II FSK 532/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT do odszkodowania zasądzonego prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego. Skarżący argumentował, że odszkodowanie to rekompensowało szkody majątkowe i niemajątkowe, a nie tylko utracone korzyści (zarobki). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarówno organ interpretacyjny, jak i sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretowały przepisy prawa materialnego. Sąd podkreślił, że art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wyłącza z zakresu zwolnienia odszkodowania dotyczące utraconych korzyści (lucrum cessans), co znajduje odzwierciedlenie w art. 361 § 2 k.c. Analiza wyroku sądu cywilnego wykazała, że zasądzone odszkodowanie dotyczyło utraconego wynagrodzenia za pracę, podczas gdy zadośćuczynienie przyznano za naruszenie dóbr osobistych. NSA stwierdził, że sposób wyliczenia odszkodowania przez sąd cywilny, oparty na przeciętnym wynagrodzeniu i okresie pozostawania bez pracy, jednoznacznie wskazuje na jego charakter jako rekompensaty za utracone zarobki, które podlegają opodatkowaniu. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznano za niezasadne lub wynikające z błędu edytorskiego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że odszkodowanie za utracone zarobki, nawet zasądzone wyrokiem sądu cywilnego, podlega opodatkowaniu jako utracone korzyści, a zwolnienie podatkowe dotyczy jedynie szkody rzeczywistej (damnum emergens).
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnego przepisu podatkowego w powiązaniu z przepisami prawa cywilnego. Kluczowe jest rozróżnienie między szkodą rzeczywistą a utraconymi korzyściami.
Zagadnienia prawne (1)
Czy odszkodowanie zasądzone wyrokiem sądu cywilnego, które rekompensuje szkody majątkowe i niemajątkowe, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., czy też jest traktowane jako utracone korzyści (lucrum cessans) podlegające opodatkowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie zasądzone jako rekompensata za utracone zarobki (lucrum cessans) nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zasądzone odszkodowanie, obliczone na podstawie utraconego wynagrodzenia za pracę, stanowiło utracone korzyści (lucrum cessans), które zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) u.p.d.o.f. są wyłączone ze zwolnienia podatkowego. Sąd odwołał się do wykładni art. 361 § 2 k.c. i podkreślił, że odszkodowanie w ramach damnum emergens służy restytucji, podczas gdy naprawienie szkody z tytułu utraconego zysku nie podlega opodatkowaniu.
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. nie obejmuje odszkodowań dotyczących utraconych korzyści (lucrum cessans).
Pomocnicze
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Definiuje zakres naprawienia szkody, obejmujący straty (damnum emergens) i utracone korzyści (lucrum cessans).
P.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.p.d. art. 2 § 1a
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
u.z.p.d. art. 4 § 1
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
u.p.d.o.f. art. 2 § 1a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 5a § 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odszkodowanie zasądzone wyrokiem sądu cywilnego, obliczone na podstawie utraconego wynagrodzenia za pracę, stanowi utracone korzyści (lucrum cessans) podlegające opodatkowaniu. • Zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. nie obejmuje utraconych korzyści.
Odrzucone argumenty
Odszkodowanie zasądzone wyrokiem sądu cywilnego rekompensuje szkody majątkowe i niemajątkowe, a nie tylko utracone zarobki. • Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. i art. 361 § 2 k.c.
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe nie stosują bezpośrednio przepisów k.c. trudno więc, chociaż z tego powodu zarzucać organowi interpretacyjnemu naruszenie wskazanego przepisu przez jego niewłaściwe zastosowanie. • o ile odszkodowanie w ramach damnum emergens służy przywróceniu majątku, który istniał przed wystąpieniem szkody - ma zatem charakter restytucyjny, o tyle zasada ta nie dotyczy naprawienia szkody z tytułu utraconego zysku. • zasądzona kwota odszkodowania nie stanowiła jedynie - jak to określał Skarżący - 'punktu odniesienia', a nie dokładnej wartość utraconego zarobku
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący
Jerzy Płusa
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że odszkodowanie za utracone zarobki, nawet zasądzone wyrokiem sądu cywilnego, podlega opodatkowaniu jako utracone korzyści, a zwolnienie podatkowe dotyczy jedynie szkody rzeczywistej (damnum emergens)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnego przepisu podatkowego w powiązaniu z przepisami prawa cywilnego. Kluczowe jest rozróżnienie między szkodą rzeczywistą a utraconymi korzyściami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania odszkodowań, co jest istotne dla wielu podatników. Wyjaśnia subtelne różnice między szkodą rzeczywistą a utraconymi korzyściami w kontekście podatkowym.
“Czy odszkodowanie od pracodawcy jest zawsze wolne od podatku? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.