II FSK 512/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA nie zbadał meritum zaskarżonej decyzji podatkowej.
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. NSA uchylił wyrok WSA, zarzucając mu zaniechanie kontroli meritum sprawy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że WSA nie powinien był odmawiać zbadania zarzutów dotyczących stanu faktycznego i podstaw opodatkowania, nawet jeśli uznał, że przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego nie została spełniona w postępowaniu sądowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. i P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Skarżący prowadzili odrębnie działalność gospodarczą, a jeden z nich nie mógł korzystać ze zryczałtowanej formy opodatkowania z powodu przekroczenia limitu przychodów w roku poprzednim. Po serii decyzji i uchyleń, WSA we Wrocławiu uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd ten uznał, że ewentualne wznowienie postępowania powinno nastąpić w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, zarzucając mu zaniechanie kontroli meritum sprawy. NSA podkreślił, że sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania legalności zaskarżonej decyzji, a nie tylko do oceny przesłanek wznowienia postępowania. NSA stwierdził, że WSA nie miał podstaw do zaniechania kontroli stanu faktycznego i podstaw opodatkowania, co stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może zaniechać zbadania meritum zaskarżonej decyzji, nawet jeśli uzna, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego w postępowaniu sądowym. Prawo do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego i przyszły wynik tego postępowania nie zwalniają sądu z obowiązku kontroli legalności decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zaniechał kontroli meritum zaskarżonej decyzji podatkowej, uznając, że rozpatrywanie zarzutów dotyczących stanu faktycznego i podstaw opodatkowania byłoby bezprzedmiotowe i przedwczesne. Sąd I instancji powinien był zbadać te kwestie w świetle pozostałych przepisów art. 145 p.p.s.a., zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., który nakazuje sądowi rozstrzyganie w granicach sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (38)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
ustawa o z.p.d. art. 6 § 4
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Określa warunki korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania, w tym limit przychodów.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 241 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 244
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ordynacja podatkowa art. 21 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 21 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 201 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 123
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 23 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 53a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa o zmianie Ordynacji podatkowej art. 23
Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA zaniechał kontroli meritum zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego. WSA nie zbadał zarzutów dotyczących stanu faktycznego i podstaw opodatkowania, co było obowiązkiem sądu.
Godne uwagi sformułowania
sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie można rozstrzygającemu nią organowi zarzucić naruszenia prawa [...] na tej tylko podstawie, że przy orzekaniu uwzględnił inną [...] decyzję, która wówczas obowiązywała i dopiero w późniejszym postępowaniu sądowym [...] została uchylona Prawo podatników do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego oraz przyszły i niepewny wynik tego postępowania nie dawały Sądowi I instancji prawa do zaniechania kontroli legalności wykonywania administracji publicznej w aspekcie zaskarżonej decyzji podatkowej
Skład orzekający
Jacek Brolik
sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Zbigniew Kmieciak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek sądu administracyjnego do kontroli meritum sprawy, nawet jeśli strona powołuje się na przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, które zaszły po wydaniu decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd pierwszej instancji zaniechał kontroli merytorycznej decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie NSA podkreśla fundamentalny obowiązek sądu administracyjnego do kontroli legalności decyzji, nawet w skomplikowanych stanach faktycznych i proceduralnych. Jest to ważne dla zrozumienia zakresu kognicji sądów administracyjnych.
“NSA: Sąd musi badać meritum sprawy, nawet gdy strona powołuje się na wznowienie postępowania!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 512/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-06-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-04-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Brolik /sprawozdawca/ Sławomir Presnarowicz Zbigniew Kmieciak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I SA/Wr 474/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-10-23 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 134 par. 1, 145 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA: Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia del. WSA: Sławomir Presnarowicz, Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. P. i P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 474/06 w sprawie ze skargi A. P. i P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 28 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) nakazuje zwrócić A. P. i P. P. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 1227 (jeden tysiąc dwieście dwadzieścia siedem) złotych nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz A. P. i P. P. kwotę 6727 (sześć tysięcy siedemset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Objętym skargą kasacyjna wyrokiem z dnia 23 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 474/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. i P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 28 lutego 2003 r., nr (...), w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzili w 1999 r. odrębnie działalność gospodarczą. P.P. pod firmą "P." opodatkowany był w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, natomiast A.P. pod firmą "P." opodatkowana była na zasadach ogólnych. W czasie postępowania kontrolnego stwierdzono, że P.P. nie mógł w 1999 r. korzystać ze zryczałtowanej formy opodatkowania zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930 ze zm.), bowiem okazało się, że w roku poprzedzającym, to jest 1998, osiągnął przychody w kwocie 419.695,81 zł, a więc powyżej określonego w powołanym przepisie limitu 400.000 zł. Okoliczności te stwierdzono ostatecznie decyzją Izby Skarbowej we W. z dnia 19 listopada 2001 r., nr (...), określającą skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. W związku z powyższym Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W., po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 7 czerwca 2002 r., nr (...), określił wymienionym małżonkom, na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa) oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. nr 90, poz. 416 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.f.), należny podatek dochodowy za 1999 r. w wysokości 330.463,10 zł, zaległość w wysokości 284.791,20 zł i odsetki za zwłokę w wysokości 294.261,31 zł. Przychód z działalności gospodarczej P.P., wykazany w deklaracji w wysokości 1.011.076,48 zł uznano za zaniżony o kwotę 166.981,20 zł, wynikającą z faktury nr (...), wystawionej w dniu 2 sierpnia 1999 r., koszty ustalono na podstawie dostępnych dowodów w kwocie 349.789,35zł, a dochód wyliczono w wysokości 828.268,33 zł. Z kolei w firmie "P." A. P. przyjęto przychody wynikające z jej deklaracji w wysokości 101.715,09 zł, uznano jednak, że zawyżyła koszty ich uzyskania między innymi z tytułu wynagrodzeń pracowników i składek ZUS, najmu rusztowań oraz usług noclegowych i dźwigowych o łączną kwotę 103.280 zł, w związku z czym dochód z jej działalności ustalono w wysokości 68.664,71 zł. Powodem korekty kosztów był fakt niewykonywania usług budowlanych przez firmę "P." przez około 10 miesięcy w 1999 r. przy jednoczesnym wykazywaniu w tym samym czasie kosztów zatrudnienia 11 pracowników, usług noclegowych, dźwigowych i najmu rusztowań. Izba Skarbowa we W. decyzją z dnia 11 września 2002 r., nr (...), uchyliła w części decyzję organu I instancji z dnia 7 czerwca 2002 r. i określiła małżonkom A. i P.P. podatek dochodowy za 1999 r. w wysokości 289.928,70 zł, zaległość w wysokości 242.940,70 zł i odsetki za zwłokę od tej zaległości oraz zaległości w zaliczkach miesięcznych na ten podatek, które winien był płacić P.P., w łącznej wysokości 249.787,70 zł. Uznano bowiem, że część kosztów uzyskania przychodów zakwestionowanych w firmie "P." A.P. w szczególności w zakresie wynagrodzeń pracowników i wynajmu rusztowań i dźwigów należało zaliczyć do kosztów firmy "P." P.P., w związku z czym jej dochód zmniejszono do kwoty 726.932,77 zł. Postępowanie (o sygn. akt I SA/ Wr 3610/02) w sprawie ze skargi na powyższą decyzję umorzono postanowieniem z dnia 26 października 2004 r. Wynikało to z faktu, iż Minister Finansów decyzją z dnia 23 stycznia 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 28 kwietnia 2003 r. (nr ...) stwierdził z urzędu nieważność decyzji Izby Skarbowej z dnia 11 września 2002 r. jako obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, bowiem przy dokonywaniu wymiaru podatku za rok 1999 r. nie uwzględniono faktu, że skarżący wykazali w zeznaniu rocznym za 1999 r. nienależną nadpłatę w kwocie 2.298,60 zł, która została im zwrócona. W związku z tym Izba Skarbowa we W. po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 7 czerwca 2002 r. decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. (nr...) uchyliła w części decyzję organu I instancji i określiła wysokość należnego podatku w kwocie 289.928,70 zł, tej samej co poprzednio, natomiast zaległość podatkową zwiększyła do kwoty 245.239,30 zł, natomiast odsetki za zwłokę do kwoty 269.155,30 zł. W skardze skierowanej do Sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie art. 122, 187 § 1 i art. 229 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie wysokości podstawy opodatkowania z działalności gospodarczej P.P. oraz zakwestionowanie wydatków, które miały związek z przychodami A.P. w roku 1999. Zarzucono też naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z przeprowadzeniem postępowania odwoławczego mimo braku ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej (nr...), art. 191 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, art. 123 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej przez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Nadto zarzucono naruszenie art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z nieustaleniem podstawy opodatkowania w zakresie kosztów w drodze oszacowania, a także art. 14 ust. 1, art. 22 ust. 1 i art. 45 ust. 1 i ust. 4 u.p.d.o.f. przez bezpodstawne wyłączenie z kosztów niektórych wydatków, uznanie za przychód niewymagalnej należności z tytułu realizacji robót i bezpodstawne naliczenie odsetek za zwłokę przed terminem przewidzianym do złożenia zeznania rocznego. Minister Finansów prowadził postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 11 września 2002 r., choć wcześniej wniesiono od niej skargę do Sądu administracyjnego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 26 października 2004 r., I SA/Wr 881/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na wniosek strony skarżącej zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Sąd I instancji uznał bowiem, iż zaskarżona decyzja, w zasadniczej części dotyczącej opodatkowania działalności gospodarczej skarżącego P.P. za 1999 r. na zasadach ogólnych zamiast zryczałtowanych, oparta jest na decyzji Izby Skarbowej we W. z dnia 19 listopada 2001 r. nr (...). Pomimo, że wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. I SA/Wr 4188/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję z dnia 19 listopada 2001 r., to skarżący wnieśli od niej skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2005 r., sygn. FSK 1782/04, uchylił rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2004 r. (sygn. I SA/Wr 4188/01) i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. I SA/Wr 1009/05, uwzględniając skargę A. i P. P. uchylił decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia 19 listopada 2001 r., nr (...), stwierdzając w uzasadnieniu, w ślad za wytycznymi sądu kasacyjnego, iż w sposób błędny ustalono przychód uzyskany przez P.P. Organy podatkowe niezasadnie uznały, że fakt wykonania usługi jest równoznaczny z powstaniem przychodu należnego w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. Tymczasem świadczenie usług jest źródłem powstania przychodów tylko o tyle, o ile ze stosunków cywilnoprawnych wynika, że usługa świadczona była za wynagrodzeniem. Faktury zakwestionowane w toku postępowania, powodujące tak znaczny wzrost obrotów firmy P.P. w 1998 roku, iż przekroczył on limit 400.000 zł, dotyczyły czynności między małżonkami, odnośnie których, według ich twierdzeń, nie miało dojść i nie doszło do zapłaty. Wskazano, że nie ma żadnych przeszkód, aby osoba prowadząca działalność nie pobierała za to wynagrodzenia, a jedynym tego skutkiem będzie niemożliwość potrącania kosztów związanych z wykonaniem tej usługi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 października 2006 r., iż stosownie do art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną wyrażoną w powyższym rozstrzygnięciu. Stwierdził także, że pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu z dnia 26 października 2004 r. uznać należało po rozważeniu okoliczności sprawy za błędny. Sąd skonstatował, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależało od wyniku postępowania toczącego się w sprawie o sygn. I SA/Wr 4188/01 i następnie I SA/Wr 1009/05. W ocenie Sądu, późniejsze uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 listopada 2001 r. dotyczącej między innymi przychodu P. P. z działalności gospodarczej w roku 1998 rozpatrywać należy jako przesłankę wznowienia administracyjnego postępowania podatkowego, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Choć decyzja z dnia 19 listopada 2001 r. została później uchylona wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r., nie świadczy to o tym, że organ podatkowy w czasie wydania zaskarżonej decyzji w dniu 28 lutego 2003 r. naruszył prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. , co dopiero stanowiłoby podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że przesłanka ta może być natomiast podstawą do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. z urzędu lub na żądanie strony i o to skarżący mogą wystąpić do organu podatkowego zgodnie z art. 241 § 1 i art. 244 Ordynacji podatkowej. Uznano także, że bezprzedmiotowe i przedwczesne byłoby rozważanie szczegółowych zarzutów dotyczących meritum rozstrzygnięcia zaskarżonej niniejszym do WSA decyzji. W razie wznowienia postępowania podatkowego i uchylenia zaskarżonej decyzji, nastąpić powinno ponowne określenie skarżącym wysokości podatku dochodowego za 1999 r. przy założeniu, iż P. P. zachował prawo do opodatkowania w formie zryczałtowanej w sytuacji, gdyby w roku poprzednim jego przychody z działalności gospodarczej nie przekroczyły kwoty 400.000 zł. W skardze kasacyjnej od powyższego rozstrzygnięcia skarżący zarzucili w ramach podstaw kasacyjnych z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. : 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 151 w związku z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka wznowienia postępowania, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. powinno skutkować uchyleniem decyzji, b) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit, a i lit, c, art. 145 § 2 i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 123, art.200 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie w istotnym zakresie kontroli zaskarżonego aktu, nie uwzględnienie zarzutów zawartych w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., a tym samym bezzasadne oddalenie skargi i zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako zgodnych z prawem, działań organów podatkowych, które były sprzeczne z regułami prawidłowego postępowania podatkowego, a w szczególności: - art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy na skutek pominięcia obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie kwalifikacji ponoszonych przez stronę skarżącą wydatków jako kosztów uzyskania przychodów, - art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniach przed organami obu instancji i wyciągnięcie na ich podstawie wniosków sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego, - art. 123 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, c) art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez brak orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w granicach sprawy, tj. pominięcie obowiązku uwzględnienia z urzędu wszelkich naruszeń przepisów prawa, zarówno podnoszonych przez stronę skarżącą, jak i pominiętych przez nią, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: a) 23 § 1 i § 2 u.p.d.o.f., poprzez bezzasadne pominiecie obowiązku określenia podstawy opodatkowania w drodze szacowania w sytuacji braku dokumentacji umożliwiającej ustalenie wysokości kosztów uzyskania przychodów. b) art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, poprzez bezzasadną odmowę opodatkowania w roku 1999 na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, c) art. 53a Ordynacji podatkowej w związku z art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, poprzez określenie odsetek od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy za rok 1999 pomimo braku podstaw prawnych. Wskazując na tak sformułowane zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i uzasadnieniu wyroku z dnia 26 października 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna w części jest zasadna - w zakresie i przedmiocie, które uzasadniają konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na wstępie jednak podkreślić należy, że w obszarze analizowanego niniejszym postępowania sądowego nietrafne są zarzuty kasacyjne zgrupowane wokół podstawowych w ich sformułowaniu unormowań art. 145 § 1 pkt 1 lit b. p.p.s.a. i art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z pierwszym z wymienionych zapisów prawnych - sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej natomiast, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Ponieważ sąd administracyjny zasadniczo bada legalność zaskarżonej doń decyzji według stanu sprawy na dzień jej wydania, nie można rozstrzygającemu nią organowi administracyjnemu zarzucić naruszenia prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit b. p.p.s.a. na tej tylko podstawie, że przy orzekaniu uwzględnił inną - znaczącą dla sprawy decyzję, która wówczas obowiązywała i dopiero w późniejszym postępowaniu sądowym, na skutek ocen prawnych sądu kasacyjnego, została uchylona. Słusznie wywodzi i argumentuje Sąd I instancji, że w przywoływanej sytuacji strona mogła dochodzić wznowienia administracyjnego postępowania podatkowego na podstawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, nie zaś ubiegać się o skutki wznowienia postępowania administracyjnego w postępowaniu sądowym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie stanowi jakiejkolwiek formy, postaci czy też części postępowania administracyjnego i nie zastępuje go, w szczególności wówczas, gdy przesłanka wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej ziściła się już po wydaniu zaskarżonej do sądu decyzji. Na powyższym kończą się jednak (prawidłowe) rozważania Sądu I instancji, który, na stronie 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jednoznacznie i równie bezpodstawnie uznał i stwierdził, że rozpatrywanie szczegółowych zarzutów dotyczących meritum rozstrzygnięcia kontrolowanej decyzji byłoby bezprzedmiotowe i przedwczesne, albowiem w przypadku wznowienia postępowania podatkowego i uchylenia w nim zaskarżonej decyzji powinno nastąpić ponowne określenie podatku skarżących. Prawo podatników do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego oraz przyszły i niepewny wynik tego postępowania nie dawały Sądowi I instancji prawa do zaniechania kontroli legalności wykonywania administracji publicznej w aspekcie zaskarżonej decyzji podatkowej, tym bardziej, że w sprawie i w skardze istnieje wiele elementów spornych pomiędzy organami podatkowymi i skarżącymi odnośnie podatkowego stanu faktycznego, w tym określonych elementów podstaw opodatkowania, które w postępowaniu sądowym powinny zostać rozważone. Niezasadność wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b. p.p.s.a. nie uzasadniała odstąpienia od zbadania zaskarżonej decyzji w świetle pozostałych, adekwatnych do sprawy, unormowań przywołanego art. 145, tym bardziej, że, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że w przedmiocie meritum zaskarżonej decyzji, to jest podatkowego stanu faktycznego sprawy, w tym podstaw opodatkowania, Sąd I instancji, z ewidentnym uchybieniem prawom i obowiązkom wynikającym z podnoszonych w skardze kasacyjnej zapisów prawnych art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych a także art. 3 § 1 oraz 3 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił się od całościowej kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej, co, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, aby wykonał on pełną kontrolę zaskarżonej decyzji, w czym Naczelny Sąd Administracyjny nie może go zastąpić, albowiem rozpoznaje on skargi kasacyjne od orzeczeń sądów pierwszej instancji, nie zaś skargi na podatkowe decyzje administracyjne. Z tego powodu merytoryczne zarzuty skargi kasacyjnej odnośnie podatkowego stanu faktycznego sprawy nie mogły na obecnym etapie postępowania zostać rozpoznane, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować Sądu I instancji w kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w szczególności wówczas, gdy kontrola ta została przez Sąd I instancji w istotnym zakresie zaniechana i zaniechanie to stanowi jeden z zarzutów skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI