zarzut ten nie został uzasadniony w skardze kasacyjnej.
Konsekwencją przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji jako podstawę do wyrokowania, ustalonego przez organy stanu faktycznego, który nie został skutecznie zakwestionowany przez Skarżącą w skardze kasacyjnej, jest to, że za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (...). Wysokość kosztów poniesionych przez podatnika z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ustalana jest na podstawie dokumentacji księgowej, do prowadzenia której jest on zobowiązany. Biorąc powyższe pod uwagę, aby dany wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodów musi zatem spełniać nie tylko warunek zaistnienia konkretnego zdarzenia (zakupu towaru bądź usługi od konkretnej osoby za określoną cenę), ale także musi być prawidłowo dokumentowany. Za ugruntowany należy uznać pogląd, zgodnie z którym dla zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów nie wystarczy samo wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar lub usługę. Z powyższych powodów także zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. uznać należało za niezasadny.
Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.