II FSK 536/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-23
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowypostępowanie sądowoadministracyjnezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniapytanie prejudycjalneTSUEskarga kasacyjnaskład sąduniezależność sądownictwa

NSA podjął zawieszone postępowanie, uznając, że opinia Rzecznika Generalnego TSUE oraz zgodne wnioski stron wykluczają dalsze wstrzymywanie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowił podjąć postępowanie zawieszone z powodu pytania prejudycjalnego do TSUE. Sąd uznał, że opinia Rzecznika Generalnego TSUE, wskazująca na brak konieczności wyłączenia sędziego powołanego w procedurze z udziałem organu budzącego wątpliwości, oraz zgodne wnioski stron o podjęcie postępowania, uzasadniają jego kontynuację jeszcze przed wydaniem ostatecznego orzeczenia przez TSUE.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o podjęcie postępowania zawieszonego w sprawie ze skarg kasacyjnych B. GmbH i Dyrektora KIS od wyroku WSA w Gliwicach. Postępowanie zostało zawieszone z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. z powodu pytania prejudycjalnego skierowanego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-521/21, dotyczącego statusu sędziów powołanych w procedurze budzącej wątpliwości konstytucyjne. Dyrektor KIS oraz skarżąca spółka B. GmbH wnieśli o podjęcie postępowania, argumentując brak ścisłego związku między sprawą a pytaniem prejudycjalnym oraz potrzebę usunięcia stanu niepewności prawnej. NSA, powołując się na art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a., uwzględnił zgodne wnioski stron. Sąd wskazał, że opinia Rzecznika Generalnego TSUE z dnia 29 kwietnia 2025 r., sugerująca, iż sam udział w procesie nominacyjnym organu nie dającego gwarancji niezawisłości nie uzasadnia wyłączenia sędziego, stanowi istotną okoliczność. Choć opinia nie ma mocy orzeczenia, określa stanowisko prawne zazwyczaj potwierdzane przez TSUE i wyklucza jako przesłankę nieważności samo uczestniczenie w składzie sądu sędziego powołanego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w kształcie wynikającym z ustawy z 2018 r. Dodatkowo, zgodne wnioski stron o podjęcie postępowania przemawiały za zastosowaniem art. 128 § 1 pkt 4 in fine P.p.s.a., który pozwala na podjęcie postępowania przed uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie prejudycjalne. W konsekwencji NSA postanowił podjąć zawieszone postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, opinia Rzecznika Generalnego TSUE oraz zgodne wnioski stron mogą uzasadniać podjęcie postępowania zawieszonego na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 in fine P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinia Rzecznika Generalnego TSUE, wskazująca na brak przesłanek do wyłączenia sędziego, oraz zgodne stanowisko stron o celowości podjęcia postępowania, przemawiają za jego kontynuacją, nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania prejudycjalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do podjęcia postępowania, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w tym możliwość podjęcia postępowania przed uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie prejudycjalne, stosownie do okoliczności.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zawieszenia postępowania z urzędu, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed TSUE.

P.p.s.a. art. 272 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Upoważnia stronę do zgłaszania żądania wznowienia postępowania w przypadku odmiennego stanowiska TSUE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia Rzecznika Generalnego TSUE wyklucza konieczność wyłączenia sędziego. Zgodne wnioski stron o podjęcie postępowania. Brak ścisłego związku między sprawą a pytaniem prejudycjalnym, który uzasadniałby dalsze zawieszenie. Potrzeba usunięcia stanu niepewności prawnej podatnika.

Godne uwagi sformułowania

stanowi więc istotną okoliczność, wskazującą na niecelowość utrzymywania stanu zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na wątpliwość co do prawidłowości składu orzekającego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uzasadniającą podjęcie zawieszonego postępowania jeszcze przed zakończeniem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Skład orzekający

Tomasz Zborzyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podstawy i sposób podjęcia postępowania zawieszonego w oczekiwaniu na orzeczenie TSUE, zwłaszcza w kontekście opinii Rzecznika Generalnego i zgodnych wniosków stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania z powodu pytania prejudycjalnego i opinii Rzecznika Generalnego TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z niezawisłością sądownictwa i wpływem orzecznictwa TSUE na postępowania krajowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

NSA podjął zawieszoną sprawę mimo oczekiwania na wyrok TSUE. Kluczowa opinia Rzecznika i wniosek stron.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 536/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zborzyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Gl 955/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-12-15
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1, art. 128 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o podjęcie postępowania w sprawie ze skarg kasacyjnych 1. B. GmbH z siedzibą w N. 2. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 955/21 w sprawie ze skargi B. GmbH z siedzibą w N. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2021 r., nr [...] UNP:[...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: podjąć postępowanie.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 (po sprostowaniu oczywistej omyłki postanowieniem z dnia 18 lutego 2025 r. - na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.) z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie, z uwagi na pytanie prejudycjalne Sądu Rejonowego [...] w P. skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa C-521/21).
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, podnosząc, że przesłanką zawieszenia postępowania ze względu na zależność rozstrzygnięcia sprawy od wyniku innego toczącego się postępowania, także przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jest ścisły związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. W sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny związek taki nie zachodzi.
Strona skarżąca – B. GmbH z siedzibą w H. (N.) poparła wniosek o podjęcie postępowania, podnosząc, że ścisły związek pomiędzy rozpoznawaną sprawą a sprawą zawisłą przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie zachodzi, gdyż rozstrzygnięcie Trybunału nie będzie miało wpływu na materialnoprawne zagadnienie stanowiące przedmiot sporu sądowoadministracyjnego, a dalsze pozostawanie sprawy w zawieszeniu powoduje nieuzasadnione przedłużanie stanu niepewności prawnej podatnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie.
Zgodne wnioski stron postępowania sądowoadministracyjnego o jego podjęcie zasługują na uwzględnienie na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 in fine P.p.s.a.
Istotę pytań prejudycjalnych zadanych w sprawie zawisłej przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej pod sygnaturą C-521/21, w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie której zawieszono niniejsze postępowanie sądowoadministracyjnye, stanowi wątpliwość, czy sądem ustanowionym na podstawie ustawy w rozumieniu prawa Unii Europejskiej jest sąd, w którego składzie zasiada osoba powołana na stanowisko sędziego w procedurze, w której wyboru osoby wskazanej do nominacji dokonał organ wybrany sprzecznie z polskimi przepisami konstytucyjnymi i ustrojowymi, który nie jest niezawisły i nie zasiadają w nim przedstawiciele środowiska sędziowskiego powołani w jego skład niezależnie od władzy wykonawczej i ustawodawczej. Jakkolwiek w sprawie tej wyrok jeszcze nie zapadł, niemniej dnia 29 kwietnia 2025 r. Rzecznik Generalny TSUE wydał opinię, że sam udział w procesie nominacyjnym sędziego organu nie dającego gwarancji niezawisłości nie uzasadnia konieczności wyłączenia tego sędziego od rozpoznania sprawy.
Niezależnie od tego, że ewentualne odmienne stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na mocy art. 272 § 2a P.p.s.a. będzie upoważniało stronę postępowania sądowoadministracyjnego do zgłaszania żądania wznowienia tego postępowania, zgodnie wyrażone przez strony postępowania zawieszonego bez ich woli stanowisko co do celowości i niezbędności jego podjęcia zarówno ze względu na ich własny interes (usunięcie stanu niepewności prawnej), jak i interes ogólny (efektywność wymiaru sprawiedliwości), przemawia za zastosowaniem w sprawie art. 128 § 1 pkt 4 in fine P.p.s.a., uprawniającego – stosownie do okoliczności - do podjęcia postępowania zawieszonego w oczekiwaniu na wynik innego postępowania jeszcze przed uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego to postępowanie. Miarodajna wypowiedź organu wspomagającego Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jakim jest Rzecznik Generalny, jakkolwiek nie mająca powagi orzeczenia, określa jednak stanowisko prawne zazwyczaj znajdujące potwierdzenie w ostatecznym orzeczeniu Trybunału i ze względu na jej treść wyklucza jako przesłankę nieważności samo uczestniczenie w składzie sądu sędziego powołanego na urząd z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w kształcie ustrojowym wynikającym z ustawy z 2018 r. Stanowi więc istotną okoliczność, wskazującą na niecelowość utrzymywania stanu zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na wątpliwość co do prawidłowości składu orzekającego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uzasadniającą podjęcie zawieszonego postępowania jeszcze przed zakończeniem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Drugą taką okoliczność stanowią zgodne wnioski stron zawieszonego postępowania.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 in fine P.p.s.a. podjął zawieszone postępowanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI