II FSK 525/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że wydatki na utrzymanie pawilonów wypoczynkowych nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie wykazała ona ich związku z działalnością gospodarczą.
Spółka T. S.A. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą straty w podatku dochodowym za 2001 r., domagając się zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na utrzymanie pawilonów wypoczynkowych oraz odpisów na ZFŚS. Sądy administracyjne, w tym NSA, uznały, że spółka nie wykazała związku tych wydatków z działalnością gospodarczą, a pawilony służyły celom osobistym akcjonariuszy, a nie działalności socjalnej czy rekreacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki T. S.A. od wyroku WSA w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na utrzymanie pawilonów wypoczynkowych oraz odpisów na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznali, że spółka nie wykazała związku wydatków na pawilony z prowadzoną działalnością gospodarczą, a same pawilony nie służyły celom socjalnym ani rekreacyjnym, lecz osobistym celom akcjonariuszy. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na podatniku, który nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających związek wydatków z przychodami. Odnosząc się do odpisów na ZFŚS, sąd pierwszej instancji wskazał na spełnienie warunków formalnych, jednak ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii było związane z oceną pozostałych wydatków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podatnik nie wykaże związku tych wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sam zapis w statucie spółki nie jest wystarczający do uznania wydatków za koszt podatkowy. Podatnik musi udowodnić związek wydatków z działalnością gospodarczą, a w tym przypadku pawilony służyły celom osobistym akcjonariuszy, a nie działalności gospodarczej, socjalnej czy rekreacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Kluczowe jest wykazanie związku wydatku z działalnością gospodarczą i celem osiągnięcia przychodu.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Wymienia koszty, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA wnioskami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o oddaleniu skargi.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania przez organy podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów państwa i przekonanie o słuszności ich działań. Dotyczy ciężaru dowodu.
o.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
pkt 55 - dotyczy odpisów na ZFŚS
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
pkt 9 lit. b - dotyczy odpisów na ZFŚS
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki na utrzymanie pawilonów wypoczynkowych nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów, ponieważ spółka nie wykazała ich związku z działalnością gospodarczą. Pawilony służyły celom osobistym akcjonariuszy, a nie działalności gospodarczej, socjalnej czy rekreacyjnej. Ciężar dowodu w zakresie związku wydatków z przychodami spoczywa na podatniku.
Odrzucone argumenty
Zaliczenie wydatków na utrzymanie pawilonów wypoczynkowych do kosztów uzyskania przychodów. Zaliczenie odpisów na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych do kosztów uzyskania przychodów (w kontekście pierwotnego rozstrzygnięcia WSA).
Godne uwagi sformułowania
brzmienie art. 15 ust. 1 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko te wydatki, w stosunku do których wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. sam zapis w statucie Spółki stanowiący o takim zakresie działalności, nie jest wystarczającym do uznania, że wydatki poniesione na utrzymanie pawilonów są kosztem podatkowym. ciężar dowodu musi spoczywać na każdym, kto formułuje swoje twierdzenia.
Skład orzekający
Grzegorz Krzymień
przewodniczący
Sławomir Presnarowicz
sprawozdawca
Włodzimierz Kubiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w kontekście wydatków na cele inne niż bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą, znaczenie ciężaru dowodu w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydatków na pawilony wypoczynkowe i ich związku z działalnością spółki. Interpretacja ciężaru dowodu jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Podkreśla znaczenie dowodzenia związku wydatków z działalnością.
“Czy wydatki na firmowe "wakacje" to koszt podatkowy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 525/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-06-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-04-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Krzymień /przewodniczący/ Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/ Włodzimierz Kubiak Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane I SA/Lu 493/06 - Wyrok WSA w Lublinie z 2006-12-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1992 nr 21 poz 86 art. 15 ust. 1 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA: Włodzimierz Kubiak, Sędzia del. WSA: Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Lu 493/06 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. S.A. z siedzibą w C. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) zarządza zwrot kwoty 17 (siedemnaście) złotych na rzecz T. S.A. z siedzibą w C. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z tytułu nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 493/06, oddalił skargę T. SA w C., zwaną dalej Spółką, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 maja 2006 r. nr (...) w przedmiocie określenie wysokości straty poniesionej za 2001 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia Sądu I instancji był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), określanej dalej p.p.s.a. Z ustaleń stanu faktycznego podanego w zaskarżonym wyroku wynika, że wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zwany dalej WSA, uchylił w całości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 12 lipca 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 13 maja 2005 r. określającą T. S.A. w C. wysokość straty poniesionej w 2001 r. w kwocie 1.075.278,96 zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia WSA wskazał, iż przedmiotem sporu między stronami była możliwość zaliczenia przez T. S.A. w C. do kosztów uzyskania przychodów w 2001 r. dwu elementów: (1) wydatków związanych z utrzymaniem pawilonów wypoczynkowych oraz (2) odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Odnosząc się do pierwszego z wymienionych elementów WSA wskazał na treść art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych ( tekst. jedn. Dz.U. z 2000 roku, nr 54, poz. 654, ze zm.), zwanej dalej u.p.d.o.p. oraz fakt, że jego brzmienie nie pozostawia wątpliwości, że podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko te wydatki, w stosunku do których wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że przedmiotowe pawilony nie były wykorzystywane na cele usług rekreacyjnych i wypoczynkowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i tych okoliczności strona skarżąca nie kwestionuje. Trafne więc, w ocenie WSA, było stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż sam zapis w statucie Spółki stanowiący o takim zakresie działalności, nie jest wystarczającym do uznania, że wydatki poniesione na utrzymanie pawilonów są kosztem podatkowym. Pawilony nie służyły również w prowadzonej w Spółce działalności socjalnej (art. 16 ust. 1 pkt. 55 u.p.d.o.p.), a zatem koszt ich utrzymania nie mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów strony skarżącej. Twierdzenia strony, co do wykorzystywania spornych obiektów na cele narad, szkoleń, spotkań z kontrahentami nie zostały zaś udowodnione, a to na podatniku spoczywał ciężar dowodowy w tym zakresie. Odnosząc się do drugiego spornego elementu, WSA wskazał na treść art. 16 ust.1 pkt 9 lit. b u.p.d.o.p. i wywiódł, iż przepisy podatkowe uzależniają zaliczenie odpisów na ZFŚS do kosztów uzyskania przychodów od spełnienia dwóch warunków: (1) odpisy na fundusz dokonane były zgodnie z przepisami ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, (2) równowartość tych odpisów została wpłacona na rachunek bankowy tego funduszu. Skoro organy podatkowe obu instancji nie kwestionowały dokonania przez skarżącą odpisów w sposób zgodny z przepisami ustawy o ZFŚS, to T. S.A., jako pracodawca mogła zaliczyć do kosztów środki odpisu z chwilą przekazania ich na ten rachunek. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w L., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.), dalej określanej jako o.p., w zw. z art. 153 p.p.s.a., po rozpatrzeniu odwołania T. S.A. w C. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 13 maja 2005 r. określającej wysokość straty poniesionej za 2001 r. w kwocie 1.075.278,96 zł. - uchylił decyzję organu I instancji i określił wysokość straty za 2001 r. w kwocie 1.085.778,96 zł. Rozpatrując ponownie sprawę w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, iż w odwołaniu od decyzji organu I instancji zakwestionowane zostały dwie kwestie: (1) koszty utrzymania własnych pawilonów wypoczynkowych nad jeziorem G. w O. k. W.; oraz (2) koszty odpisów na ZFŚS. W ocenie organu II instancji poczynione przez organ I instancji ustalenia faktyczne dawały podstawę do przyjęcia, że pawilony nie służyły dla celów socjalnych pracowników, ani świadczenia usług wypoczynkowych i rekreacyjnych, lecz wykorzystywane były na cele osobiste akcjonariuszy Spółki, będących jednocześnie członkami jej władz statutowych. W sytuacji, gdy obiekty te służyły osobistym celom akcjonariuszy, koszty ich utrzymania nie stanowią kosztów uzyskania przychodów Spółki. Odnośnie spornych odpisów na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych powołał się na wiążącą organ podatkowy ocenę prawną wyrażoną w ww. wyroku WSA w niniejszej sprawie, w związku z czym zwiększył wysokość straty określonej w decyzji organu podatkowego I instancji o kwotę 10.500 zł. z tytułu odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych do kwoty 1.085.778,96 zł. Na powyższą decyzję skargę do WSA wniosła T. S.A. w C., zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 122 o.p., przez nieprawidłową ocenę dowodów i błędne ustalenie okoliczności faktycznych, w wyniku czego nie uwzględniono zaliczenia przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów w 2001 r. kosztów utrzymania własnych pawilonów wypoczynkowych nad jeziorem G. w O. k. W. w kwocie 17.797,61 zł. oraz naruszeniem prawa materialnego - art. 15 ust.1 u.p.d.o.p. W szczególności w ocenie strony skarżącej wszystkie z wnioskowanych, a następnie przeprowadzonych, dowodów potwierdziły przeznaczenie pawilonów oraz rzeczywisty sposób wykorzystywania ich przez Spółkę. Podatnik podkreślał, że wykazał dowodami osobowymi, iż pawilony były wykorzystywane w celach związanych z działalnością Spółki. Podkreślano, że podatnik wykorzystywał te budynki w ramach podstawowej działalności przedsiębiorstwa Spółki, która już sama w sobie posiadała bezpośredni związek z uzyskanym przychodem, a nadto ma również wpływ na osiągnięcie celu w postaci przychodów również z działalności pierwotnie przewidzianej dla pawilonów. W tych okolicznościach, zdaniem Spółki skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wnosił o jej oddalenie. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oddalającego skargę zwracał uwagę, że związany jest oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2005 r., tak co do interpretacji art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. "b" jak i art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. W szczególności zdaniem WSA na aprobatę zasługuje pogląd organów podatkowych, iż brzmienie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie pozostawia wątpliwości, że podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko te wydatki, w stosunku do których wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z ustaleń organów podatkowych wynika, że przedmiotowe pawilony nie były wykorzystywane na cele usług rekreacyjnych i wypoczynkowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i tych okoliczności strona skarżąca nie kwestionuje. Trafne więc w ocenie WSA było stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż sam zapis w statucie Spółki stanowiący o takim zakresie działalności, nie jest wystarczającym do uznania, że wydatki poniesione na utrzymanie pawilonów są kosztem podatkowym. Pawilony nie służyły również w prowadzonej w Spółce działalności socjalnej (art. 16 ust. 1 pkt 55 u.p.d.o.p.), a zatem koszt ich utrzymania nie mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów strony skarżącej. Twierdzenia strony co do wykorzystywania spornych obiektów na cele narad, szkoleń, spotkań z kontrahentami nie zostały zaś udowodnione, a to na podatniku spoczywał ciężar dowodowy w tym zakresie. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Spółki (adwokat) w zakresie podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 122 o.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a., przez nieprawidłową oceną dowodów i błędne ustalenie okoliczności faktycznych, w wyniku czego nie uwzględniono zaliczenia przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów w roku 2001, kosztów utrzymania własnych pawilonów wypoczynkowych nad jeziorem G. w miejscowości O. k. W., w łącznej kwocie 17.797,61 zł. oraz uznano, iż Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów. Natomiast w zakresie podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., polegające na tym, iż w wyniku nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych, nie podciągnięto pod hipotezę wyżej wskazanego przepisu rzeczywistego stanu faktycznego, w konsekwencji czego niezasadnie przyjęto, że poniesione przez Spółkę wydatki na utrzymanie domów wypoczynkowych nad jeziorem G. w miejscowości O. k. W., nie mają związku z przychodami Spółki z uwagi na fakt, iż od momentu przyjęcia budynków do używania tj. od stycznia 2001 r. do chwili obecnej, Spółka nie rozpoczęła świadczenia usług wypoczynkowych i rekreacyjnych oraz nie uzyskała żadnego przychodu oraz nie wykorzystywała ich na cele związane z podstawową działalnością Spółki. Autor skargi kasacyjnej wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA celem ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. Dyrektor Izby Skarbowej w L., nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ( pkt 1 ) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 2 ). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. W literaturze przedmiotu, jak również w orzecznictwie NSA wskazuje się, że gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego (zob. B. Gruszczyński, Postępowanie kasacyjne na tle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Materiały na konferencję Sędziów NSA, Warszawa 2004, publikacja powołana w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, pod red. T. Wosia, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 542 oraz wyrok NSA z 9.03.2005 r., FSK 618/04, ONSA WSA 2005, nr 6, poz. 120 ). W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje wywiedziony na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 o.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a., przez nieprawidłową oceną dowodów i błędne ustalenie okoliczności faktycznych. Poza jedynie prowadzeniem polemiki, że WSA nie ocenił prawidłowo dowodów z dokumentów oraz dowodów osobowych oraz naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, autor skargi kasacyjnej nie dokonał wywodu, na czym konkretnie polegało oraz w jakim zakresie, doszło do naruszenia art. 122 o.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. Należy również podkreślić, że WSA nie dokonuje samodzielnie jakichkolwiek ustaleń faktycznych w oparciu o unormowania o.p., lecz ocenia ustalenia poczynione przez organy podatkowe. Dlatego też WSA w rozpatrywanej sprawie, nie mógł naruszyć regulacji art. 122 o.p., której stosowanie zostało przez ustawodawcę przewidziane dla organów podatkowych. Nie wystarczy zatem jedynie sformułować zarzut, lecz powinno się go należycie (wyczerpująco) uzasadnić, zwłaszcza w kontekście, jaki wpływ to naruszenie miało na wynik sprawy ( zob. wyrok NSA z 6 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 439/05, opublikowany w: ONSA i WSA z 2007 r., Nr 1 (16), poz. 13.). Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje także, wywiedziony na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., polegające na tym, iż w wyniku nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych, nie podciągnięto pod hipotezę wyżej wskazanego przepisu rzeczywistego stanu faktycznego. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tejże ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze przywołane wyżej przepisy prawa, jak też inne obowiązujące regulacje, koszt poniesiony przez podatnika z poszczególnego źródła, powinien być rozważany jako element kształtujący dochód, jeżeli łącznie spełnione są cztery przesłanki: 1.) koszt służy osiągnięciu przychodu, czyli został poniesiony w celu jego osiągnięcia lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, 2.) koszt został faktycznie poniesiony przez podatnika, 3.) koszt nie został wymieniony w art. 16 ust. 1 omawianej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czyli nie został wyłączony z katalogu kosztów uzyskania przychodu, 4.) koszt został udokumentowany przez podatnika, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach prawa. Najważniejszą przesłanką do rozważenia jest oczywiście okoliczność wymieniona w punkcie "1". W literaturze przedmiotu, która odnosi się do istnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wydatkami a przychodami podkreśla się, iż w tego rodzaju konstrukcjach prawnych ustawodawca posługuje się wyraźnie pojęciem celu, a nie skutku. Decyduje zatem, zamiar podatnika, który na tle okoliczności sprawy można uznać za realny. Posługując się terminologią teorii prawa karnego, która wprawdzie nie ma zastosowania w prawie podatkowym, ale która doskonale ilustruje stan faktyczny omawianego przepisu, po stronie podatnika musi zachodzić zamiar bezpośredni kierunkowy (dolus directus coloratus). Podatnik chce dokonać wydatku, ale tylko po to, aby uzyskać przychód. Samo osiągnięcie przychodu nie jest wymagane ( zob. B. Gruszczyński, Cel osiągnięcia przychodów, opublikowany w: "Glosa" z 2003 r., Nr 3, s. 9 ). W doktrynie prawa podatkowego wskazuje się także, iż dany wydatek nie może mieć charakteru wydatku zbędnego, ale wydatku podporządkowanego osiągnięciu przychodu ( zob. A. Gomułowicz, Koszty uzyskania przychodów w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego - wybrane aspekty, w: Regulacje prawno-finansowe i rozwiązania finansowe pro publico bono, Księga Jubileuszowa profesora Jana Głuchowskiego, Toruń 2002, s. 79.). Ponadto należy badać, czy dany rodzaj wydatku pozostaje w związku z działalnością przedsiębiorstwa i nie stanowi wydatków ponoszonych na cele osobiste podmiotów zarządzających przedsiębiorstwem lub osób trzecich. Takie rozumienie kosztów uzyskania, oparte na ich istocie ekonomicznej, dominuje we współczesnych ustawodawstwach podatkowych ( zob. R. Mastalski, Glosa do wyroku SN z 26.09.1995 r. sygn. akt III ARN 32/95, opublikowane w: OSP, 1997 r., Nr 1, poz. 21 ). Tezy te znajdują swoje potwierdzenie w utrwalającej się linii orzeczniczej SN i NSA ( np. przywoływany wyrok SN z 26.09.1995 r. sygn. akt III ARN 32/95; wyrok SN z 23.06.1994 r. sygn. akt III ARN 36/94, opublikowany w: OSN AP i US, 1994 r., Nr 12, poz. 184; wyrok NSA z dnia 01.VI. 2000 r., syg. S.A./Rz 1596/97, opublikowany w: Lex nr 42028; wyrok NSA z dnia 11.V.1999 r., syg. I S.A./Łd 1058/97, opublikowany w: Lex nr 42025 ). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie nie został skutecznie przez skarżącego zakwestionowany stan faktyczny. Należy zatem przyjąć ustalenia dokonane przez organy podatkowe oraz zaakceptowane przez WSA. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom skarżącego, jako bezsporne w sprawie należy uznać, brak wykazania związku przyczynowego wydatków na utrzymanie pawilonów wypoczynkowych nad jeziorem G. w O. k. W., z przychodami Spółki. W szczególności należy stwierdzić, że zasadnie ocenił WSA, iż pawilony te były wyposażone w stopniu umożliwiającym ich wykorzystanie do celów rekreacyjno - wypoczynkowych, a nie biurowych ( oględziny z 14 września 2004 r. ). Słusznie również zauważa WSA, że ustalenia faktyczne organów podatkowych, dawały podstawę do przyjęcia, że opisywane pawilony nie służyły dla celów socjalnych pracowników, ani świadczenia usług wypoczynkowych i rekreacyjnych, lecz wykorzystywane były na cele osobiste akcjonariuszy Spółki, będących jednocześnie członkami jej władz statutowych. Jeżeli Spółka twierdziła, że w pawilonach odbywały się szkolenia pracowników, posiedzenia Zarządu i Rady Nadzorczej, spotkania statutowe akcjonariuszy, rokowania z klientami, narady z kontrahentami, spotkania i narady z uczestnikami procesów inwestycyjnych - to była zobowiązana wywody te potwierdzić, posiadanymi dowodami lub wskazać na przeprowadzenie odpowiednich środków dowodowych. Za dominujący w literaturze przedmiotu należy uznać pogląd, że w sprawach podatkowych "...ciężar dowodu musi spoczywać na każdym, kto formułuje swoje twierdzenia." ( zob. A. Hanusz, Strona postępowania podatkowego a ciężar dowodu, PP 2004 r., Nr 9, s. 54. ). Podkreśla się, że mimo nie obowiązywania przepisu art. 6 k.c. w postępowaniu podatkowym, to wynikająca z tego przepisu logiczna zasada ma charakter uniwersalny ( podstawowa "idea" dowodowa ), pod rygorem zaistnienia ( lub nie zaistnienia ) określonych skutków przez twierdzącego ( por. K. J. Stanik, Ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, Jurysdykcja podatkowa, 2007 r., Nr 4, s. 30. ). Tymczasem przesłuchani w sprawie członkowie zarządu Spółki, nie wymienili żadnego konkretnego kontrahenta Spółki ( uczestnika spotkań ), zasłaniając się tajemnicą handlową. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tejże ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI