II FSK 506/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-16
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób fizycznychinterpretacja indywidualnauzasadnienie prawneOrdynacja podatkowadarowizna akcjipodatek od spadków i darowiznskarżący kasacyjnysąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, uznając, że interpretacja indywidualna była wadliwa z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia prawnego.

Organ podatkowy złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarga zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 14c § 1 i 2, poprzez pominięcie przez organ oceny prawnej istotnych argumentów strony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że interpretacja nie zawierała wystarczająco wyczerpującego uzasadnienia prawnego, co jest obowiązkiem organu w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Organ podatkowy zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 14c § 1 i 2, twierdząc, że organ w uzasadnieniu interpretacji pominął ocenę prawną istotnych argumentów skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i ją oddalił. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej, w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, interpretacja indywidualna musi zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zaskarżona interpretacja nie spełniała tych wymogów, ponieważ nie zawierała dostatecznie wyczerpującego uzasadnienia. Uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać przepisy prawa podatkowego i wskazywać ich prawidłową wykładnię, stanowiąc rzetelną informację dla wnioskodawcy. W tej sprawie organ ograniczył się do przytoczenia przepisów i ogólnego wyjaśnienia zasad opodatkowania, nie wyjaśniając wystarczająco, dlaczego w przypadku darowizny akcji mają zastosowanie przepisy u.p.d.o.f., mimo argumentacji strony o zastosowaniu przepisów o podatku od spadków i darowizn. Sąd stwierdził, że uzasadnienie było lakoniczne i nie zawierało argumentów uzasadniających różnicę w przedmiocie opodatkowania między tymi dwoma podatkami, ani dlaczego przepisy u.p.d.o.f. miałyby mieć zastosowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, interpretacja indywidualna nie spełnia wymogów wyczerpującego uzasadnienia prawnego.

Uzasadnienie

Organ podatkowy w interpretacji indywidualnej nie przedstawił wystarczająco szczegółowego uzasadnienia prawnego, które wyjaśniałoby, dlaczego stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za błędne i dlaczego zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo argumentacji strony o zastosowaniu przepisów o podatku od spadków i darowizn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

o.p. art. 14c § § 1

Ordynacja podatkowa

W przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.

o.p. art. 14c § § 2

Ordynacja podatkowa

W przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.

Pomocnicze

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej sąd uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, lub uchyla zaskarżony wyrok w całości i orzeka co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej sąd oddala skargę kasacyjną.

u.p.d.o.f. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie mają zastosowania, gdy dany przychód podlega u.p.s.d.

o.p. art. 14b § § 3

Ordynacja podatkowa

Podstawą do wydania interpretacji indywidualnej może być wyłącznie stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione w sposób wyczerpujący we wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja indywidualna organu podatkowego nie zawierała wyczerpującego uzasadnienia prawnego, naruszając art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy organ winien zawrzeć w wydanej interpretacji dwa obowiązkowe elementy, a mianowicie wskazać prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie przepisów prawa podatkowego objętych interpretacją oraz wskazanie ich prawidłowej wykładni. organ powinien w sposób niebudzący wątpliwości w swoim uzasadnieniu wyjaśnić wnioskodawcy, dlaczego w danym stanie faktycznym czy też zdarzeniu przyszłym zastosował określony sposób wykładni, w szczególności, dlaczego zastosował lub odmówił zastosowania konkretnych przepisów prawa. organ zasadniczo ograniczył się do przytoczenia przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, zacytowania zdarzenia przyszłego przedstawionego przez skarżącego we wniosku i ogólnego wyjaśnienia aktualnie obowiązujących zasad opodatkowania podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków. w uzasadnieniu zabrakło natomiast rzetelnego i spójnego wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że w przypadku darowizny akcji opisanej w analizowanym zdarzeniu przyszłym mają zastosowanie przepisy u.p.d.o.f., podczas gdy w uzasadnieniu wniosku skarżący przedstawił szeroką argumentację potwierdzającą, że w przypadku, gdy dany przychód podlega u.p.s.d., to, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie mają zastosowania. organ w uzasadnieniu interpretacji stwierdził bowiem, iż: "Nawiązując do stanowiska wnioskodawcy związanego z podatkiem od spadków i darowizn, należy wyraźnie podkreślić, że przedmiot opodatkowania tym podatkiem nie pokrywa się z zakresem opodatkowania podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków." organ w żadnym miejscu interpretacji nie zamieścił również wywodu na temat tego, jakimi konkretnie przesłankami kierował się wydając interpretację, w szczególności zupełnie pomijając odniesienie się do kwestii prawa Polski do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn dochodów ze zbycia (w formie darowizny) składnika majątku, jakim są akcje. Tym samym, w uzasadnieniu organ odpowiedział na pytanie "co" uważa, ale w żaden sposób nie uzasadnił, "dlaczego" tak uważa.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący

Alicja Polańska

członek

Antoni Hanusz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia interpretacji indywidualnych organów podatkowych, obowiązek organu do szczegółowego odniesienia się do argumentów strony, różnice w opodatkowaniu darowizny akcji na gruncie różnych ustaw podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji darowizny akcji i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. w kontekście u.p.s.d. oraz wymogów proceduralnych interpretacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie prawidłowego uzasadnienia prawnego w interpretacjach podatkowych i jak błędy proceduralne organu mogą prowadzić do uchylenia jego rozstrzygnięć.

Organ podatkowy przegrywa sprawę, bo nie potrafił uzasadnić swojej decyzji!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 506/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka /przewodniczący/
Alicja Polańska
Antoni Hanusz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Op 190/20 - Wyrok WSA w Opolu z 2021-01-15
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA - del. Alicja Polańska, , Protokolant Konrad Kapiński, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Op 190/20 w sprawie ze skargi E.J. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 maja 2020 r. nr 0113-KDIPT2-3.4011.182.2020.1.JŚ w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 15 stycznia 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną przez E. J. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 maja 2020 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
2. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku przez organ podatkowy podniesiono zarzuty naruszenia, na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., przepisów prawa materialnego tj. art. 14c § 1 i § 2 i art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm., dalej: "o.p.") poprzez uznanie, że organ w uzasadnieniu wydanej interpretacji pominął ocenę prawną istotnych dla sprawy argumentów skarżącego w kwestii wyłączenia stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i tym samym naruszył wskazane przepisy prawa.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości na podstawie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.") zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi i jej oddalenie, lub o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
3. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna, dlatego została oddalona. Zgodnie z art. 14c § § 2 o.p., w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Z treści tego ostatniego przepisu niewątpliwie wynika, że w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy organ winien zawrzeć w wydanej interpretacji dwa obowiązkowe elementy, a mianowicie wskazać prawidłowe stanowisko w zakresie interpretowanego przepisu oraz przedstawić uzasadnienie prawne takiego stanowiska.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zaskarżona interpretacja powyższych kryteriów nie spełnia. Nie zawiera ona bowiem dostatecznie wyczerpującego uzasadnienia, którego obowiązek przewiduje art. 14c § 2 o.p. Mając na uwadze cel i istotę interpretacji indywidualnej wskazać należy, że uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie przepisów prawa podatkowego objętych interpretacją oraz wskazanie ich prawidłowej wykładni. Uzasadnienie powinno stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie, w ocenie organu podatkowego, znajdują zastosowanie określone przepisy, a także dlaczego wyrażony przez niego sposób wykładni został uznany za błędny. Innymi słowy, organ podatkowy powinien w sposób niebudzący wątpliwości w swoim uzasadnieniu wyjaśnić wnioskodawcy, dlaczego w danym stanie faktycznym czy też zdarzeniu przyszłym zastosował określony sposób wykładni, w szczególności, dlaczego zastosował lub odmówił zastosowania konkretnych przepisów prawa.
Podstawą do wydania interpretacji indywidualnej może być bowiem wyłącznie stan faktyczny czy też zdarzenie przyszłe przedstawione w sposób wyczerpujący we wniosku (art. 14b § 3 o.p.). W stosunku do tak określonego stanu faktycznego wyrażana jest ocena prawna zarówno przez wnioskodawcę, jak i przez organ interpretacyjny. Uzasadnienie prawne stanowiska organu interpretacyjnego, o jakim mowa w art. 14c § 3 o.p., musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy dlaczego w jego sprawie określone przepisy znajdują zastosowanie oraz dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadnienie tego stanowiska musi być na tyle wyczerpujące, aby wyraźnie wskazywało, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy argumenty wnioskodawcy. Powinno więc ono przedstawiać argumentację prawną, która będzie jednoznacznie wskazywać dlaczego stanowisko i argumenty wnioskodawcy organ uznał za nietrafne i jakie argumenty przemawiały za stanowiskiem organu. W związku z tym uzasadnienie prawne musi zawierać wykładnię powołanych przepisów prawa, ocenę możliwości jej zastosowania do opisanego we wniosku stanu faktycznego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonej interpretacji nie spełnia powyższych wymogów. Organ przeprowadził bowiem pobieżną analizę kwestii związanych z pytaniem zadanym we wniosku i w zasadzie nie wyjaśnił szerzej wyciąganych przez siebie wniosków.
Organ zasadniczo ograniczył się do przytoczenia przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, zacytowania zdarzenia przyszłego przedstawionego przez skarżącego we wniosku i ogólnego wyjaśnienia aktualnie obowiązujących zasad opodatkowania podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków. W interpretacji zabrakło natomiast rzetelnego i spójnego wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że w przypadku darowizny akcji opisanej w analizowanym zdarzeniu przyszłym mają zastosowanie przepisy u.p.d.o.f., podczas gdy w uzasadnieniu wniosku skarżący przedstawił szeroką argumentację potwierdzającą, że w przypadku, gdy dany przychód podlega u.p.s.d., to, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie mają zastosowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja przedstawiona przez organ jest lakoniczna. Chociaż uzasadnienie interpretacji zajmuje 9 stron, to argumentacja dotycząca najistotniejszej kwestii, tj. rozstrzygnięcia w zakresie stosowania przepisów u.p.d.o.f. w sytuacji, gdy zastosowanie mają przepisy u.p.s.d., zamyka się zasadniczo w treści obejmującej jedno zdanie. Organ w uzasadnieniu interpretacji stwierdził bowiem, iż: "Nawiązując do stanowiska wnioskodawcy związanego z podatkiem od spadków i darowizn, należy wyraźnie podkreślić, że przedmiot opodatkowania tym podatkiem nie pokrywa się z zakresem opodatkowania podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków." Ponadto biorąc pod uwagę stopień skomplikowania analizowanego zagadnienia, nie sposób uznać, że taka argumentacja jest wyczerpująca. Większą część uzasadnienia organ przeznaczył natomiast na rozważania, które zasadniczo nie były kluczowe dla sprawy i co do których skarżący prezentował zgodne z organem stanowisko. Należy podkreślić, że w treści uzasadnienia brak jest argumentów, które mogłyby uzasadniać, dlaczego organ uznał, że w przypadku darowizny akcji przedmiot opodatkowania, tj. wartość akcji przekazanych synowi skarżącego w drodze darowizny, jest różny na gruncie podatku od spadków i darowizn oraz podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków, a tym samym, że przepisy u.p.d.o.f. będą miały zastosowanie do ww. czynności. Tym samym, w uzasadnieniu organ odpowiedział na pytanie "co" uważa, ale w żaden sposób nie uzasadnił, "dlaczego" tak uważa. Organ w żadnym miejscu interpretacji nie zamieścił również wywodu na temat tego, jakimi konkretnie przesłankami kierował się wydając interpretację, w szczególności zupełnie pomijając odniesienie się do kwestii prawa Polski do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn dochodów ze zbycia (w formie darowizny) składnika majątku, jakim są akcje.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na postawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI